Voor en door huisartsen
 

De tuchtrechter en de bange dokter

 
 
Zoals vast elke dokter doet, lees ook ik als niet-dokter altijd de verkorte versies van de tuchtrechtuitspraken in Medisch Contact. Ik was dus ook niet erg verbaasd dat een aantal recente uitspraken tot grote ongerustheid onder huisartsen leidden. In de periode rond de feestdagen had ik de tijd om hier nog eens verder over na te denken.
De tuchtrechter en de bange dokter
Ella Kalsbeek, Voorzitter LHV

Het is ook nogal wat: je hebt als huisarts de zorg voor een zeer moeilijk te helpen echtpaar, waarin ziektebeeld, agressie, zorg mijden en weerstand hand in hand gaan. Op talloze momenten heb je veel passende zorg geboden en dit ook goed gedocumenteerd. Het tuchtcollege vindt weliswaar dat je als huisarts heel veel zorg hebt verleend, maar geeft je toch een tik op de vingers omdat je ´als professional de regie had moeten nemen´.

Een paar weken geleden had ik in Amsterdam Zuid-Oost een gesprek met huisartsen die mij  - toen nog geheel los van deze uitspraak – vertelden dat zij een behoorlijk aantal van dit soort patiënten in de praktijk tegenkomen. Zo staat me een voorbeeld bij van een man die al een paar ziektes had maar daarnaast ook alcoholist was en zijn vrouw regelmatig een zo forse aframmeling gaf dat de dokter er bij moest komen. Natuurlijk speelt daar veel meer dan dat wat een huisarts aan kan. Onmacht en onwil van de patiënten. Langzamerhand wanhoop bij de dokter. Maar ook: angst voor de tuchtrechter. 

En dan de eerdere uitspraak over een huisarts die een jonge vrouw onderzocht die aangaf een knobbeltje in haar borst te voelen. De huisarts voelde de knobbel zelf niet, dacht de patiënte gerust te kunnen stellen maar vroeg haar toch over 14 dagen terug te komen als de klachten niet weg waren. Dat deed deze patiënte niet, helaas met een fatale afloop. Vreselijk! De dokter krijgt daarvoor een waarschuwing: is dat niet wonderlijk? Al die patiënten die waarschijnlijk niets ernstigs hebben, maar waarvan later bij een enkeling blijkt dat dat toch wel het geval is… kun je wel allemaal in de gaten houden? Hoeveel verantwoordelijkheid hebben patiënten zelf? Zeker als je ze wijst op het belang van terug komen bij het niet weg gaan of veranderen van de klachten.

De bovengenoemde uitspraken – en er zijn er meer- baren mij zorgen omdat ik bang ben dat het kan leiden tot bange dokters. Een tuchtrechtzaak hakt er enorm in. Zelfs als je niks te verwijten is volgens de tuchtrechter. Maar als je wel wat te verwijten valt volgens de tuchtrechter zijn de effecten natuurlijk nog veel groter. Plezier in het werk weg. Zelfvertrouwen geslonken. Defensieve geneeskunde. Een zeer negatieve ervaring dus.

Het is goed dat we in Nederland een systeem hebben waarbij een objectieve tuchtrechter kijkt naar het medisch handelen van een arts. Belangrijk is dan wel dat de beroepsgroep het oordeel van de rechter kan volgen. Dat is, gezien de commentaren, in bovenstaande casussen niet erg het geval. Ik heb daarom me voorgenomen om het gesprek aan te gaan met leden van het Centraal Tuchtcollege. Geen idee wat dat oplevert, maar niets doen levert sowieso niets op. Wordt vervolgd dus.

Ella Kalsbeek
Voorzitter Landelijke Huisartsen Vereniging