Voor en door huisartsen
 

Minister bagatelliseert probleem zorgmijden

 
 
Minister Schippers van VWS bagatelliseert het feit dat teveel Nederlanders om financiële redenen het advies van hun huisarts niet opvolgen. Dat blijkt uit de antwoorden van de minister op de vragen van Kamerlid Wolbert (PvdA).

Wolbert stelde vragen naar aanleiding van LHV-onderzoek onder bijna duizend huisartsen. Hieruit blijkt dat 94 procent wordt geconfronteerd met zorgmijdende patiënten. Patiënten die bijvoorbeeld geen geld hebben voor medicijnen of aanvullend onderzoek als lab of röntgenfoto’s. Patiënten die dus onnodig lang rondlopen met klachten, langs de lijn staan en het risico lopen op complicaties. Met alle gevolgen van dien, omdat er zwaardere ingrepen nodig zijn (in de tweede lijn).  

Volgens de bewindsvrouw valt het allemaal wel mee. Als belangrijkste argument voert ze vier onderzoeken aan die ze heeft laten Bram Stegeman, vicevoorzitter/penningmeester © Babet Hogervorstuitvoeren. Ze stelt: “uit deze onderzoeken is niet gebleken dat er sprake is van een tendens dat patiënten om financiële redenen afzien van zorg”. En daar heeft ze zowaar een punt, want drie van de vier onderzoeken gáán helemaal niet over zorgmijden.

Het enige onderzoek dat wel betrekking heeft op zorgmijden is het onderzoek van GFK Intomart. Maar hoewel het volgens de regels van de kunst is uitgevoerd, valt op de uitgangspunten het nodige aan te merken. Zo wordt gemeten ‘hoeveel mensen met een gezondheidsklacht afzien van een bezoek aan een arts’. Hiertussen zit dus ook de patiënt met buikpijn die even aankijkt of het overgaat. Juist daarom kijkt het LHV-onderzoek alleen naar de mate waarin patiënten die al bij de huisarts zitten ervoor kiezen om het advies van hun huisarts niet op te volgen.

Vervolgens splitst het GFK-onderzoek dit in ‘gewenst’ en ‘ongewenst’ zorgmijden. Een bizar fenomeen, want wat is ‘gewenst’? Wanneer een klacht vanzelf verdwijnt? Dat weet je pas achteraf. Of wanneer onnodige dure hulp wordt vermeden? Daar is juist het deskundige advies van een huisarts voor nodig. Laat één ding duidelijk zijn. Het is nooit ‘gewenst’ dat patiënten om financiële redenen het advies van hun huisarts niet opvolgen.

Opvallend is vooral dat VWS het Nivel eind 2012 een onderzoek liet uitvoeren onder haar consumentenpanel. Uit dit onderzoek bleek duidelijk dat sprake zou zijn van zorgmijden bij een verhoging van het eigen risico naar 350 euro. Een onderzoek wat wél over zorgmijden gaat in tegenstelling tot de onderzoeken van NZa, Vektis en Census. Maar om onverklaarbare reden heeft dit onderzoek de recente Kamerbrief niet gehaald.

Patiënten die geen geld hebben om het doktersadvies op te volgen zijn een serieus maatschappelijk probleem. Toch lijkt het alsof de minister vooral op zoek is naar argumenten om in de aanstaande miljoenennota het eigen risico verder te verhogen. Ze gaat daarbij voorbij gaat aan de dagelijkse realiteit waar duizenden huisartsen en hun patiënten mee geconfronteerd worden.

Bram Stegeman is vice-voorzitter van de Landelijke Huisartsen Vereniging en huisarts te Maarssen.