Spring naar content

Veelgestelde vragen coronavirus

De LHV krijgt veel vragen van leden over het coronavirus. Wat is bijvoorbeeld uw rol als huisarts in het testen van patiënten op COVID-19? En waar moet u op letten bij beeldbellen?

Gevolgen voor huisartsen en medewerkers

Een zorgmedewerker met symptomen van COVID-19 kan worden getest. De GGD voert de testen uit en de overheid betaalt de kosten. Maak een afspraak via het algemene testnummer 0800-1202 of de website http://www.coronatest.nl/ . Vanwege soms lange wachttijden voor een test is er sinds 21 september een testvoorrang geregeld voor zorgverleners die onvervangbaar zijn en cruciaal zijn voor continuïteit van de patiëntenzorg. Bel het coronatest prioriteitsnummer van de GGD om een afspraak te maken: 0800 – 8101.

De richtlijn van RIVM en NHG (van 28 oktober 2020) stelt dat praktijkmedewerkers met milde klachten (zonder koorts/benauwdheid/hoesten) én een negatieve antigeensneltest, die in afwachting zijn van de uitslag van de PCR-test, in uitzonderingssituaties mogen werken. Die uitzondering houdt in dat u dit alleen moet doen als de continuïteit van zorg in het geding komt door dreigende personele krapte. De betreffende medewerker moet dan moet dan altijd een chirurgisch mondneusmasker IIR dragen en bij persoonlijke verzorging en lichamelijk onderzoek ook handschoenen dragen. Meer informatie vindt u bij het NHG.

Juridisch gezien mag een werkgever geen coronatest afnemen bij eigen personeel, omdat een werkgever volgens de AVG geen medische gegevens van werknemers mag verwerken. Als de wachttijden bij de teststraten lang zijn en de continuïteit in uw praktijk daardoor in het geding komt, vinden we het als LHV wel geoorloofd. Maar wel alleen op nadrukkelijk verzoek van de medewerker zelf. En liever dus via de geijkte weg van de GGD. Lees hier meer over.

De LHV heeft een aantal tips verzameld voor de zorg voor uzelf en uw team. Daarnaast kunt u met uw vragen of voor hulp terecht bij verschillende instanties. Kijk voor alle informatie op onze website onder het kopje ‘Psychosociale (na)zorg voor u en uw team’.

Een huisarts-werkgever mag

  • niet aan een praktijkmedewerker vragen of hij/zij is gevaccineerd.
  • besluiten om een praktijkmedewerker andere werkzaamheden te laten verrichten, als er risico’s bestaan voor de veiligheid van de zorgverlening in de praktijk.
  • niet registreren welke praktijkmedewerkers zijn gevaccineerd.
  • praktijkmedewerkers zonder vaccinatiebewijs niet de toegang tot de werkvloer weigeren.

Lees meer, volgt u de LCI-richtlijn van het RIVM of raadpleeg de site van de KNMG.

Patiëntenzorg

Sinds 1 juni 2020 is het landelijk testbeleid dat iedereen met vermoeden van COVID-19 zich kan laten testen, via de teststraten van de GGD. De GGD voert vervolgens het bron- en contactonderzoek uit. Als huisarts test u patiënten alleen als zij zich met (ernstige) coronaklachten melden bij de huisartsenpraktijk of huisartsenpost, of u vermoedt dat zij een covid-infectie kunt hebben. In overleg met de patiënt bepaalt u als huisarts waar deze getest kan worden, en wat er eventueel verder nodig is qua behandeling. Test u de patiënt en is de uitslag positief, dan meldt u een positieve testuitslag bij de GGD, zoals gebruikelijk bij een infectieziekte A.

Als u als huisarts de test afneemt en door een erkend laboratorium laat analyseren, kan de laboratoriumdiagnostiek voor de test worden vergoed uit het Openbare Gezondheidszorgbudget (OGZ). U moet de testen dus sturen naar een laboratorium waarmee de regionale GGD afspraken heeft gemaakt. Die vindt u ook op deze lijst.

Het consult bij de huisarts wordt vergoed door de zorgverzekeraar. Het laboratorium dient de declaratie in bij de GGD waarmee afspraken over facturering zijn gemaakt en niet bij de zorgverzekeraar. Dit wijkt af van de gebruikelijke werkwijze bij diagnostiek en heeft als doel te zorgen dat de patiënt de test niet zelf hoeft te betalen.  

Bekijk de factsheet die VWS heeft gemaakt over de financiering van coronatesten.

Vraag de (buitenlandse) toerist een afspraak te maken voor een test (in een teststraat) via het landelijke callcenter: 0800-1202. De toerist wordt telefonisch op de hoogte gebracht van de laboratoriumuitslag. Alleen als een test van belang is in het kader van de individuele patiëntenzorg, test u zelf.

Wanneer blijkt dat de toerist een COVID-19 infectie heeft, voert de GGD bron- en contactonderzoek uit bij de toerist. De toerist wordt gevraagd zich te blijven isoleren. De isolatieperiode duurt tot 24 uur na het verdwijnen van de klachten. Wees ook bij toeristen en passanten waakzaam en geef signalen laagdrempelig door aan uw regionale GGD.

Het is normaal om stress te ervaren in deze situatie, maar soms gaan normale stressreacties over in ernstigere psychische klachten. Het is belangrijk dat u als huisarts onderscheid kunt maken tussen normale en abnormale reacties. Kijk voor meer informatie op onze website onder het kopje ‘Psychosociale (na)zorg voor uw patiënten’.

Door de maatregelen van social distancing, neemt het risico op huiselijk geweld en kindermishandeling toe. Als huisarts is het belangrijk extra alert te zijn op signalen die hier mogelijk op wijzen. Lees onze tips over hoe u ondanks de coronamaatregelen kunt helpen.

Nee, de beoordeling of iemand kan werken en wat daarvoor nodig is aan randvoorwaarden is iets tussen werkgever en werknemer. De bedrijfsarts kan hierbij een rol spelen, niet de huisarts. Kortom, niet anders dan hoe het altijd al was bij vragen over de inzetbaarheid van medewerkers.

Lees hierover ook onze uitleg in ons nieuwsbericht

Het is niet de taak van u als huisarts om voor patiënten non-COVID-verklaringen, fit-to-fly of vergelijkbare verklaringen op te stellen omdat uw patiënten willen reizen, werken, of een andere reden. Reizigers kunnen zich richten tot aanbieders van reizigersvaccinaties en laboratoria om de benodigde testen en verklaringen te krijgen. Huisartsen hebben geen rol in verwijzing voor deze testen; dit kunnen patiënten zelf regelen. De bijbehorende kosten zijn voor eigen rekening van de patiënt/consument.

In Nederland is een scheiding tussen behandelen en beoordelen het uitgangspunt. De eigen huisarts, als behandelend arts, geeft geen verklaringen of beoordelingen voor eigen patiënten af. De overheid heeft aangegeven dat de verplichting tot het dragen van een mondkapje niet geldt voor mensen die vanwege een beperking of ziekte geen mondkapje kunnen dragen of opzetten. De politie en boa’s kunnen mensen vragen zelf aannemelijk te maken dat deze uitzondering voor hen geldt. Daarbij is niet gesteld dat daar een medische verklaring van de eigen (huis)arts voor nodig is. De Rijksoverheid is onduidelijk over hoe mensen dit dan wel aannemelijk moeten maken.  

Hier leest u meer informatie(externe link) over hoe u de vaccinaties tijdens COVID-19 kunt organiseren.

Financiële zaken

De LHV, InEen en VPH hebben afspraken gemaakt met de zorgverzekeraars en de NZa over de dagzorg, ANW-zorg en de coronaposten. Zo is er een tijdelijk moduletarief corona en voor visites aan (mogelijk) besmette patiënten mogen de tarieven voor intensieve zorg worden gedeclareerd. Alle aanvullende afspraken en voorwaarden vindt u in de aanvulling op de LHV Declareerwijzer.

Alle informatie en de voorwaarden vindt u in paragraaf 1.2 van de aanvulling op de LHV Declareerwijzer.

Nee. De LHV kan voor waarnemend huisartsen geen directe financiële afspraken maken met zorgverzekeraars. Tussen waarnemers en praktijkhouders onderling geldt het contract dat ze met elkaar hebben afgesloten. Wel dringen we er bij praktijkhouders op aan om waarnemers gecontracteerd te houden, nu er financiële afspraken zijn gemaakt.

Mogelijk komt u in aanmerking voor de versoepelde regeling ‘extra ondersteuning zelfstandig ondernemers’. Deze regeling is bedoeld om zelfstandig ondernemers (waaronder zzp’ers), te ondersteunen om hun bedrijf voort te zetten. 

Daarnaast heeft de Belastingdienst een versoepeling van het urencriterium voor zzp’ers aangekondigd.

Let op: de Tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging voor Werkbehoud (NOW) geldt niet voor praktijkhoudende huisartsen. Dit komt door de recente afspraken met zorgverzekeraars over een speciale financiële steunregeling voor de huisartsenzorg.

Voor alle ondernemers – praktijkhouders en waarnemers/zzp’ers – zijn er verschillende mogelijkheden om financiële verplichtingen tijdelijk te verlagen of uit te stellen:

Artsen die door het coronavirus op de IC zijn beland, of hun nabestaanden indien ze zijn overleden, kunnen een tegemoetkoming aanvragen bij Stichting Ondersteuningsfonds KNMG (StOF). De stichting vult hiermee de stichting ZWIC (Zorg na Werk In Coronazorg) aan, die niet primair bedoeld is voor huisartsen en medisch specialisten, maar voor hun medewerkers. U vindt meer informatie op de KNMG-website en bij ZWIC.

Ondernemers- en werkgeverszaken

In het contract met uw opdrachtgever (de praktijkhouder) staan de regels voor het opzeggen van de overeenkomst. Lees hier meer over in dit bericht. Daarnaast roept de LHV praktijkhouders op om waarneemovereenkomsten in stand te houden, nu er een financiële regeling is voor de praktijken. 

De financiële afspraken die de LHV heeft gemaakt met de zorgverzekeraars zijn bedoeld om financiële zekerheid te geven voor de praktijkvoering. Dus ook om de werkgelegenheid in uw praktijk te behouden voor waarnemers, personeel en gedetacheerden. Opzeggen is dus niet nodig. Ga in overleg met uw waarnemers over welke werkzaamheden zij nu kunnen oppakken of overnemen, nu het werk in de praktijk anders is ingericht. 

Meer informatie over de dekking vindt u in dit bericht. Neem bij vragen of twijfel altijd contact op met uw verzekeraar of verzekeringstussenpersoon.

Als het gaat om een coronazorgcentrum onder de vlag van een zorginstelling, zoals een VVT-instelling, dan kunt u het speciale modelcontract van de LHV gebruiken. Voordat u een overeenkomst sluit met het coronazorgcentrum, is het belangrijk dat er duidelijkheid is over de verantwoordelijkheidsverdeling.

Is er in uw geval geen overkoepelende zorginstelling die het coronazorgcentrum faciliteert? Neemt u voor advies dan contact op met de afdeling Juridische Zaken van de LHV via 085 – 04 80 076 of jz@lhv.nl.

De antwoorden op veelgestelde vragen over vakantiedagen vindt u in dit bericht.

  • Detachering
    Beide werkgevers komen dan overeen een werknemer te detacheren bij een andere werkgever voor het (gemiddeld) aantal uren, waarvoor de werknemer bij de ene werkgever in dienst is. Op die manier kan de werknemer zijn uren/salaris behouden en worden de loonkosten (grotendeels) gedekt. Het formele werkgeverschap blijft berusten bij de uitlenende werkgever. Deze betaalt ook het loon door. De aansprakelijkheid voor medische fouten van de werknemer berust bij de inlener. Het is dan ook raadzaam, als de inlener, een ongevallenverzekering te sluiten voor indien de medewerker bij de uitoefening van de werkzaamheden iets overkomt. U dient als inlener met de medewerker een zorgovereenkomst te sluiten (modelovereenkomst staat op de website van de LHV).
  • Onbetaald verlof
    U kunt ook overeenkomen, dat de werknemer bij een andere werkgever in dienst treedt en bij u onbetaald verlof neemt. Indien de werknemer valt onder de CAO Huisartsenzorg/Hidha moet deze u als werkgever op de hoogte stellen van het voornemen die werkzaamheden te gaan vervullen.
    Echter mag de werknemer alleen die werkzaamheden verrichten, indien deze niet onverenigbaar zijn met de vervulling van de betrekking met u als werkgever (CAO Hidha en Huisartsenzorg) of anderszins de belangen van u als werkgever kunnen schaden (CAO Huisartsenzorg).  Uiteraard betaalt u geen loon en emolumenten uit over de periode van onbetaald verlof. Dat betekent geen eindejaarsuitering, geen vakantiegeld, geen opbouw van vakantiedagen. Evenmin worden pensioenrechten opgebouwd. Mogelijk kan met het pensioenfonds contact worden opgenomen door de werknemer om die premie (voor het werknemersdeel) vrijwillig voort te zetten. Maak wel duidelijke afspraken over de duur van het onbetaald verlof.  Dat kan via een addendum op de bestaande arbeidsovereenkomst. Na afloop van dat verlof hervat de werknemer dan weer zijn werkzaamheden. Gedurende de periode van onbetaald verlof blijft het dienstverband tussen u en de werknemer gewoon bestaan.
  •  Betaald verlof
    Tot slot kunt u met de werknemer ook afspreken, dat deze vakantiedagen of over- dan wel meeruren opneemt. Uiteraard biedt dit de werknemer voor een korte termijn soelaas, namelijk net zo lang het saldo aan vakantiedagen dan wel meer- of overuren toereikend zijn.

Let op de aansprakelijkheid

In de gevallen onder 2 en 3 zal de werknemer als ZZP’er of als werknemer een overeenkomst aangaan met de instelling waar de werknemer gaat werken. Als uitlenende werkgever staat u daar volledig buiten.  De aansprakelijkheid ligt bij de ZZP’er of bij de andere werkgever.

Let op aanvullende risico’s

Punt van zorg is wel (zeker bij Corona-werk), dat een werknemer arbeidsongeschikt kan worden. Bij detachering in scenario 1 moeten met de werknemer en het inlenend bedrijf goede afspraken worden gemaakt over ziekmelding. Als werkgever dient u het loon bij ziekte door te betalen. Dat laatste geldt ook voor het scenario onder 3. Bij het scenario onder 2 zal, wanneer de werknemer een dienstverband is aangegaan de andere werkgever verplicht zijn het loon bij ziekte door te betalen.

De Rijksoverheid publiceert reisadviezen voor reizen naar het buitenland. Bij een oranje of rood reisadvies wordt het reizen naar deze landen afgeraden. Als een werknemer toch naar zo’n land afreist, dan zijn de eventuele gevolgen voor rekening en risico van de werknemer. Dat kan bijvoorbeeld betekenen dat het loon niet wordt doorbetaald als een werknemer door deze reis later terugkeert naar het werk. Lees hoe dat precies zit in dit bericht.  

Als een werknemer volgens de richtlijnen van het RIVM/op advies van de GGD thuis moet blijven (omdat de werknemer zelf of een huisgenoot klachten heeft of positief is getest op corona), dan moet u het loon doorbetalen. In diverse rechterlijke uitspraken is beslist dat in deze situaties het risico van de loonbetaling voor de werkgever is. De werknemer hoort zich immers te houden aan de maatregelen van de overheid. Er is geen sprake van arbeidsongeschiktheid van de werknemer, dus de regelgeving voor het doorbetalen van loon bij ziekte is hier niet aan de orde.

Om opvang te regelen kan de werknemer met behoud van loon calamiteitenverlof opnemen. Dat is in principe voor 1 dag, in de huidige omstandigheden heeft de overheid aangegeven dat dit ook iets langer kan zijn. Lukt het niet om opvang te regelen, dan kan de werknemer vakantie opnemen, ouderschapsverlof of onbetaald verlof. Uiteraard in overleg met u als de werkgever die moet beoordelen of de bedrijfsvoering niet in gevaar komt.

Praktijkorganisatie

We willen zorgen dat u de reguliere (niet-COVID)zorg zoveel mogelijk doorgang kunt blijven geven, naast de COVID-zorg. Het is belangrijk om het aantal overdrachtsmomenten te beperken, om verspreiding van het virus te voorkomen en om de patiëntenstromen zorgvuldig te scheiden. Ook kunt u de praktijkruimtes op allerlei manieren geschikt maken om aan de anderhalvemeter- en hygiënemaatregelen te voldoen. Zorg dat de praktijkmedewerkers en patiënten goed op de hoogte zijn van de werkwijze en de bereikbaarheid van de praktijk. Meer uitleg hierover vindt u in onze praktische tips op onze website.

Nee, er is geen verklaring of contact met de huisarts nodig bij verwijzing naar zorgverleners met zogeheten ‘contactberoepen’. Het is aan de deskundigheid van de desbetreffende zorgprofessional om in te schatten of contact fysiek moet en kan plaatsvinden. Daar is geen aanvullende beoordeling van de huisarts voor nodig.

LHV Bouwadvies kan u hierbij helpen. Speciaal voor LHV-leden hebben we een aantal tips opgesteld voor praktijkinrichting volgens de anderhalvemetermaatregel. Daarnaast kan LHV Bouwadvies u helpen met een andere inrichting. Bekijk de voorbeeldplattegrond en laat de mogelijkheden intekenen op een plattegrond. Leden krijgen korting op deze adviesdienst.

Ja, dat kan. Als uw beleid is dat bezoekers een mondneusmasker dragen, dan kan dat worden gezien als een van de “huisregels” van de praktijk en dan kunt u mensen verplichten zich daaraan te houden.

Daar zit wel een aantal voorwaarden aan. Informeer patiënten sowieso duidelijk dat zij bij een bezoek aan de praktijk een mondkapje moeten dragen. Dat kan bijvoorbeeld via de website, wanneer de afspraak (telefonisch) wordt ingepland en bij de ingang van de praktijk. Dan zijn ze ook beter voorbereid. Als u het niet wilt laten bij een verzoek aan patiënten, maar het echt verplicht wilt stellen, dan zult u ook mondkapjes beschikbaar moeten stellen voor patiënten die zelf geen masker hebben meegenomen.

Belangrijk is ook dat u de belangen afweegt: het belang van bescherming van zorgverleners en andere patiënten tegen het belang van de individuele patiënt en diens vrijheid om wel of geen mondmasker te dragen. Bij een hoge besmettingsgraad in uw regio is zo’n verplichting bijvoorbeeld eerder te rechtvaardigen dan in een regio met relatief weinig besmettingen. En houd rekening met de specifieke situatie: als een patiënt weigert het masker op te zetten, vraag dan naar de reden waarom. Misschien dat een gesprek ook tot een goede oplossing voor beide kanten leidt. Daarnaast kan een spoedsituatie reden zijn om een uitzondering te (moeten) maken. En u heeft wel zorgplicht voor uw patiënt, dus bied bijvoorbeeld contact via telefoon of beeldbellen aan als de patiënt blijft weigeren en klachten heeft die ook op een andere manier kunnen worden beoordeeld.

ICT

Er zijn veel applicaties beschikbaar voor beeldbellen. Sommige specifiek voor de zorg, andere niet. Belangrijk om op te letten zijn veiligheid en gebruiksvriendelijkheid voor patiënten. Lees er alles over in ons thema Beeldbellen en videoconsulten.

Door de uitbraak van COVID-19 wordt een toenemend aantal patiënten gezien op een andere plek dan de eigen huisartsenpraktijk. Denk aan de huisartsenpost en de spoedeisende hulp. Het is belangrijk dat de artsen op de post en SEH dan snel de meest actuele gegevens van deze patiënten bij de hand hebben. Daarom is de toestemming voor het LSP tijdelijk verruimd.

Ook van iedereen die geen keuze heeft gemaakt over toestemming is nu de professionele samenvatting in te zien als zij op de HAP of SEH komen. Van iedereen die bezwaar heeft gemaakt tegen inzage via het LSP zijn de gegevens niet in te zien op HAP en SEH. Lees meer op deze website.

Dat hangt af van uw situatie: of u werkt in een praktijk die is aangesloten op het LSP of niet. En of u diensten draait op een huisartsenpost. Wat de gevolgen zijn per situatie, leest u in dit bericht.

Persoonlijke Beschermingsmiddelen (PBM)

De leveranciers van medische hulpmiddelen melden ons dat hun voorraad voor persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) weer flink is toegenomen. Toch horen we ook dat er soms nog steeds tekorten zijn. Er zijn twee manieren om aan PBM te komen. Ten eerste kunt u bestellen bij uw reguliere leverancier. Als die niet of niet alles kan leveren, dan kunt u een aanvraag doen voor PBM via het aanvraagsysteem van het Landelijk Consortium Hulpmiddelen. Uw aanvraag word dan meegenomen in de regionale verdeling van hulpmiddelen via de ROAZ. Op deze pagina hebben we dat nader uitgelegd.

Ja, dat klopt. Eind mei is het voor PGB-houders en mensen die zorg krijgen van informele mantelzorgers mogelijk geworden om aan beschermingsmiddelen te komen via de apotheek. Dat kan op recept van de huisarts of GGD-arts, afhankelijk van wie de betreffende patiënt heeft getest. Op deze factsheet staat alles op een rijtje.

Overig

In aanvulling op de geldende coronamaatregelen van de Rijksoverheid is het advies van de LHV aan huisartsen om in ieder geval geen grootschalige bijeenkomsten bij te wonen en als het niet nodig is ook geen bijeenkomsten buiten de eigen regio.

In de huidige situatie raden wij huisartsen en hun ondersteunend personeel af om dergelijke bijeenkomsten bij te wonen, zeker als deze niet direct met patiëntenzorg te maken hebben of niet noodzakelijk zijn ter voorkoming van verspreiding van COVID-19. Het is en blijft uw eigen afweging om al dan niet deel te nemen aan fysieke bijeenkomsten.

De huisartsopleidingen geven aan zich nadrukkelijk aan de geldende richtlijnen en adviezen te houden. Wij begrijpen goed dat het juist bij opleidingen belangrijk is dat er naast online onderwijs ook regelmatig fysieke bijeenkomsten zijn, zeker als het op onderwijs aankomt. Daar is wat de LHV betreft ook ruimte voor, vanuit de noodzaak tot regulier huisartsenonderwijs. Het is uiteraard aan de aios en huisartsen-opleiders zelf om daar keuzes in te maken en het belang steeds goed te wegen.

De LHV volgt uiteraard de geldende coronamaatregelen. Op dit moment organiseert de LHV alleen kleinschalige scholingen. Naast een maximaal aantal deelnemers hanteren we in ruimtes en zalen een indeling waardoor voldoende afstand kan worden gehouden en/of toegang wordt gecontroleerd via coronatoegangsbewijzen (via CoronaCheck).

Ook in 2021 heeft de overheid besloten een zorgbonus uit te keren. Ook medewerkers in de huisartsenpraktijk komen hiervoor in aanmerking. De bonus is bedoeld voor medewerkers die in de periode van 1 oktober 2020 tot 15 juni 2021 naar uw beoordeling een uitzonderlijke prestatie hebben verricht vanwege COVID-19, door onder uitzonderlijke omstandigheden zorg te blijven bieden. De zorgbonus kan worden aangevraagd vanaf dinsdag 15 juni tot en met dinsdag 27 juli 18.00 uur. De hoogte van het bonusbedrag is naar verwachting medio oktober bekend. De hoogte van de bonus 2021 wordt bepaald door het budget te delen door het aantal zorgprofessionals uit de positief beoordeelde bonusaanvragen. Vanaf dat moment kunnen naar verwachting vervolgens de uitbetalingen plaatsvinden. Lees meer op de website van de Rijksoverheid.

Als uw praktijk personeel deelt met andere praktijken via een zogenaamde “potovereenkomst”, dan kunt u de subsidie niet gezamenlijk aanvragen. De LHV heeft overleg gehad met VWS en de subsidie-instantie DUS-I. De uitkomst is dat één van de praktijken de subsidie dan moet aanvragen. Hoe dat precies werkt bij een POT-overeenkomst, leest u in deze handleiding van de LHV. 

Meer informatie

Bent u op zoek naar meer informatie over het coronavirus? Bekijk dan het thema coronavirus.

Of bekijk alle veelgestelde vragen over de COVID-vaccinatie.