Voor een gezonde huisartsenzorg
 

Nieuwe ‘aftapwet’ beperkt het medisch beroepsgeheim

 
 
Nieuwe ‘aftapwet’ beperkt het medisch beroepsgeheim
Afgelopen zomer heeft de Eerste Kamer ingestemd met de Wet inlichtingen- en veiligheidsdiensten (Wiv). Deze wet regelt bredere bevoegdheden voor de Nederlandse inlichtingendiensten. De wet heeft ook betrekking op de vertrouwelijke communicatie tussen artsen en patiënten, bijvoorbeeld via telefoon, internet en e-mail. De LHV maakt zich daar ernstige zorgen over.

De nieuwe wet geeft de inlichtingendiensten ruimere mogelijkheden om inbreuk te maken op het beroepsgeheim dan de huidige wetgeving. Zo mag onder andere versleutelde informatie worden ontsleuteld en mogen gegevens ongericht worden verzameld (de zogenaamde ‘sleepnetmethode’), dus ook uit informatiesystemen in de zorg. In de memorie van toelichting op de wet staat zelfs expliciet vermeld dat er voor artsen, in tegenstelling tot advocaten, geen verschoningsrecht geldt. Er is dus bewust voor gekozen om voor de vertrouwelijke communicatie tussen artsen en patiënten geen uitzondering te maken.

Aantasting beroepsgeheim

De Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) is fel tegen deze uitbreiding van bevoegdheden. Voor patiënten en artsen is het beroepsgeheim en de vertrouwelijkheid van de arts-patiëntrelatie van groot belang. De toegankelijkheid van de zorg komt door deze wet onder druk te staan. Iedereen moet naar een arts kunnen gaan zonder angst dat instanties in zijn/haar dossier kunnen kijken.
In het rondetafelgesprek dat de Tweede Kamer heeft georganiseerd voordat ze met de wet instemde,  is niemand vanuit de gezondheidszorg geconsulteerd. Dat terwijl er ook voor de zorg belangrijke consequenties aan deze wet kleven.
Hoewel het heel lastig zal zijn om nog iets veranderd te krijgen, gaat de LHV – bij voorkeur samen met de KNMG en andere organisaties in de zorg – kijken wat er nog mogelijk is in het implementatietraject van de wet om de risico’s voor het medisch beroepsgeheim te beperken. Zodra we daar iets meer over kunnen vertellen, laten we dat onze leden weten.

Mogelijk rechtszaak en referendum

Op de Wiv is veel commentaar gekomen, tijdens het wetgevingstraject en ook sinds de goedkeuring door de Tweede en Eerste Kamer. Een aantal organisaties – waaronder de verenigingen van journalisten en van strafrechtadvocaten en verschillende privacy-organisaties – heeft aangekondigd een rechtszaak te willen voeren.
Daarnaast loopt er op dit moment een handtekeningenactie voor het aanvragen van een referendum. Als er voor maandag 16 oktober 300.000 geldige ondertekeningen zijn ontvangen door de Kiesraad, wordt er een raadgevend referendum over de Wiv gehouden.