Onvrijwillige zorg thuis: nieuwe wetten treden in werking

 
Onvrijwillige zorg thuis: nieuwe wetten treden in werking
De Wet Bopz wordt vanaf 1 januari 2020 vervangen door 2 nieuwe wetten. Namelijk door de Wet Verplichte Geestelijke Gezondheidszorg (WVGGZ) en de Wet Zorg en Dwang (WZD). Deze wetten staan de toepassing van onvrijwillige zorg thuis toe. Als huisarts kunt u te maken krijgen met patiënten bij wie onvrijwillige zorg aan de orde is. De LHV heeft haar zorgen veelvuldig richting de minister en de Tweede Kamer geuit over de uitvoering van deze wetten, met name in de ambulante setting.

De LHV heeft als standpunt:

  • Huisartsen hebben geen rol bij de toepassing van onvrijwillige zorg thuis, niet in de besluitvorming om onvrijwillige zorg in te zetten, en niet in de uitvoering. Huisartsen leveren huisartsenzorg, dat is de rol die ze hebben. Onvrijwillige zorg valt niet onder het aanbod huisartsgeneeskundige zorg.
  • Huisartsen hebben geen rol in het vaststellen van wils(on)bekwaamheid. Dit kan alleen worden gedaan door een arts (SO/AVG), gezondheidspsycholoog of orthopedagoog-generalist die vanwege opleiding en vakgebied over het vereiste inzicht beschikt over het ziekteproces of de verstandelijke beperking en de gedragskundige aspecten daarvan. Meer informatie
  • Huisartsen moeten door de zorgverantwoordelijke geïnformeerd worden over het plan om onvrijwillige zorg in te zetten. Deze zorgverantwoordelijk is door de zorgaanbieder benoemd. Het is aan de huisarts om per patiënt en situatie te bepalen of hij in dat geval nog huisartsenzorg kan blijven leveren. Zorgaanbieders moeten ervoor zorgen dat de huisarts op een veilige en verantwoordelijke manier zorg kan leveren. Als dit niet kan, dan betekent dit dat de patiënt moet worden opgenomen.

De zorgaanbieder (thuiszorg of geclusterde woonzorgvoorziening) is verantwoordelijk voor de organisatie en kwaliteit van zorg. Als de zorgaanbieder onvrijwillige zorg wil inzetten, moet zij hiervoor beleid hebben opgesteld en dit met behulp van haar eigen medewerkers organiseren. Daarbij zijn zorgaanbieders niet verplicht om zorg te leveren onder de WZD of WVGGZ.

Wie doet wat bij onvrijwillige zorg

De WZD kent de volgende rollen bij het verlenen van onvrijwillige zorg:

  • Zorgaanbieder
  • Zorgverantwoordelijke
  • Extern deskundige
  • WZD-functionaris
  • Cliëntenvertrouwenspersoon
  • Klachtencommissie

Voor een uitgebreide omschrijving van de rollen, raadpleegt u het dossier onvrijwillige zorg.

Bij de WVGGZ is de behandelend psychiater altijd verantwoordelijk voor de onvrijwillige zorg, dat kan de huisarts nooit zijn. Voor u is het goed te weten wat de nieuwe werkwijze is van de ggz-instelling bij onvrijwillige zorg thuis en dat er altijd contact wordt opgenomen met de huisarts om af te stemmen of u de huisartsenzorg kunt bieden. Ook de bereikbaarheid 24/7 van de ggz-behandelaar is van belang, voor patiënt en familie, zodat u daarmee niet extra wordt belast.

Locatieregister

Het ministerie van VWS heeft een locatieregister opengesteld. Hierin moeten zorgaanbieders voor 1 januari 2020 aangegeven welke zorg ze gaan leveren. Als blijkt dat een zorgaanbieder geen onvrijwillige zorg levert in de ambulante setting, dan moet patiënt worden opgenomen. In het locatieregister geven tot nu toe een zeer beperkt aantal zorgaanbieders aan dat zij onvrijwillige zorg onder de WZD ambulant gaan leveren. De LHV pleit voor één aanspreekpunt in de regio voor opnames onder de WZD.

Meer informatie