Voor en door huisartsen
 

Richtlijn Levensbeëindiging op verzoek psychiatrische patiënten

 
 
Richtlijn Levensbeëindiging op verzoek psychiatrische patiënten
De Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP) publiceert een multidisciplinaire richtlijn ‘Levensbeëindiging op verzoek bij patiënten met een psychische stoornis’. Deze richtlijn geeft houvast aan artsen die een euthanasieverzoek van psychiatrische patiënten willen oppakken.

Met de herziene multidisciplinaire richtlijn ‘Levensbeëindiging op verzoek bij patiënten met een psychische stoornis’ wil de NVvP psychiaters ondersteunen in het aannemen en mogelijk uitvoeren van een euthanasieverzoek. Een goed streven, vinden ook NHG en LHV.

Het NHG heeft aan de richtlijn meegewerkt om de kleine groep huisartsen – 22 in 2017 volgens de Regionale Toetsingscommissies Euthanasie, de RTE – te ondersteunen die euthanasieverzoeken van patiënten met een psychische stoornis eventueel willen oppakken. De multidisciplinaire richtlijn beschrijft een bruikbare procedure bij een dergelijk verzoek om levensbeëindiging.

In perspectief plaatsen

Een euthanasieverzoek van iemand met psychische klachten is per definitie complex, omdat de doodswens deel kan uitmaken van het ziektebeeld. Daarom is euthanasie met deze achtergrond in principe voorbehouden aan psychiaters. In 2017 hebben 83 patiënten met een psychische stoornis euthanasie gekregen. Van die 83 meldingen zijn er 22 uitgevoerd door huisartsen: slechts een klein deel van de 11.000 praktiserende huisartsen. Het is belangrijk om de multidisciplinaire richtlijn in dat perspectief te zien: psychiaters hebben de grootste rol vanwege hun expertise; slechts een klein aantal huisartsen is hierbij betrokken.

Rol huisarts

Een patiënt met een psychische stoornis die een euthanasieverzoek heeft, kan altijd terecht bij de huisarts, die daarna doorgaans verwijst naar de psychiater. De huisarts licht de patiënt in ieder geval voor over de mogelijkheden en onmogelijkheden volgens de wet- en regelgeving over de euthanasiepraktijk, en zal in een enkel geval zelf het euthanasietraject met de patiënt ingaan.

Als de huisarts besluit om het verzoek te onderzoeken, is het van belang dat hij allereerst een second opinion regelt: door een onafhankelijk psychiater met specifieke deskundigheid in de stoornis van de patiënt. Die psychiater onderzoekt welke behandelmogelijkheden er nog mogelijk zijn en eventueel de wilsbekwaamheid. Voordat de huisarts besluit tot inwilliging van het verzoek, bij voorkeur na overleg met andere hulpverleners en de naasten van de patiënt, consulteert hij altijd een SCEN-arts die tevens psychiater is.

Als de huisarts besluit euthanasie uit te voeren op grond van een psychische stoornis, beoordeelt de RTE het handelen conform onder meer de herziene multidisciplinaire richtlijn. De uitvoerend arts meldt de euthanasie en is degene die door de RTE wordt beoordeeld.
Artsen hebben nooit de plicht om een verzoek tot levensbeëindiging in te willigen, noch hebben patiënten een recht op euthanasie. Wel hebben artsen de plicht om een verzoek om levensbeëindiging altijd serieus te nemen en daarover met de patiënt het gesprek aan te gaan.

Meer informatie

Berichtgeving NVvP