Spring naar content

Begrotingsdebat VWS: onbegrip voor opleggen extra regels jaarverantwoording

Het realiseren van meer tijd voor de patiënt door een langer consult en onbegrip over de extra regels die voortkomen uit de jaarverantwoordingsplicht. Dat waren de belangrijkste huisartsenonderwerpen die tijdens het begrotingsdebat in de Tweede Kamer besproken werden.

De Tweede Kamer sprak 26 en 28 oktober 2021 over de begroting volksgezondheid 2022. Kamerleden van 18 fracties becommentarieerden de begroting en doen zelf voorstellen. In dit bericht leest u de vragen van de fracties en de reactie van de minister.

Update 29 oktober

In het begrotingsdebat zijn twee moties ingediend over de jaarverantwoordingsplicht. De motie van CDA en VVD vraagt dat minister de Jonge opnieuw in gesprek gaat met de Eerstelijnscoalitie (waaronder de LHV) en het Adviescollege Toetsing Regeldruk over de regeldrukgevolgen en hoe de uitvoering zo eenvoudig mogelijk kan. En de motie van Denk/fractie Den Haan vraagt de minister om de vraag in de jaarverantwoordingsplicht in samenspraak met de Eerstelijnscoalitie te herzien door in ieder geval doublures eruit te halen en te heroverwegen of de opgevraagde informatie daadwerkelijk gebruikt gaat worden.

Ook is er een motie door de PvdA/SP ingediend over meer tijd voor de patiënt. Hierin wordt gevraagd om binnen drie maanden ondersteuning op te zetten om uitkomsten van de pilots met langere consulten sneller ook voor huisartsen in andere regio’s in te voeren, en de NZa te vragen om verdere differentiatie van de consultduur naar vijftien minuten mee te nemen in de doorontwikkeling van de huisartsenbekostiging zodat dit bijdraagt aan de inkoop van meer passende zorg door de zorgverzekeraar en daarmee minder doorverwijzingen naar het ziekenhuis.

Op 2 november stemt de Tweede Kamer over de moties, wij houden u op de hoogte.

Tekst gaat verder onder foto.

Onbegrip voor jaarverantwoordingplicht

De uit de Wtza voortvloeiende jaarverantwoordingsplicht is een doorn in het oog van de hele eerstelijnszorg. Het valt volgens ons niet uit te leggen dat aan de ene kant hard wordt gewerkt aan het programma ‘Ontregel de zorg’ en dat tegelijkertijd een wet wordt uitgevoerd die de regeldruk verhoogt zonder dat nut en noodzaak duidelijk zijn.

Het is een opsteker dat het onbegrip ook in de Tweede Kamer doorklinkt. Aukje de Vries (VVD) stelt dat minder bureaucratie en minder regels kunnen bijdragen aan fijner werken in de zorg, het aanpakken van het personeelstekort en het verminderen van de werkdruk: “Wij snappen daarom nog steeds niet waarom we in deze tijd toch weer extra regels aan de eerstelijnszorg moeten opleggen.”

Joba van den Berg (CDA) pleit al jaren voor sterke vermindering van administratieve lasten en eenvoudiger gegevens uitwisselen: “Als eerste moeten we dus de administratieve lasten voor eerstelijnsaanbieders niet verder vergroten. Is de minister bereid in gesprek te gaan over welke tijd nodig is voor die verantwoording? Wij krijgen mee 2 uur, maar uit het veld horen we dat het heel veel meer is.”

Kees van der Staaij (SGP) stelt dat het belangrijk is dat we meer vertrouwen hebben in de kennis en kunde van die zorgprofessionals: “Neem nu zo’n nieuwe regeling jaarverantwoording. Dat is een extra pakket verantwoordingseisen voor zorgaanbieders waarvan het Adviescollege toetsing regeldruk nog steeds zegt dat nut en noodzaak onvoldoende zijn aangetoond. Wordt daar dan ook echt iets mee gedaan? Wordt dat dan ook ingetrokken, teruggenomen?”

Openbare jaarverantwoordingsplicht vraagt gewenning voor eerstelijnszorg

Minister De Jonge (VWS)

Reactie minister op vragen over jaarverantwoordingsplicht

In zijn beantwoording van de vragen van de kamer zegt minister de Jonge dat zowel de Tweede Kamer als de Eerste Kamer unaniem akkoord zijn gegaan met de verantwoordingsplicht, ook voor kleine zorgaanbieders. Het doel van de verantwoordingsplicht is een maatschappelijke verantwoording voor de besteding van collectieve middelen. De minister streeft naar een verantwoording met zo beperkt mogelijk administratieve lasten.

De Regeling openbare jaarverantwoording Wet marktordening gezondheidszorg (WMG) is na overleg met eerstelijnspartijen ten opzichte van de concept-regeling zodanig aangepast dat de administratieve lasten voor alle zorgaanbieders fors zijn verminderd. Zo is de financiële verantwoording voor eenmanszaken beperkt tot een gering aantal financiële ratio’s. Aanbieders met een omzet van minder dan € 12 miljoen zijn vrijgesteld van een accountantsverklaring en de openbare vragenlijst is voor alle aanbieders teruggebracht tot een minimale basisset.

Hiermee is de regeldruk tot een minimum teruggebracht. In tijdsbesteding kost de openbare jaarverantwoording kleine zorgaanbieders volgens de methodiek die ook het Adviescollege toetsing regeldruk gebruikt in totaal minder dan 2 uur per jaar. Voor alle zorgaanbieders is nu zoveel mogelijk aangesloten bij de al bestaande verplichtingen op grond van het Burgerlijk Wetboek. Voor de huidige verantwoordingsplichtigen neemt hierdoor de totale regeldruk af. De regeldruk voor de doelgroep van zorgaanbieders waarvoor de jaarverantwoording nieuw is neemt toe, zij het beperkt.

De openbare jaarverantwoordingsplicht vraagt voor de sectoren van zorgaanbieders waarvoor deze verplichting nieuw is, zoals de eerstelijnszorg, gewenning. Daarom zal de minister een vinger aan de pols houden als het gaat om de uitvoerbaarheid en werkbaarheid van de openbare jaarverantwoording.

Langer consult moet structureel van de grond komen

Een grote steun in de rug voor ons jarenlange pleidooi voor meer tijd voor de patiënt. Aukje de Vries (VVD) geeft aan dat wanneer pilots in de zorg goed blijken te werken, er breder aan de slag moet worden gegaan: “Een mooi voorbeeld is de ervaring met een langere huisartsenconsult. Er wordt aangegeven dat het leidt tot minder zorgkosten, omdat er meer aandacht is voor de patiënt, voor een beter gesprek, voor meer preventie of een betere en doelmatige behandeling. Daar zouden we dus graag mee doorgaan.”

Maarten Hijink (SP) doet er een schepje bovenop: “Huisartsen willen heel graag meer tijd voor een patiënt. Zij willen geen consult van 10 minuten maar van 15 minuten. Driekwart van de huisartsen geeft inmiddels aan dat de werkdruk veel te hoog is geworden. Die negatieve spiraal moet wat de SP betreft nu echt doorbroken worden. Wat gaat het kabinet doen om de positie van de huisartsen te verbeteren? Kan de praktijknorm niet verder worden verlaagd zodat een consult van 15 minuten de standaardnorm in elke praktijk wordt? Wij begrijpen heel goed dat hier de kosten voor de baten uitgaan, maar als je de proeven die ze hiermee hebben gedaan goed bekijkt, dan zie je dat het gewoon werkt. Meer tijd voor een patiënt betekent minder mensen die doorgaan naar het ziekenhuis. Dat zou het kabinet toch moeten aanspreken?”

En Attje Kuiken (PvdA) stelt dat huisartsen ook in coronatijd laten zien dat ze heel veel onnodige doorverwijzingen kunnen voorkomen: “Dat deden ze ook door wat langere consulten mogelijk te maken. Daarom ben ik ook een warm pleitbezorger voor het structureel gaan bekostigen van consulten van 15 minuten. Ik ga daarom een amendement indienen om met een inloopmodel uiteindelijk te komen tot die langere huisartsenconsulten. Het is belangrijk omdat het leidt tot betere zorg en omdat het doorverwijzen voorkomt en daarmee de zorgkosten uiteindelijk zal drukken.”

Nog te bezien of een langer consult minder zorgkosten oplevert

Minister De Jonge (VWS)

Reactie minister op vragen over Meer tijd voor patiënt

Minister De Jonge reageerde dat hij ook vindt dat we moeten leren van goede voorbeelden, zodat deze breder kunnen worden ingezet. Het langer huisartsenconsult is daar één van. Er loopt nu een evaluatie naar 7 door zorgverzekeraars gefinancierde ‘meer tijd voor de patiënt’-projecten. Met de uitkomsten daarvan wordt in een aantal regio’s een versnellingstraject gestart, in samenwerking met partijen van het hoofdlijnenakkoord huisartsenzorg.

Maar hij stelt dat het nog te bezien is of een langer consult minder zorgkosten oplevert. Dit hangt vaak af van de mate waarin de hogere kosten vanwege extra personeelsinzet in de huisartsenpraktijk leiden tot lagere kosten in de tweede lijn of andere sectoren. Bovendien berust een langer consult op de beschikbaarheid van extra personeel in de huisartsenpraktijk, waarvan we nu al zien dat het in bepaalde regio’s knelt.

Meer informatie

Nieuws

Het realiseren van meer tijd voor de patiënt door een langer consult en onbegrip over de extra regels die voortkomen uit de jaarverantwoordingsplicht. Dat waren de belangrijkste huisartsenonderwerpen die tijdens het begrotingsdebat in de Tweede Kamer besproken werden.

Aan welke verplichtingen u uit de Wtza moet voldoen, is afhankelijk van uw werksituatie. De nieuwe LHV-handleiding vertelt beknopt en overzichtelijk welke acties voor u gelden. Ondertussen strijden we verder tegen de jaarverantwoordingsplicht die ook uit de Wtza voortkomt.

Het onverwachte besluit van de minister om de regeling Jaarverantwoording WMG definitief vast te stellen, is door ons met onbegrip en teleurstelling ontvangen. Door dit besluit krijgen 27.000 kleine zorgaanbieders zoals huisartsen een overbodige regeling opgelegd, met onaanvaardbare extra administratieve lasten. Wij leggen ons niet neer bij het besluit en beraden ons op een reactie.