Voor en door huisartsen
 

5 vragen over melden van calamiteit

 

Zorgaanbieders, inclusief huisartsen, moeten een calamiteit melden bij de inspectie. Dat is verplicht sinds de invoering van de Wkkgz (Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg) in 2016. Wat is precies een calamiteit, wat doet de inspectie en wat is het nut van een melding?

1. Complicaties, incidenten en calamiteiten: wat is wat? De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (voorheen IGZ, sinds eind 2017: IGJ) hanteert een defi nitie die als volgt is samen te vatten: bij een complicatie is er iets niet goed gegaan, bij een incident is er iets niet goed gedaan en bij een calamiteit is er iets niet goed gedaan en heeft dat ernstige schade voor de patiënt, of zelfs de dood tot gevolg gehad. Bij incidenten en calamiteiten heeft de kwaliteit van zorg een rol gespeeld, bij complicaties niet. Het is niet altijd duidelijk onder welke categorie een gebeurtenis valt. Soms is de ernst van de schade onduidelijk. Soms staat niet vast of de kwaliteit van zorg wel of niet voldeed en soms is niet vast te stellen of gebrekkige kwaliteit van zorg van invloed is geweest op de uitkomst van de behandeling, oftewel: dat er een causaal verband is tussen die twee.

2. Hoe kom ik erachter of het een incident of een calamiteit betrof? Voor de melding van een incident hebben huisartspraktijken hun eigen VIM-procedure (Veilig Incident Melden) ingericht. Twijfelt u of een gebeurtenis een incident of een calamiteit is, dan is het handig eerst uw VIM-procedure te doorlopen. In de meeste gevallen komt u er zo achter of een melding bij de inspectie verplicht is. De twee soorten meldingen – de eerste intern, de tweede extern – zijn namelijk vrijwel identiek. LHV en IGJ onderzoeken daarom of het mogelijk is om tot een uniforme procedure te komen.

3. Hoe snel meld ik een calamiteit? Is direct duidelijk dat het om een calamiteit gaat, meld dit dan binnen drie werkdagen bij de inspectie. Weet u niet zeker of het een incident of calamiteit betrof, dan heeft u maximaal zes weken de tijd om dat te onderzoeken. Twijfelt u na dat onderzoek nog steeds, dan adviseert de inspectie wel om bij haar melding van de gebeurtenis te maken.

4. Wat doet de inspectie met mijn melding? De inspectie vraagt u om onderzoek naar de calamiteit te doen. Dat onderzoek moet aan bepaalde eisen voldoen en in acht weken (met de mogelijkheid tot verlenging) worden afgerond. Heeft u uw VIM-procedure al doorlopen, dan is dit betrekkelijk weinig extra werk. U moet er een rapport over maken, waarin u onder meer aangeeft welke maatregelen u heeft genomen om herhaling te voorkomen. De inspectie beoordeelt of die voldoende zijn, of het onderzoek zorgvuldig is uitgevoerd en of de betrokken cliënt of zijn nabestaanden voldoende over de calamiteit en (de uitkomsten van) het onderzoek zijn geïnformeerd.

5. Volgt na een melding gelijk een tuchtrechtzaak? Nee, bedoeling van de hele Wkkgz is juist om de zorg te verbeteren. Zorg is mensenwerk en een calamiteit is dus niet altijd te voorkomen. De inspectie vindt het belangrijk dat zorgaanbieders van calamiteiten leren zodat ze die in de toekomst misschien wél kunnen voorkomen. Zorg daarom voor een open werkklimaat, waarin u en uw medewerkers van fouten kunnen leren en elkaar hierop durven aanspreken.

Meer lezen? Kijk op www.lhv.nl/ wkkgz