Gevraagd: bondige, betrouwbare informatie

 

De behoefte aan betrouwbare informatie over COVID-19 is groot. Dat gold zeker in de eerste weken, toen er meer vragen dan antwoorden waren. Naar aanleiding van de vele vragen van leden schaalde de LHV de informatievoorziening al snel op, in samenwerking met collega-organisaties. De belangrijkste informatiebronnen op een rij.

Lees hier het artikel als pdf

Webinar: iedere week actuele en bruikbare info

Al wekenlang kijken duizenden huisartsen en andere artsen naar het (bijna-)wekelijkse webinar dat medischescholing.nl, LHV en NHG gezamenlijk vormgeven. In één uur – aanvankelijk anderhalf – worden ze bijgepraat over actuele zaken rond het coronavirus. Zowel medisch-inhoudelijke informatie als organisatorische vraagstukken komen op tafel.

Het initiatief voor de webinars kwam van opleidingsplatform medischescholing.nl, vertelt Yvette Haasbroek. Zij is samen met Wendy van den Brink vanuit de LHV Academie betrokken bij de webinars. ‘De beide artsen die medischescholing.nl hebben opgericht, verzorgden samen met een team van enthousiaste geneeskundestudenten op 18 maart een eerste webinar naar aanleiding van de uitbraak van het coronavirus’, vertelt Haasbroek. ‘Daar keken maar liefst 12.500 mensen naar. Ze hebben NHG en LHV benaderd om er een gestructureerd vervolg aan te geven, met goede inhoudelijke informatie over COVID-19 die direct toepasbaar is voor huisartsen.’

Patrick Bindels, hoogleraar huisartsen-geneeskunde aan het Erasmus MC in Rotterdam, werd vanaf de tweede aflevering gespreksleider. Hij heeft weliswaar ruime ervaring met het voorzitten van besprekingen, maar het live presenteren van een groepsgesprek voor duizenden digitale kijkers, was een klus die hij niet eerder op zich had genomen. vertelt hij. Een tijdrovende klus met een groot inhoudelijk belang bovendien. ‘Er was complete onbekendheid met deze infectie. Hoe gaat de triage, welke persoonlijke beschermingsmiddelen zijn nodig en hoe kom ik daaraan, hoe besmettelijk is dit virus eigenlijk, hoe geef ik de scheiding van patiëntenstromen praktisch vorm, wat gebeurt er met patiënten die ik instuur? Er waren tal van hele nieuwe vragen waarover we nog zo goed als geen kennis hadden. We wilden met de webinars iets aanbieden waar huisartsen meteen de volgende dag iets aan zouden hebben. Zeker in de beginweken was daar een enorme behoefte aan.’

Zinnige informatie

Welke vragen in het webinar aan de orde komen, wordt voorbereid door een programmacommissie, met naast Bindels vertegenwoordigers van LHV, NHG en medischescholing.nl, soms aangevuld door een viroloog.
Bindels: ‘We selecteren voor iedere webinar ongeveer drie onderwerpen op basis van vragen die via medischescholing.nl binnenkomen én op basis van actuele kennis die over dat onderwerp beschikbaar is. Want we willen er natuurlijk wel iets zinnigs over kunnen zeggen.’
De informatie in de webinars beweegt mee met de ontwikkeling van COVID-19 in Nederland, schetst hij. ‘In de eerste weken waren onderwerpen als triage en het organiseren van een isolatiespreekuur belangrijke onderwerpen, daarna hadden we aandacht voor de coronazorgcentra die onder meer in Brabant buiten de ziekenhuizen werden opgezet. Toen de ontwikkelingen nog iets verder waren, ging het onder meer over patiënten die uit het ziekenhuis worden ontslagen en over het weer uitbreiden van de reguliere zorg. Aan de reacties op medischescholing.nl zien we welke onderwerpen op dat moment het meest leven. Uit het netwerk van de programmacommissie zoeken we daar mensen bij die er iets over kunnen vertellen.’ Ieder deel-onderwerp wordt afgesloten met een aantal take home messages: een rijtje bondige, concrete feiten en adviezen voor de kijkers.

Andere zorgverleners

Die kijkers zijn vooral (huis)artsen, maar al snel bleken ook andere beroepsgroepen geïnteresseerd, merkte Haasbroek. Zij deed met haar collega’s veel werk achter de schermen. ‘In het begin hebben we veel vragen beantwoord over accreditatie. Al snel meldden zich ook zorgverleners zonder BIG-registratie die graag naar het webinar wilden kijken, bijvoorbeeld doktersassistentes, praktijkondersteuners, maar ook fysiotherapeuten. Die vraag hebben we van meer dan vijfhonderd mensen gekregen. Bijgestaan door collega’s hebben we van al die mensen gecheckt of ze inderdaad zorgverleners zijn voor wie de informatie uit de webinars relevant is. Daarna stuurden we een link waarmee ze naar de webinars kunnen kijken. In de loop van april heeft medischescholing.nl dat – heel professioneel en heel snel – grotendeels geautomatiseerd. De samenwerking met medischescholing.nl is heel plezierig. De capaciteit van hun website is bijvoorbeeld heel snel ge-upgrade toen dat nodig bleek. Vanuit de LHV Academie kunnen we de operationele begeleiding van de webinars inmiddels weer met z’n tweeën doen. Veel andere nascholingsactiviteiten en evenementen waar we ons normaal mee bezighouden, zijn nu komen te vervallen. Het geeft enorme voldoening om in plaats daarvan iets te kunnen doen waaraan duidelijk behoefte is. We hebben veel positieve en dankbare reacties gekregen.’

Kijkcijfers

De webinars worden steeds door meer dan 10.000 mensen bekeken. Deels live op woensdagavond, deels achteraf. Dat aantal is in de loop van april iets gedaald, maar nog steeds hoog. Hoe lang en hoe vaak het webinar nog wordt gegeven, staat niet bij voorbaat vast. Bindels: ‘We gaan ermee door zolang het nodig is. Zijn er nieuwe vragen en hebben we daarover iets te vertellen? Dat bekijken we steeds opnieuw.’ De ontwikkeling van het aantal kijkers is daarbij uiteraard ook van belang. Bindels, lachend: ‘Nooit gedacht dat ik me nog eens met kijkcijfers zou bezighouden.’


‘Dit is de LHV op z’n scherpst’

‘Als van de huisarts flexibiliteit wordt gevraagd, ligt het voor de hand dat de LHV óók flexibel is.’ Monique Roedoe heeft als manager communicatie en public affairs bij de LHV een hectische tijd achter de rug. Ze kijkt er met voldoening op terug. ‘Dit is de LHV op z’n scherpst.’

Er was een duidelijke lijn te zien in het soort vragen dat bij de LHV binnenkwam, vertelt ze. ‘De eerste weken ging het logischerwijs veel over persoonlijke beschermingsmiddelen en het scheiden van patiëntenstromen. Op die vragen hebben we snel ingespeeld met vrijwel dagelijks concrete informatie, tips en handreikingen op onze website.’ Onder meer in het overleg van het LHV-coronateam, dat dagelijks plaatsvond, werd besproken hoe we huisartsen zo snel mogelijk van betrouwbare en bruikbare informatie konden voorzien.

In een iets latere fase kwamen er ook financiële en juridische vragen, bijvoorbeeld over inkomsten, declareren en over de verantwoordelijkheid van de huisarts als werkgever. Ook van waarnemers die plots minder werk hadden, kwamen er vragen binnen. ‘We hebben hen voorzien van adviezen en waar mogelijk concrete tips, met de beperking dat wij niet in de positie zijn om in te grijpen in individuele contracten tussen praktijkhouders en waarnemers. Pleiten voor een collectieve financiële steunregeling zoals die er is gekomen, ligt wél in ons bereik. Voor die regeling – bestemd voor alle huisartsen – hebben we veel moeite gedaan, we zijn er blij mee. Natuurlijk kunnen we als LHV soms ook niet het antwoord geven waarop een huisarts hoopt, maar we doen ons uiterste best om vragen snel en duidelijk te beantwoorden.’

Informatie opgezogen

‘Weer iets later kwamen veel vragen binnen over het hervatten van de zorg aan niet-coronapatiënten en een veilige inrichting van de praktijk. We hebben praktische tips voor de organisatie van deze zorg opgesteld en LHV Bouwadvies heeft onder meer tips gegeven over hoe je anderhalve meter afstand kunt organiseren. Ondertussen werkten we vanuit de LHV Academie mee aan de wekelijkse webinars. In een paar weken hebben we vanuit zo’n beetje alle LHV-afdelingen ontzettend veel vragen van leden kunnen beantwoorden. Zeker de eerste weken merkten we dat die informatie werd opgezógen. Op sommige dagen hadden we drie tot vier keer zoveel bezoekers op de website als normaal.’
‘Om ook de huisartsen te bereiken die zo’n beetje alles op de mobiele telefoon doen, hebben we een Telegram-kanaal ingericht. Zo konden we ook de huisartsen die onze nieuwsbrief wellicht niet lezen, op een laagdrempelige manier up-to-date houden. In korte tijd hadden we 650 volgers, dus ook dat bleek in een behoefte te voorzien.’

In de media

In de afgelopen maanden zocht de LHV-afdeling communicatie op verzoek van diverse media regelmatig een huisarts die geïnterviewd kon worden. ‘Zeker in de eerste weken hebben we zelf ook veel de pers opgezocht om als LHV aandacht te vragen voor de problematiek bij huisartsen. Tv- en radio-interviews met onze voorzitter over de zorgen over persoonlijke beschermingsmiddelen bijvoorbeeld, maar later ook over de zorgen omtrent patiënten die niet kwamen. We hebben via allerlei kanalen aan het grote publiek laten weten dat ze de huisarts niet moeten mijden.’

‘Toen de hectiek er wat af was, werd de media-aandacht meer reportageachtig. Naar mijn idee hebben we ook in die fase een goed beeld kunnen scheppen van de huisartsenzorg in deze coronatijd. Er is bijvoorbeeld een reportage in EenVandaag geweest van een huisarts die thuis een coronapatiënt bezocht die ervoor koos niet naar het ziekenhuis te gaan. Op andere momenten zijn ook thema’s als euthanasie en kindermishandeling in relatie tot corona aan bod geweest. De flexibiliteit en veelzijdigheid van de huisartsenzorg is goed in beeld gebracht.’

HAweb: populair platform, voor discussie en tips, ook tijdens de coronapandemie

Het gebruik van HAweb om tips uit te wisselen en discussies aan te zwengelen, is de afgelopen maanden flink toegenomen, vertelt HAweb-communitymanager Marieke van Schaik. ‘Leden van LHV en NHG hebben het ledenforum van HAweb duidelijk beter weten te vinden; het aantal bezoeken is verdrievoudigd. Onderling zijn veel tips uitgewisseld over zaken die nieuw zijn in deze crisis. De eerste weken ging het bijvoorbeeld over beeldbellen: wat zijn handige apps om daarvoor te gebruiken? Voor- en nadelen werden onderling besproken. Maar ook: hoe zit het met declareren in deze tijd?’

Ook nadat de uitwisseling over coronagerelateerde onderwerpen over het hoogtepunt heen was, is het gebruik van HAweb groter gebleven dan voorheen. ‘Er is een soort vliegwieleffect’, constateert Van Schaik. ‘Als platform voor huisartsen heeft HAweb blijkbaar z’n waarde bewezen.’