OPEN zorgt voor veilige ontsluiting patiëntgegevens

 

Patiënten krijgen per 1 juli 2020 het wettelijk recht om hun persoonlijk medisch dossier elektronisch in te zien. Dus ook hun medisch dossier bij hun huisarts. Het programma OPEN, een initiatief van LHV, InEen en NHG, zorgt ervoor dat ICT-leveranciers van onder meer HIS en KIS de nodige aanpassingen doorvoeren en dat huisartsen en hun eerstelijns ketenzorgaanbieders ondersteuning krijgen bij de implementatie ervan. Wat kunt u van OPEN verwachten?

Tip: download hier de volledige PDF van het artikel

Meer regie voor patiënten; dat is de trend. Onderdeel daarvan is dat patiënten hun persoonlijk medisch dossier kunnen inzien. Voor de papieren versie van het dossier geldt dit al. Vanaf 1 juli 2020 zijn alle zorgaanbieders wettelijk verplicht patiënten ook digitaal toegang te geven tot een deel van het patiëntendossier.

LHV, InEen en NHG gaan er met het programma OPEN voor zorgen dat alle huisartsen aan die verplichting voldoen. Ook wil OPEN een goed gesprek tussen zorgverleners en patiënten stimuleren: “Hoe gaan we digitale zorg slim gebruiken om jouw leven en mijn zorg beter te maken?” 

In het hoofdlijnenakkoord huisartsenzorg voor 2019-2022 is afgesproken dat er 75 miljoen euro voor het programma wordt uitgetrokken. Het grootste deel van dat geld wordt besteed aan een tegemoetkoming voor de werkzaamheden van huisartsen en hun praktijkpersoneel en voor de ondersteuning op regionaal niveau. Daarnaast worden de benodigde ICT-aanpassingen, de landelijke programma- organisatie en een onderzoek naar de resultaten van OPEN uit dit budget bekostigd. 

Basiseisen

Het programmabureau OPEN heeft de afgelopen maanden hard gewerkt aan de invulling van het programma. Volgens Hanny Schulten, senior beleidsmedewerker bij de LHV en betrokken bij OPEN, is er ook veel overleg geweest met het ministerie van VWS en de ICT-leveranciers. “De set basiseisen voor leveranciers van systemen als HIS en KIS is inmiddels zo goed als gereed. Inhoudelijk volgen we de NHG-richtlijn online inzage in het H-EPD. Maar in de eisen hebben we natuurlijk ook gebruikersgemak opgenomen, zowel voor de patiënt als de huisarts en de POH.”

Om de individuele huisartsenpraktijken te ondersteunen, wil OPEN samenwerken met regionale samenwerkingsverbanden. Schulten: “Er komen regionale coalities van huisartsenorganisaties, zoals LHV-kringen, zorggroepen en gezondheidscentra, die per regio kijken wat de behoeften van de huisartsen en eerstelijnszorgverleners zijn. Daar wordt het regionale programma vervolgens op afgestemd.”

Alle huisartsen krijgen via de regionale coalitie een scholing aangeboden, ondersteund door het OPEN-programmabureau. Ook komen er de nodige hulpmiddelen en materialen om met patiënten over het inzagerecht te communiceren, zoals voorbeeldbrieven, flyers, filmpjes en teksten voor wachtkamerschermen en de praktijkwebsite. Daarbij wordt ook rekening gehouden met laaggeletterden. Voor de tijd die in scholing, praktijkafspraken en communicatie wordt gestoken, ontvangt de huisarts een vergoeding.”

Uiteindelijk is het de bedoeling dat patiënten de gegevens uit het dossier van hun huisarts en andere bronnen, zoals de apotheek en het ziekenhuis, kunnen toevoegen aan hun Persoonlijke Gezondheidsomgeving (PGO). In een PGO verzamelt een patiënt alle gegevens die zorgverleners van hem hebben. Ook kan hij hier zelf informatie in vastleggen en die delen met een zorgverlener. Het programma MedMij werkt aan dat PGO. OPEN maakt gebruik van de standaarden die in het afsprakenstelsel van MedMij zijn opgenomen.

7 veelgestelde vragen over OPEN

Kunnen patiënten álle gegevens in hun dossier inzien?
Patiënten krijgen niet alle informatie te zien. De volgende onderdelen moeten inzichtelijk zijn: actuele episodes, afgesloten episodes met attentiewaarde, behandeling, profylaxe en voorzorg, actuele medicatie, medicatieovergevoeligheid, correspondentie, resultatenbepalingen (laatste 14 maanden) en de Een P-regels van het consult. Deze regels zijn overigens pas inzichtelijk vanaf het moment van invoering van de online inzage, dus niet van daarvoor. Dit is vastgelegd in de Richtlijn online inzage patiënt in het H-EPD, in 2017 opgesteld door het NHG en de Patiëntenfederatie. 

Kan ik mijn persoonlijke notities nog wel kwijt?
Als uw HIS voorziet in de mogelijkheid van persoonlijke werkaantekeningen, kunt u daar uw notities blijven noteren. Omdat het persoonlijke werkaantekeningen zijn, mag u uw notities niet delen, ook niet met waarnemers of collega’s. Deze afspraken zijn vastgelegd in de KNMG-richtlijn Omgaan met medische gegevens (2018).

Mogen ouders/ verzorgers het dossier van hun kind(eren) inzien?
Ouders hebben recht op inzage in het medisch dossier van een kind dat jonger dan 12 jaar is. Is het kind tussen de 12 en 16 jaar, dan kunnen zowel de ouders als het kind het medisch dossier inzien. Vanaf het 16e jaar kan een jongere zelf inzage in zijn medisch dossier vragen. De ouders hebben dan geen recht meer het dossier in te zien, tenzij het kind hiermee instemt. Zie ook de Wet op de Geneeskundige Behandelingsovereenkomst (WGBO) en de KNMG-richtlijnen.

Moet ik mijn dossiervoering aanpassen?
U kunt de medische terminologie gebruiken die u altijd gebruikt, mits u de patiënt goed uitlegt wat u bedoelt en het besprokene vastlegt in het dossier. Eigenlijk zoals u op dit moment ook al werkt. De kwaliteit van de dossiervoering staat voorop. Wellicht wordt uw taalgebruik vanzelf toegankelijker, als u er rekening mee houdt dat de patiënt het dossier ook leest. 

Kunnen patiënten zelf informatie in hun dossier wijzigen?
Nee, u blijft als huisarts als beheerder verantwoordelijk voor het dossier. Als de patiënt behoefte heeft aan een aanvulling of wijziging, kan hij dat aan de orde stellen, net als nu het geval is.

Zijn de lab-uitslagen straks direct zichtbaar in het dossier?
U kunt in overleg met de patiënt beslissen of lab-uitslagen direct zichtbaar zijn voor de patiënt of pas nadat u er een advies, opmerking of uitleg bij hebt geschreven.

Kosten consulten niet veel meer tijd als ik precies moet uitleggen wat ik opschrijf?
In principe schrijft u op wat u de patiënt meedeelt en uitlegt. Als de patiënt veel vragen heeft, geeft dat u de kans om de boodschap te verhelderen. Het voordeel van de online inzagemogelijkheid is dat de patiënt nog eens kan nalezen wat er is besproken. Dat scheelt u wellicht zelfs tijd, geeft de patiënt een gerust gevoel en kan een positief effect hebben op bijvoorbeeld de therapietrouw.

BijlageGrootte
PDF-pictogram Volledig artikel OPEN564.29 KB