Vijf vragen over praten met kinderen

 

Eén op de zes consulten is een kinderconsult, maar veel huisartsen hebben geen idee hoe ze met kinderen moeten communiceren. Daarom deze keer: vijf vragen over praten met kinderen, mede gebaseerd op het boek Luister je wel naar mij? van dr. Martine Delfos, biopsycholoog en therapeut.

Waarom is het zo moeilijk om met kinderen te communiceren? Volwassenen zijn vergeten wat het is om kind te zijn en begrijpen ook niet goed meer wat er in een kind omgaat. Als een kind zelf niet veel zegt, gaan volwassenen de informatie zelf invullen en suggestieve vragen stellen. Daardoor voelt het kind zich niet begrepen en gaat het nog minder praten.

Afbeelding van een teddybeerWat is er nodig om met kinderen te kunnen communiceren? Communicatie met kinderen vraagt een houding van respect voor het kind en bescheidenheid vanuit de volwassene. Een goed gesprek heeft alles te maken met warmte, respect en belangstelling. De belangrijkste gedragsregels voor 'aanmoedigend luisteren' zijn: het verhaal niet onderbreken, aanmoedigende woorden en gebaren gebruiken om het verhaal gaande te houden; de ander aankijken onder het praten, zelf pas iets zeggen als de ander is uitgesproken. En daarbij moet de belangstelling 'echt' zijn. Kinderen hebben een hekel aan volwassenen die zeggen dat ze alles begrijpen. Ze hebben liever dat iemand zegt dat hij iets niet begrijpt dan doet alsof.

Hoe kun je de spanning doorbreken? Door een prettige sfeer te creëren. Jongere kinderen communiceren vaak liever door middel van verhaaltjes, het afmaken van zinnen of spelen met poppen en autootjes. Bij oudere kinderen is humor een krachtig middel om spanning te doorbreken. Een grapje kan een ongemakkelijke situatie zomaar oplossen.

Hoe kun je goede communicatie bevorderen? Ga op dezelfde hoogte zitten als het kind. Kijk naar een kind terwijl je praat, zodat je ziet hoe het ook non-verbaal reageert. Stel het kind op zijn gemak en luister naar wat het zegt. Zeg dat je niet weet wat het is of hoe het voelt, als het kind het je niet zegt. Sluit aan bij de belevingswereld van kinderen. Het helpt dus als je weet waar zij op welke leeftijd mee bezig zijn.

Is een consult van 10 minuten lang genoeg om te zien of er wat met een kind aan de hand is? Als je bereid bent om een brug te slaan en echt met het kind in gesprek gaat, dan kun je in 10 minuten heel veel te weten komen. Alleen al door de manier waarop het kind speelt, kijkt en praat.

Vijf vragen over praten met kinderen (pdf)