Voor en door huisartsen
 

Welk HIS past het beste bij uw praktijk?

 

De huisarts die een nieuw HIS moet aanschaffen, zit vaak met de handen in het haar. De systemen zijn niet goedkoop en het is ingewikkelde materie. Bovenal ontbreekt een goed inzicht in de prestaties van de diverse HIS’en. Het pas gepubliceerde, uitgebreide LHV-onderzoek brengt daar verandering in. ‘Het HIS vormt het fundament van een gezonde praktijk’.

Tip: Lees hieronder verder of download het artikel als pdf

» Of ga direct naar het HIS-onderzoek

De tijd van handgeschreven kaarten met het medisch dossier ligt gelukkig alweer heel wat jaren achter ons – met dank aan de invoering van het HIS. Maar toch. Dat de huisartsenpraktijk inmiddels in hoge mate geautomatiseerd en gedigitaliseerd is, betekent niet dat de patiëntenadministratie nu altijd eenvoudig verloopt. Huisartsen en assistenten lopen nog steeds tegen knelpunten aan.

“Niet alle HIS’en ‘kunnen’ alles even goed, dat klopt zeker”, stelt huisarts en LHV-bestuurslid Carin Littooij. “Maar in het algemeen heeft het HIS het werk van de huisarts wel een stuk makkelijker gemaakt. En de foutmarge verkleind. Het HIS is de basis van een goed lopende, gezonde praktijk. Des te belangrijker dat de keuze voor de aanschaf van een bepaald systeem goed gefundeerd is. En daar schort het nog wel eens aan. Want: een overzicht over wat de voor- en nadelen van de diverse HIS’en zijn, ontbrak nog. Daarom heeft de LHV dit uitgebreide onderzoek geïnitieerd.”

5 tips bij het kiezen van een HIS

Niet alleen is het HIS het fundament van de praktijkvoering, en daarom alleen al van groot belang, er is ook nogal wat geld gemoeid met de aanschaf en het gebruik van een systeem. Reden genoeg om een weloverwogen keuze te maken. Maar hoe? Vijf tips om geen misstap te begaan…

  1. Formuleer eerst uw eigen specifieke wensenpakket: hecht u veel belang aan E-health of uitgebreide declaratie-overzichten, kijk dan goed naar juist die aspecten bij het HIS dat u op het oog heeft (of bij de HIS’en die u vergelijkt).
  2. Steek uw licht op bij collega’s: vraag naar hun ervaringen. Betrek hier als het kan ook een waarnemend huisarts bij, die hebben vaak veel ervaring met verschillende HIS’en.
  3. Kijk of u kunt aansluiten bij de keuzes die in de regio gemaakt worden, door collega-huisartsen en door apothekers. Hoe meer u dezelfde systemen gebruikt, hoe soepeler de gegevensoverdracht loopt. Stel samen een programma van eisen op.
  4. Kijk verder dan één jaar vooruit. Kijk ook verder dan alleen de dure aanschafprijs. Het is een investering voor meerdere jaren. Probeer in te schatten waar u over 5 of 10 jaar behoefte aan heeft.
  5. Bestudeer de uitgebreide onderzoeksresultaten op de LHV-site

Prikkels

Wie een laptop of een auto koopt, oriënteert zich ook eerst uitvoerig, zegt Chris Sonneveld, hoofd Praktijkvoering bij de LHV. “Wat bieden ze allemaal? En wat kan dat ene product meer of beter dan het andere? Daar zijn allerlei vergelijkingssites voor beschikbaar. De aanschaf van een nieuw HIS is voor de gemiddelde huisartsenpraktijk minstens een even spannend en intensief proces. Ik ben dan ook heel blij dat we met dit onderzoek een eerste houvast kunnen bieden aan onze leden.”

Sonneveld benadrukt dat er veel tijd en aandacht is besteed aan de manier waarop het onderzoek is gepresenteerd op de site van de LHV. “Juist omdat het een complex onderwerp is, hebben we de conclusies zo gebruiksvriendelijk mogelijk in kaart gebracht. Door een of meer HIS’en aan te vinken, en te selecteren op bepaalde functionaliteiten of aspecten, brengen we objectief in kaart wat de diverse systemen te bieden hebben. We prijzen dus heel nadrukkelijk geen merk of type systeem aan.”

Handige functionaliteiten

Maarten den Breejen is waarnemend huisarts in de regio Hardinxveld-Giessendam. Hij maakte deel uit van het ledenpanel dat alle HIS’en heeft getest op gebruiksvriendelijkheid. “Ik ben nogal ict-minded, dus ik doe zoiets graag. Ik zie het eerder als hobby dan als noodzakelijk kwaad zoals veel collega’s. Daarnaast heb ik als waarnemer redelijk wat ervaring met diverse systemen, dus dat komt goed van pas. Ik ontdek bijvoorbeeld wel eens handige functies in een systeem waar de praktijkhoudend huisarts nog niets van wist. Handig toch? En last but not least: doordat ik me er nu nog eens goed in verdiept heb, is de keuze straks als ik zelf een praktijk overneem, misschien makkelijker te maken.”

Den Breejen maakt deel uit van een nieuwe generatie huisartsen die is opgegroeid in een digitale wereld. Misschien daarom is hij ook extra kritisch op knelpunten of zaken die de HIS’en nog niet op orde hebben. Den Breejen: “Er zijn zoveel dingen waar ik tegenaan loop. Aspecten die niet goed verlopen en waar ik dus extra op zou letten tijdens het keuzeproces. Voorbeelden? Neem de uitwisseling met de apotheek en met name de feedback van apotheek naar huisarts: dat gaat lang nog niet altijd goed in veel systemen. Of: het autoriseren van recepten, dat kost soms wel 10 minuten, vanwege de vele schermpjes die je moet openen en sluiten. Nog een voorbeeld: ik heb een prachtig 30 inch beeldscherm, maar in bepaalde programma’s passen de geopende vensters zich daarop niet aan. Dan zit je door een soort brievenbus te turen.

En recent heb ik me weer eens heel erg opgewonden over de doseertabellen van bepaalde medicatie die in mijn HIS standaard door elkaar lopen. Dat is gewoon niet bruikbaar. Ik kan me bij al deze zaken niet goed voorstellend dat het heel erg ingewikkeld is om dit aan te passen. Ik vermoed dat het ook een gevolg is van te weinig stimulans vanuit de gebruikers. Huisartsen zijn nu eenmaal geen overstappers. Ik hoop dat dit nu langzaam aan wat gaat veranderen.”

Gezamenlijk

Den Breejen zou graag de mogelijkheid hebben om naast het onderzoek dat nu uitgevoerd is, ook in een soort van demoomgeving de look & feel te ervaren van de diverse systemen. Carin Littooij kan zich die wens wel voorstellen, al moet ze zelf eerlijk toegeven dat ze de overstap die ze een aantal jaar geleden maakte, probeert te verdringen. “Ik zeg wel eens: dat heeft me drie maanden van mijn leven gekost. Maar dat zat ’m vooral in het wennen en leren werken met zo’n systeem. Dat is zó intensief. Het moet ook allemaal werkendeweg gebeuren. Met zo min mogelijk fouten natuurlijk.”

Littooij had ‘geluk’ dat ze het keuzeproces zelf niet hoefde uit te voeren. De huisartsen en apothekers in haar directe omgeving sloegen – zoals zo vaak gebeurt – de handen ineen. “Er waren twee mensen die zich erin wilden verdiepen, dus dat vond de rest prima. Gelukkig zie je dat de regio’s dit steeds vaker zo oppakken. Het is natuurlijk heel effectief als we allemaal hetzelfde systeem gebruiken en dus eenvoudig voor elkaar kunnen waarnemen. En ook veilig en snel en foutloos gegevens kunnen uitwisselen. Achteraf had ik misschien nog meer in kaart kunnen brengen wat mijn eigen specifieke wensen zijn. Of de knelpunten op een rij zetten waar ik me aan erger in de praktijk.”

Alles in 10 minuten

Wat vindt Littooij zelf eigenlijk belangrijk in de dagelijkse praktijk? “Ik ben ontzettend blij dat ik overal en altijd in mijn HIS kan. Op allerlei apparaten, waar ik me ook bevind. Dát is echt gebruiksgemak. Hetzelfde geldt voor de snelheid waarmee het programma functionaliteiten opent, sluit en verwerkt. Alles moet bij huisartsen in 10 minuten gebeuren. Dat is een hoge werkdruk. Dan moet je niet afgeleid worden door ict-gedoe. Wat me wel eens stoort bij mijn eigen HIS, is dat de e-health-module niet erg veel biedt. Ik zou willen dat onze patiënten zelf kunnen inloggen om bijvoorbeeld labuitslagen te zien. Of afspraken maken online. Daar vragen steeds meer mensen om. Ja, ook ouderen. Het hoort bij deze tijd.”

Gedegen voorbereiden

Littooij heeft geen reden om een overstap naar een nieuw HIS te maken. Huisartsen die wel voor deze keuze staan, kunnen zich volgens Littooij nu gedegen voorbereiden met behulp van het LHV-onderzoek en de vergelijkingssite. “Zeker als leveranciers ook nog de kosten inzichtelijk kunnen maken. Nu wilden ze daar geen uitspraken over doen.” De kosten zijn immers ook een belangrijk onderdeel van een keuze en blijken zeer uiteen te lopen. Daarom gaat de LHV langs een andere weg hierover informatie ophalen en terugkoppelen aan de leden.

Sonneveld wil het onderzoek met een zekere regelmatig herhalen en misschien ook wel uitbreiden. “Het zou heel mooi zijn als dit onderzoek een soort begrip wordt: zowel voor onze leden als voor de leveranciers.” Wat Sonneveld ook heel expliciet hoopt, is dat dit onderzoek de leveranciers van HIS’en een grotere prikkel geeft om de prestaties te blijven verbeteren en te innoveren. “Ik ben de eerste om toe te geven dat het helemaal niet eenvoudig is waar een goed HIS allemaal aan moet voldoen. Inspelen op nieuwe wet- en regelgeving, soepel en snel gegevens uitwisselen, het moet gebruiksvriendelijk zijn en stabiel, en ten slotte moet de privacy gewaarborgd zijn. Maar tegelijk merk ik ook dat de HIS-markt niet zodanig is ingericht dat er veel prikkels zijn om je te onderscheiden. Het moet voor huisartsen eenvoudiger worden om te kunnen, en durven switchen.”

Uw eigen HIS vergelijken met het beschikbare aanbod? Ook dat kan. LHV- leden kunnen het interactieve en uitgebreide onderzoeksverslag bekijken op www.lhv.nl

Op welke aspecten kunt u een HIS vergelijken?

Voor dit onderzoek heeft de LHV de HIS’en vergeleken op maar liefst een paar honderd functionaliteiten. Op veel functionaliteiten komen de HIS’en overeen. Toch zijn er ook verschillen. We hebben deze vertaald in scores, waarin het belang dat het kenmerk heeft voor de huisartsenpraktijk, is meegenomen. Deze scores lopen uiteen van krap voldoende tot zeer goed. U kunt alle HIS’en op de volgende onderdelen vergelijken:

  • Registratie in het patiëntendossier Bijvoorbeeld: vermeldt het HIS de indicatie op het recept bij die geneesmiddelen waar dat volgens de Geneesmiddelenwet verplicht is?

  • E-health Welke mogelijkheden biedt het HIS voor het inzetten van patiëntenportalen, e-consult, online herhaalrecepten aanvragen en andere vormen van e-health?

  • Rapportage en managementinformatie Zoals: kunt u gemakkelijk de standaardoverzichten uit uw HIS halen van de chronische zorg die u geleverd heeft?

  • Gegevensuitwisseling Bijvoorbeeld, kan het HIS gekoppeld worden aan uw boekhoudpakket, zodat uw declaraties en de boekhouding van de praktijken gemakkelijker worden?

  • Gebruiksvriendelijkheid Onder andere is gekeken hoe gemakkelijk allerlei functionaliteiten van het HIS te vinden zijn.

  • Wet- en regelgeving Welke beveiligingsmethoden worden gebruikt om toegang te krijgen tot het HIS? Is dat een voldoende veilige manier voor medische gegevens?

  • Apotheekhoudende huisartsenpraktijk  Bijvoorbeeld: beschikt het HIS over een voorraadmodule voor geneesmiddelen en medische producten, met de mogelijkheid van automatische voorraadbewaking?

  • Techniek, beheer en ondersteuning Denk aan: wat voor ondersteuning geeft de leverancier bij de implementatie en hoe is de service tijdens het gebruik van het HIS?