Voor en door huisartsen
 

Zó voorkomt u dure bouwfouten

 

Uw patiënt rillend van de kou op de onderzoekstafel, een cauterisatie waarbij uren later de lucht van verbrand weefsel nog steeds de spreekkamer vult: vervelende gevolgen van technische bouwfouten die de Bouwadviesgroep-LHV regelmatig tegenkomt na een oplevering. Met dure herstelwerkzaamheden als gevolg. “Een extra kritische blik tijdens de voorbereiding van het bouwproject kan huisartsen een hoop kosten en ellende besparen,” stelt LHV-adviseur Lex van Waarden.

Tip: lees hieronder het artikel of download de pdf

Na maanden spreekuur houden in een krappe zeecontainer is het dan zover: u gaat aan het werk in uw nieuw ontworpen en vers verbouwde praktijk. Al bij de eerste patiënt ruikt u meer dan een frisse verflucht. Wat blijkt? De ventilatie van het gebouw is ingericht voor het gemiddelde kantoorpand.

“Het bouwen of verbouwen van een huisartsenpraktijk vraagt duidelijk om specifieke kennis van zaken,” stelt architect Lex van Waarden, sinds vijf jaar coördinator van Bouwadviesgroep-LHV. Hij kijkt bij menig huisarts mee over de schouder als deze gaat verbouwen. Inmiddels zag hij honderden plattegronden en bouwplannen voorbij komen. “Veel ontwerpvoorstellen bevatten de nodige technische en functionele fouten. Denk bijvoorbeeld aan een verkeerde plaatsing van het aanrecht ten opzichte van een onderzoeksbank.”

In de ontwerpfase is dit nog prima aan te passen. Helaas komt het ook nog regelmatig voor dat Van Waarden gebeld wordt als het cement al is opgedroogd. “Herstelwerk loopt in dan regelmatig flink in de papieren.”

Speciaal voor de bouw en inrichting van huisartsenpraktijken stelde de LHV ‘gouden regels’ op voor de verbouw of nieuwbouw van een praktijk. Deze gaan in op zowel functionele als technische aspecten van het pand. “Bij zaken als geluidsisolatie, daglicht, spuiventilatie of hygiëne, stelt de LHV hogere eisen dan wettelijk verplicht is. De bestaande wetgeving is simpelweg niet voldoende voor onze beroepsgroep.” Van Waarden noemt als voorbeeld de geluidsisolatie. “Als iemand bouwt volgens de geldende regels, dan zouden gesprekken in de spreekkamer verstaanbaar zijn in de aangrenzende ruimte.”

Van Waarden werkt binnen de Bouwadviesgroep-LHV samen met een vast netwerk van adviseurs. Ook zij hebben veel ervaring met het bouwen en verbouwen van huisartsenpraktijken. Dirkjan Bakker is één van hen. Als technisch adviseur doet hij regelmatig een keuring voordat een pand wordt opgeleverd of, in geval van een huurovereenkomst, de sleuteloverdracht plaatsvindt. “Ontwerpende en bouwende partijen of verhuurders zeggen vaak wel dat een plan aan de eisen van de LHV voldoet. Maar in de dagelijkse praktijk blijken dingen vaak toch niet naar behoren te werken,” is zijn ervaring. Hij benadrukt het belang van goede afspraken met architect of aannemer. Bijvoorbeeld over het meetbare eindresultaat van een geluidseis. “Met minimale eisen kom je al snel in de gevarenzone. Een wand kan wel aan die eisen voldoen, maar zodra de aannemer toch nog een kleine wijziging aanbrengt, dan kan zomaar alsnog een geluidslek ontstaan.” Neem al in de ontwerpfase contact op met de LHV en leg het plan even voor, is ook het advies van Bakker. “Wij zien soms als in vijf minuten hoe het anders moet.”

Karel Hoffmans, huisarts in Apeldoorn

‘Het vele licht bezorgde ons hoofdpijn’

“Tijdens de bouwafspraken kozen wij voor mooie vierkante led-verlichting, zonder het werkend in een ruimte te zien. Als gevolg hadden we veel te veel licht, vooral in de spreekkamers. We kregen last van hoofdpijn en werden er moe van. Uit metingen bleek dat we in een aantal ruimtes tweemaal de DIN-norm haalden. Dat losten we op door, afhankelijk van de ruimte, het aantal panelen te verminderen, panelen te verplaatsen of een andere kleur licht te kiezen. Nu hebben we een veel rustiger beeld. Het licht is prachtig en je ziet de huid van de patiënt er goed mee. Let goed op welke kleur licht je kiest en waar je de panelen plaatst. Dit is met LED veel belangrijker dan met TL.”

“LED-verlichting is duurzaam. Daarom zie je het steeds vaker in huisartsenpraktijken”, constateert bouwtechnisch adviseur Bakker. “Maar LED is witter, feller en minder stabiel. Je moet het daarom ook anders inplannen. Omdat techneuten dat nog niet doen, gaat het te vaak mis. Een veelgehoorde klacht is te veel licht. Het gevolg is een patiënt die op de onderzoeksbank verblind wordt door de led-lamp aan het plafond. Door de verschillen tussen LED onderling, is de berekening van hoeveel een huisarts nodig heeft nog een zoektocht. Het is daarom nog niet in eisen te vangen. Hang de armaturen daarom eerst eens op proef op in uw huidige praktijk. Bevalt het? Dan kunt je ze bestellen voor de nieuwe praktijk.” Huisarts Karel Hoffmans raadt collega’s aan om vooraf te kijken bij een praktijk die LED-verlichting heeft hangen. “Ervaar het daar eens voordat je akkoord gaat met een lichtplan.”

Hessel Glastra van Loon, huisarts in Anjum

‘Vloerverwarming is niet geschikt voor een praktijk’

“Als waarnemer had ik al veel praktijken van binnen gezien. Ik constateer dat de klimaatbeheersing vaak niet goed werkt. Een voorbeeld daarvan is vloerverwarming. Die reageert heel traag op temperatuurwisselingen, vanwege de massa van de vloer. In het voorjaar is het ’s nachts vaak erg koud. De vloerverwarming draait dan hard, zodat het ‘s morgens warm is. Zodra de zon gaat schijnen schiet de temperatuur te ver door, omdat de vloer niet snel genoeg afkoelt. Vervolgens moet je gaan koelen. Dat is niet efficiënt. Bijkomend probleem is dat de vloerverwarming en koeling twee aparte systemen zijn die aan elkaar gekoppeld zijn met een regelsysteem dat met voorwaarden werkt. Dat is veel te complex en moet je niet willen. Vraagt één ruimte niet om koeling maar om warmte, bijvoorbeeld aan de schaduwkant van het gebouw, dan krijgt niemand koeling. Het gevolg is dat jij in je hemd zit en je collega met een jas aan.”

Technisch adviseur Dirkjan Bakker van Bouwadviesgroep-LHV voegt daaraan toe dat vloerverwarming ook de werking van geluidswerende wanden benadeelt. “Die werken niet goed op dunne vloeren. Bovendien vragen de verschillende type ruimtes en de dynamiek in de praktijk om een snel reagerend klimaatsysteem. Al met al is vloerverwarming in een huisartsenpraktijk zo complex dat we het vaak afraden. Het handigste is een thermostaat per ruimte. Techneuten passen dat weinig toe, omdat zij onterecht veronderstellen dat de gewenste temperaturen in de verschillende ruimten ongeveer gelijk zijn.”

Max Breijer, huisarts in Enschede

“Onze praktijk zit in een gezondheidsgebouw van de woningbouwvereniging, met onder andere tandartsen en fysiotherapeuten. Voordat de bouw startte, hebben wij in de huurovereenkomst geëist dat de ruimte bouwtechnisch voldoet aan de eisen van de LHV. De ontwerper van de installaties is helemaal fan van moderne snufjes, maar hij heeft een gecombineerd verwarmings- en ventilatiesysteem gefabriceerd dat niet voldoet aan de LHV-norm. Daardoor hebben wij nu al anderhalf jaar eigenlijk geen ventilatie in de spreekkamers, behalve wanneer ik de spuiventilatie aanzet. Dat doe ik dan ook elk uur. De spuiventilatie zuigt lucht af boven mijn werkplek. Voor de luchttoevoer moet vervolgens het raam open. In de winter is dat stervenskoud, erg vervelend voor patiënten die in hun blootje op de onderzoekstafel liggen. Maar ik moet wel, anders gaat het al snel stinken hier. Na een cauterisatie blijft de stank echt lang hangen.

In het weekend staat de centrale ventilatie aan. Die levert alleen frisse lucht als er voldoende CO2 in de lucht zit. Maar op zaterdag en zondag is het gebouw leeg en produceert niemand CO2. Kortom, op maandag is het hier een duffe bende. Ik zorg dat ik die ochtend vroeger op de praktijk ben en zet dan alle ramen open en de spuiventilatie aan. Zo is alles gelucht voordat iedereen komt. En in de winter dus bovendien ijskoud.

Toen we onze problemen aankaartten bij de verhuurder, werden we niet geaccepteerd als gesprekspartner. Daarom hebben we Dirkjan Bakker van Bouwadviesgroep-LHV in de arm genomen. Dat helpt, hoewel de tegenpartij ook hem tot allerlei tussenoplossingen probeert te dwingen. Maar hij geeft geen krimp. Nu krijgen we eindelijk erkenning dat het inderdaad niet klopt. Zonder hem was er geen zicht op een oplossing.”

Wat kan Bouwadviesgroep-LHV voor u doen?

Bouwadviesgroep-LHV werkt nauw samen met een aantal gespecialiseerde architecten en adviseurs, stuk voor stuk ervaren specialisten met veel kennis over nieuwbouw en verbouw van praktijkruimtes en gezondheidscentra. Of het nu gaat om een eenvoudige vraag, een uitgebreid projectadvies, een programma van eisen op maat of om een beoordeling van begrotingen of bestekken, zij denken graag met u mee. De bouwadviesgroep is géén uitvoerend architectenbureau. U bent dus verzekerd van een onafhankelijk advies.

Voor een kort, telefonisch advies kunt u contact opnemen met Lex van Waarden, coördinator Bouwadviesgroep LHV. U kunt ook een afspraak maken voor een uitgebreide kritische blik op een ontwerp voor uw praktijk of gezondheidscentrum. LHV-leden ontvangen een aantrekkelijke korting op dit adviesgesprek. Mailen naar bouwadvies@lhv.nl of bellen met nummer 030 28 23 746 kan natuurlijk ook. Lees meer over de Bouwadviesgroep-LHV.