Praktische tips voor in de huisartsenpraktijk tijdens COVID-19

 
Praktische tips voor in de huisartsenpraktijk tijdens COVID-19
Dit overzicht biedt u praktische tips van de LHV, voor de praktijkvoering tijdens de COVID-19 pandemie. Met adviezen over hoe u de zorg aan zowel COVID-patiënten als patiënten met overige zorgvragen goed en veilig kunt verlenen. En met tips hoe u de praktijk organiseert zodat iedereen in de praktijk veilig kan werken en verblijven. Geüpdatet 19-11-20: categorie 8. Afschalen en overnemen ziekenhuiszorg.

Snel door naar:

  1. Patiëntenvoorlichting
  2. Scheiden van patiëntenstromen: triage, niet-COVID-zorg en COVID-zorg
  3. Inrichting en maatregelen in praktijkruimtes
  4. Persoonlijke beschermingsmiddelen
  5. Testbeleid
  6. Personeel: praktijkafspraken, inzet POH-S en POH-GGZ
  7. Continuïteit van zorg blijven bieden
  8. Afschalen en overnemen ziekenhuiszorg

Onze uitgangspunten bij deze tips zijn:

  • We willen zorgen dat u de reguliere zorg zoveel mogelijk doorgang kunt blijven geven, naast de COVID-zorg.
  • We willen het aantal overdrachtsmomenten van het virus in de praktijk zoveel mogelijk beperken. Hiervoor is het van groot belang de patiëntenstromen tussen COVID-verdachte en niet-COVID-verdachte patiënten te scheiden.

Toepasbaar op uw eigen situatie

De mate waarin u deze tips toepast, hangt van veel factoren af. Zoals de verhouding tussen het aantal COVID- en niet-COVID-gerelateerde zorgvragen, de mogelijkheden die uw praktijkruimte biedt, de situatie bij de zorgverleners om u heen (waaronder de beschikbaarheid van zorg in de tweede lijn). Met dit overzicht willen we u kaders en tips meegeven, die u op uw eigen situatie kunt toepassen waar mogelijk. 

1. Patiëntenvoorlichting

Zuil voor het reinigen van handen met daarop patientinformatieUitgangspunten:

  • Zorg dat uw patiënten weten hoe er in de praktijk nu wordt gewerkt als gevolg van de COVID-19-uitbraak.
  • Wijs patiënten op betrouwbare informatie en waar zij met welke vragen terecht kunnen.

Adviezen:

  • Plaats op uw website informatie over het testen bij de GGD. Vermeld het landelijk nummer (0800-1202) en de website http://www.coronatest.nl/ voor het maken van een test bij de GGD.
  • Informeer uw patiënten via de praktijkwebsite en (e-mail)nieuwsbrief over welke mogelijkheden u biedt voor telefonisch consult, spreekuurconsult, visite, beeldbellen en e-consult.
  • Wijs patiënten op de volgende informatie als zij vragen hebben over (verdenking van) COVID-19:
    • Plaats op uw praktijkwebsite een verwijzing naar de corona-informatie op thuisarts.nl/corona en het landelijke publieksnummer 0800-1351 
    • Plaats op uw website informatie over het drempelloos testen bij de GGD en het landelijke nummer (0800-1202) voor het maken van een afspraak voor het testen bij de GGD.
    • Noem de website van de Rijksoverheid die informatie biedt over reizen, werk, OV, etcetera: 
    • Gebruik de schermen in de wachtkamer voor het informeren van patiënten
    • Stel een extra telefoonkeuze met informatie over COVID-19 (zie voorbeeldtekst hieronder)

Voorbeeldtekst extra telefoonmenu over corona

Hier volgt informatie over het coronavirus.

Heeft u geen klachten en wilt u informatie over het coronavirus, kijk dan op thuisarts.nl of de website van het RIVM.

Heeft u klachten zoals verkoudheid, hoesten, verhoging of plotseling verlies van smaak en reuk? Kom dan niet naar de praktijk en luister dit bandje af.

Het coronavirus wordt overgedragen, vooral door hoesten, maar ook via de handen. U moet denken aan besmetting met het coronavirus als u koorts boven de 38 graden en luchtwegklachten heeft. In dat geval kunt u zich laten testen op het coronavirus. Bel voor een afspraak met de GGD: 0800-1202.

Bent u ouder dan 70 jaar of heeft u een chronische aandoening zoals astma of suikerziekte? Neem dan telefonisch contact op met onze praktijk. Ook als u zich ernstig ziek voelt, bijvoorbeeld hoge koorts of kortademig bent, neem dan telefonisch contact met ons op.

Einde van dit bericht.

  • Zet andere communicatiemiddelen in om uw patiënten te bereiken, zoals:
    • Stuur een informatiebrief aan patiënten.
    • Plaats een bericht/advertentie in het lokale huis-aan-huis-blad. Dat is vaak een goede manier om oudere patiënten te bereiken.
    • Neem een filmpje op.

  • Hang een briefje op de deur van de praktijk om duidelijk te maken dat bezoek aan de praktijk alleen mag plaatsvinden met een afspraak. En vermeld hierop ook als u een mondkapjesbeleid in uw praktijk voert. Heeft u veel anderstalige patiënten? Vermeld deze uitleg dan in een aantal veelgebruikte talen.
  • De NZa heeft een informatiekaart gemaakt over hoe zorgverleners patiënten kunnen informeren over hoe de toegang tot de zorg nu is geregeld.  Daarnaast heeft het ministerie van VWS een poster gemaakt die u digitaal kunt gebruiken of als drukwerk kunt printen. Deze poster is gericht op patiënten die vragen hebben over wat ze kunnen verwachten van de zorg in coronatijd en bij wie ze terecht kunnen. Die poster kunt u hier downloaden.  

Voorbeelden van hoe collega-huisartsen dat hebben gedaan:

  • Huisartsen uit Elst maakten een filmpje
  • Huisartsen in de Gelderse Vallei maakten een filmpje
  • Anderen maakten een poster
  • De Drentse Huisartsen verstuurden een brief
  • Huisartsen uit Hulsberg schreven een brief
  • Huisartsen in Rotterdam stuurden in juli naar alle patiënten een brief over het belang van afstand houden, thuis blijven bij ziekteverschijnselen en hygiënemaatregelen.

terug naar boven

2. Scheiden van patiëntenstromen: triage, niet-COVID-zorg en COVID-zorg

Voorbeeld wachtkamer met niet-covid-patiëntenUitgangspunten:

  • Scheid patiëntenstromen waar mogelijk: maak afspraken binnen uw praktijk en/of met andere praktijken over het scheiden van patiëntenstromen, zodat patiënten met verdenking van COVID-19-besmetting en andere patiënten gescheiden van elkaar kunnen worden gezien.
  • Het scheiden van patiëntenstromen doet u op basis van goede telefonische triage.
  • Voer een apart spreekuur voor ‘luchtwegklachten’ aan het eind van de dag of op een aparte locatie, in samenwerking met andere praktijken.
  • Zorg dat patiënten niet te lang hoeven te wachten voor een afspraak in de praktijk, om het onderling contact tussen patiënten te minimaliseren, dus plan fysieke afspraken zo ruim mogelijk in.

Adviezen over triage:

De triage is de sleutel tot het scheiden van patiëntenstromen. Het is bepalend voor de keuze voor het soort contact (fysiek, telefoon, beeldbellen, e-consult) dat er op volgt en is cruciaal voor het voorkomen van overdracht van het virus in de praktijk.

  • Maak eerst onderscheid tussen coronaverdenking en geen coronaverdenking. Dit bepaalt in hoeverre het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen noodzakelijk zijn en of de patiënt gezien moet worden tijdens een apart spreekuur.
  • Het NHG heeft de verschillende vragen en stappen voor de telefonische triage op een rijtje gezet. 
  • Hoe streng de triage wordt uitgevoerd, is mede afhankelijk van het aantal besmettingen in de regio en de lokale situatie. Dit beslissen praktijken en posten zelf.
  • Zorg dat u op de hoogte bent van de regionale/lokale afspraken rondom de zorg voor COVID-verdachte patiënten. Dit zal gerelateerd zijn aan de mate van voorkomen van COVID-19 in de regio.
  • Zorg ervoor dat u ten alle tijden een werkwijze in de eigen praktijk heeft om een COVID-patiënt of onverwacht COVID-verdachte patiënt op te vangen in de praktijk.
  • Ook op basis van de uitslag van een coronatest kunnen patiëntenstromen worden gescheiden. Het testen van patiënten met klachten die passen bij corona gebeurt in principe door de GGD. Tenzij de huisarts de patiënt zelf moet zien vanwege hun ziek zijn.
  • Maak de keuze om gebruik te maken van alternatieven voor het fysieke consult/visite zoals telefonische consulten, video-/beeldbellen en e-consulten.
  • Maak binnen de praktijk goede afspraken over de inzet hiervan (voor wie en welke klachten is welke consultvorm geschikt) en pas de agenda daarop aan.
  • Heb extra aandacht voor kwetsbare en oudere patiënten. Overweeg de triage van deze patiënten zelf als huisarts te doen.

Adviezen over beoordelen van patiënten verdacht voor COVID-19:

  • Zorg voor adequate persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM, zie onderdeel 4 Persoonlijke beschermingsmiddelen voor meer toelichting)
  • Maak afspraken voor zorgvragen van patiënten die in quarantaine zijn, zoals vanwege een COVID- besmetting, positief-geteste binnen het huishouden, of terugkeer uit een gebied waarvoor code oranje geldt.
  • Monitoring: overweeg een terugbelspreekuur in te richten voor patiënten die (mogelijk) met COVID-19 besmet zijn, maar geen indicatie hebben tot opname. Volg hierbij het advies van het NHG om de mogelijk plotseling optredende achteruitgang snel op het spoor te komen.

Adviezen over het spreekuur voor niet-COVID-zorg:

Na het scheiden van de patiëntenstromen door een zorgvuldige triage, geven wij de volgende tips voor het “reguliere” spreekuur waar patiënten zonder verdenking op COVID-19 worden gezien. Bij twijfel over voor COVID-19-bestaande klachten, moet u de patiënt naar het coronaspreekuur verwijzen.

  • Neem meer tijd per patiënt. Spreek met maximaal 2-4 patiënten per uur af, gedurende een bepaald tijdsblok. Dit geeft u de mogelijkheid om patiënten zo min mogelijk met elkaar in contact te brengen in de wachtkamer. Ook geeft dit u ruimte voor extra tijd per patiënt vanwege extra uitleg, extra tijd voor overleg met de tweedelijnsspecialist etc.
  • Indien aanvullend onderzoek noodzakelijk is, houd dan rekening met eventueel gewijzigde (lokale) afspraken zoals over diagnostiek op afspraak, gewijzigde locaties of wachttijden.
  • Indien verwijzing noodzakelijk is, houd dan rekening met eventueel gewijzigde (lokale) afspraken, zoals beschikbaarheid en bereikbaarheid van tweedelijnszorg en de ggz.

terug naar boven

3. Inrichting en maatregelen in praktijkruimtes

Voorbeeld van inrichting spreekkamerUitgangspunten:

  • Laat patiënten alleen de praktijk bezoeken na telefonische triage.
  • Voer een deurbeleid: laat alleen mensen met afspraken naar binnen.
  • Beperk het afhalen van briefjes, recepten e.d., regel dit zo mogelijk elektronisch.
  • Als dat mogelijk is: laat patiënten zoveel mogelijk buiten de praktijk wachten, bijvoorbeeld in de auto. Laat de assistente hen bellen om vervolgens naar binnen te laten komen op het afgesproken tijdstip. Laat ze bij binnenkomst meteen door lopen naar de spreekkamer.
  • Laat patiënten zoveel mogelijk alleen komen.
  • Beperk het aantal patiënten in de wachtkamer.
  • Zorg dat de verblijftijd in de wachtkamer zo kort mogelijk is.

Adviezen:

  • Zorg dat patiënten voldoende afstand (minimaal 1,5 meter) van elkaar kunnen houden in de wachtkamer. Wijs hen daar op met informatiemateriaal zoals op het wachtkamerscherm of met posters op de deur en/of muur.
  • Volg de hygiëneprotocollen uit de Richtlijn Infectiepreventie in de huisartsen- en verloskundigenpraktijk.
  • Maak gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen waar nodig (zie kopje Persoonlijke Beschermingsmiddelen voor meer toelichting).
  • Voor de afvoer van gebruikte PBM en dergelijke gelden de reguliere regels uit de Richtlijn infectiepreventie ten aanzien van afvoer van afval met infectierisico.
  • Zorg dat u ontsmettingsalcohol beschikbaar heeft in uw praktijk voor patiënten om te gebruiken.
  • Verzoek uw patiënten en eventuele andere bezoekers van het praktijkgebouw een (niet-medisch) mondneusmasker te gebruiken en de handen te desinfecteren. Overigens blijft het belangrijk dat patiënten binnen de praktijk de anderhalve meter afstand zoveel mogelijk bewaken, ook met een niet-medisch mondneusmasker op.
  • Gebruik de tips van LHV Bouwadvies voor aanpassingen van praktijkruimtes, logistiek, hygiëne en ventilatie in verband met de coronamaatregelen.
  • LHV Bouwadvies kan u ook adviseren over dergelijk tijdelijke bouwkundige maatregelen. Neemt u daarvoor contact op met de bouwadviescoördinator via bouwadvies@lhv.nl of 085 04 80 111.

terug naar boven

4. Persoonlijke beschermingsmiddelen

Voorbeeld van gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen in de huisartsenpraktijkUitgangspunten:

  • Volg de adviezen van het RIVM en NHG over PBM.
  • Maak binnen uw praktijk beleid over het gebruik van PBM bij coronaverdachte spreekuren, maar ook voor daarbuiten, in tijden dat de verspreiding van COVID-19 weer toeneemt. Denk dan aan inzet vanwege de vergrote kans op overdracht bij asymptomatische COVID-19 patiënten.
  • Zorg voor een extra voorraad aan PBM om een evt. opleving van het virus in uw werkgebied te kunnen opvangen.
  • Vanwege de snelle toename in het aantal besmettingen adviseren LHV en NHG u om preventief PBM te gebruiken bij alle patiëntencontacten. 

Adviezen algemeen:

  • Ons advies voor het berekenen van voldoende voorraad: hanteer een extra voorraad per week van 25 paar handschoenen en 25 mondmaskers per 1000 ingeschreven patiënten. Zorg voor een voorraad van 4 weken. Indien de voorraad niet voldoende blijkt te zijn, of niet aangevuld kan worden via uw vaste leverancier, dan kunt u een aanvraag doen voor PBM via het aanvraagsysteem van het Landelijk Consortium Hulpmiddelen.
  • Zie voor instructie over goed gebruik van de beschermende middelen de NHG-Praktijkkaart

Adviezen voor gebruik van PBM bij COVID-(verdachte)patiënten:

  • Draag bij luchtwegspreekuren of coronaspreekuren (bron RIVM):
    • Minimaal een chirurgisch mondmasker type IIR, , bij zuurstoftoediening een FFP2-masker
    • Draag een doktersjas (alternatief is een schort)
    • Een spatbril
    • Handschoenen
    • Zet de patiënt een chirurgisch mondmasker op.
  • Houd u het masker maximaal 3 uur lang op; dat wil zeggen zonder dat het afgedaan wordt. Als het masker vochtig wordt, moet het gewisseld worden.
  • Was bij gebruik van een doktersjas deze na het spreekuur voor ‘luchtwegklachten’
  • Advies van NHG en RIVM t.a.v. gebruik PBM bij zorg aan kinderen:
    • Kinderen t/m 12 jaar met verkoudheidsklachten (loopneus, neusverkoudheid, niezen en keelpijn) kunnen zonder PBM gezien worden indien:
      • ze géén contact zijn van een bevestigde COVID-19 patiënt én
      • ze géén volwassen gezinslid hebben met klachten passend bij COVID-19 én
      • er géén sprake is van hoesten en/of benauwdheid al dan niet met koorts.

Bij kinderen vanaf 13 jaar met vermoeden van COVID-19 worden net als bij volwassenen persoonlijke beschermingsmiddelen voor druppel- en contactisolatie aanbevolen.

Als de klachten van een kind als herkenbaar onveranderd passen bij een reeds bestaande aandoening (zoals hooikoorts of astma), zijn PBM niet nodig. Het NHG baseert dit advies op het kleine percentage kinderen onder de bevestigde COVID-19 patiënten en cijfers die tonen dat verspreiding onder kinderen of van kinderen naar volwassenen minder vaak voorkomt.

  • In lijn hiermee hoeven kinderen t/m 12 jaar met verkoudheidsklachten die voldoen aan de voorwaarden die hierboven staan, ook geen chirurgisch mondneusmasker op als ze in de wachtkamer plaatsnemen. 

Adviezen voor gebruik PBM bij niet-COVID-patiëntencontacten:

  • De huidige RIVM-richtlijn schrijft het dragen van PBM bij niet-COVID-zorg niet voor. Gezien de hoge besmettingsgraad op dit moment adviseren LHV en NHG u toch om PBM preventief te dragen bij patiëntencontacten. Overweeg daarom een doktersjas en een mondneusmasker IIR te dragen tijdens het spreekuur. Vul dit aan met een beschermende bril/faceshield en handschoenen als u binnen anderhalve meter van een patiënt komt.
  • Bij risicovolle handelingen: gebruik een chirurgisch mondneusmasker type IIR en een beschermende bril. Bij voorkeur in combinatie met een doktersjas (eventueel beschermende schort) en wegwerphandschoenen. Risicovolle handelingen zijn diagnostische of therapeutische handelingen waarbij de zorgverlener met hoge frequentie, over langere tijd (per patiënt langer dan 3 minuten), zeer dicht (<30 cm) bij het gelaat van de patiënt komt. In het bijzonder als bovendien de kans bestaat op contact met slijmvliezen in het mond-, neus-, keelgebied of waarbij handelingen hoesten of niezen mogelijk uitlokken. (Bron: Leidraad Persoonlijke bescherming in de (poli)klinische setting vanwege SARS-CoV-2 van FMS). 
  • Bij aerosolvormende handelingen in de huisartsenpraktijk: gebruik een FFP2 ademhalingsmasker.
  • Als adequate triage niet mogelijk is, zoals in een spoedsituatie, is het advies het PBM-gebruik gelijk te stellen aan het gebruik bij patiënten met (een vermoeden van) COVID-19 (zie hierboven). 
  • Lees ook de tips over gebruik van PBM bij een reanimatie.
  • Soms is het vooraf moeilijk in te schatten of de huisarts risicovolle handelingen uit zal voeren. Als de huisarts tijdens een spreekuur niet bij elke patiënt de afweging wil maken of PBM geïndiceerd zijn, kan hij overwegen om tijdens het spreekuur: 
    • een chirurgisch mondmasker te dragen bij fysiek patiëntencontact: maak daar dan efficiënt gebruik van, door aaneengesloten gedurende het spreekuur een chirurgisch mondmasker te dragen. Doe dat wel maar maximaal 3 uur achtereen en wissel het masker eerder als het nat wordt. 
    • een beschermende bril te dragen bij lichamelijk onderzoek, verrichtingen en kleine ingrepen. 
    • handschoenen te dragen bij lichamelijk onderzoek. Wissel de handschoenen bij elke nieuwe patiënt. 
    • een doktersjas/schort te dragen. Doktersjas na gebruik wassen op 60 graden. 
  • Houdt u bij de afweging van wel/niet gebruik PBM ook rekening met de lokale en regionale situatie qua besmettingen. 

terug naar boven

5. Testbeleid

Afstand houden in de huisartsenpraktijkUitgangspunten:

  • Laat patiënten testen volgens de richtlijnen van het RIVM
  • Zorgverleners kunnen met voorrang worden getest door de GGD. Bel het coronatest prioriteitsnummer van de GGD om een afspraak te maken: 0800 – 8101. Deze regeling is bedoeld voor zorgverleners die niet vervangbaar zijn en waarbij het voor de continuïteit van zorg van belang is dat zij met voorrang worden getest.
  • Sinds 1 juni kan iedereen in Nederland bij de GGD kosteloos getest worden. Testen op COVID-19 is ook kosteloos via andere zorgaanbieders (huisartsen, bedrijfsartsen, tweedelijn, e.a als dit via daartoe gecertificeerde laboratoria gaat (bekijk de lijst met laboratoria, onderdeel 6.2). De grootste hoeveelheid testen wordt door de GGD’en uitgevoerd, waarvoor mensen direct – dus zonder tussenkomst van een (huis)arts – een afspraak kunnen maken.

Adviezen:

  • Gebruik de afspraken uit de leidraad extramuraal testen op COVID-19. In deze leidraad staan afspraken die de LHV met het NHG, de GGD-GHOR en VWS heeft gemaakt over de rol van huisartsen en GGD in het testen.
  • Mocht u te maken krijgen met een toerist uit het buitenland met COVID-gerelateerde klachten: vraag de toerist een afspraak te maken voor een test (in een teststraat) via het landelijke callcenter: 0800-1202. De toerist wordt telefonisch op de hoogte gebracht van de laboratoriumuitslag. Alleen als een test van belang is in het kader van de individuele patiëntenzorg, test u zelf.
  • Voor zorgverleners buiten het ziekenhuis geldt een eigen richtlijn voor het testen en de inzet van medewerkers. Die vindt u op de site van het RIVM
  • Heeft een medewerker in de huisartsenpraktijk milde klachten (zonder koorts/ benauwdheid/hoesten) én een negatieve antigeensneltest? Laat dan ook nog een PCR-test doen. In afwachting kan deze medewerker in uitzonderingssituaties - als de continuïteit van zorg in het geding komt door dreigende personele krapte - aan het werk. Draag daarbij altijd een chirurgisch mondneusmasker IIR en bij persoonlijke verzorging en lichamelijk onderzoek ook handschoenen.

terug naar boven

6. Personeel: praktijkafspraken, inzet POH-S en POH-GGZ

Personeel in de huisartsenpraktijk tijdens COVID-pandemieUitgangspunten:

  • Houd iedereen die binnen de praktijk werkt goed op de hoogte over het beleid in de praktijk.
  • Het is voor zowel zorgprofessionals als patiënten belangrijk om te beseffen dat het normaal is om stress te ervaren in deze situatie. Zorgverleners hebben te maken met andere routines, zoals het gebruik van PBM, en het werken in een andere omgeving zoals centrale coronaposten. Het ziektebeeld kan indrukwekkende vormen aannemen. Er moeten soms moeilijke beslissingen worden genomen. Dat kan psychosociale stress veroorzaken.
  • Hanteer ook voor de inzet van ondersteunend personeel een zorgvuldige triage en bekijk of en hoe patiëntencontact het beste mogelijk is.

Adviezen algemeen:

  • Houd iedere ochtend voor aanvang van het spreekuur een korte briefing.
  • Instrueer waarnemend huisartsen en waarnemend ondersteunend personeel goed over het beleid van de praktijk.
  • Besteed aandacht aan de mentale druk die uw medewerkers en uzelf mogelijk ervaren.
  • Informeer zorgmedewerkers over beleid bij klachten en bij contact met een COVID-positief-geteste patiënt.

 Adviezen over de inzet van de POH-S en de POH-GGZ:

  • Bepaal voor de inzet van de POH-S en de POH-GGZ op basis van zorgvuldige triage of er een fysiek of niet-fysiek consult wordt ingezet. De POH-S kan de “ketenzorg”-consulten vervangen door telefonische begeleiding of beeldbellen. De POH-GGZ kan reguliere consulten vervangen door telefonisch en video-consulten.
  • Overleg met de POH welke patiënten het meeste prioriteit hebben, gegeven de ernst van de aandoening en contextuele factoren.
  • De telefonische begeleiding wordt afgestemd met de huisarts. Maak ruimte om patiënten te kunnen bespreken in het geval van vervolgbeleid, als een fysiek consult door de huisarts noodzakelijk blijkt te zijn.
  • Bekijk ook ons overzicht over psychosociale stress tijdens de COVID-19-crisis voor meer tips voor huisartsen en POH-GGZ over de begeleiding van patiënten in deze tijd.
  • Maakt u zich zorgen over kwetsbare patiënten of  patiënten die in thuisquarantaine zitten, over eenzaamheid of hoe het hen alleen thuis vergaat? Het Rode Kruis heeft getrainde vrijwilligers die hulp kunnen bieden. Bijvoorbeeld door het doen van boodschappen of het bieden van een luisterend oor. Het Rode Kruis is bereikbaar op 070-4455888 (gebruikelijke belkosten), bereikbaar van ma t/m vr van 09.00-17.00 uur. Voor mensen die slechthorend zijn of doof is er de mogelijkheid om via WhatsApp contact te hebben via 06-57813499. Het Rode Kruis heeft ook een Whatsapp-Hulplijn in andere talen: Turks (06-48158053), Arabisch (06-48158055), Tamazight (06-48158055), Chinees (06-48158057) en Portugees (06-48158083).
  • Voor meer adviezen over personeelszaken tijdens de corona-uitbraak, bekijk de veelgestelde vragen.

terug naar boven

7. Continuïteit van zorg blijven bieden

Uitgangspunten:

Een hoog aantal besmettingen onder patiënten en uitval van personeel door ziekte en/of quarantaine zetten de continuïteit in de huisartsenzorg onder druk. Daarnaast merken veel praktijken een toename van het aantal telefoontjes van patiënten, terwijl er tegelijkertijd ook weer signalen van zorg mijden zijn.

Adviezen triage:

  • Overweeg een huisarts in te zetten voor de telefonische triage of de begeleiding daarvan. Verschillende praktijken hebben al goede ervaringen met de inzet van zo’n “telefoonarts”.
  • Overweeg om 70-plussers en bekende kwetsbare patiënten altijd door een huisarts te woord te laten staan
  • Plan meer overlegtijd met de doktersassistentes in.
  • Laat de POH-S actief kwetsbare patiënten (na)bellen.

Adviezen personeelsbezetting:

  • Met het juiste ondersteunende systeem kan de triage ook vanuit huis gebeuren, wanneer een medewerker noodgedwongen alleen vanuit huis kan werken. Neem contact op met uw ICT-leveranciers over hoe dat ingeregeld kan worden qua telefonie en HIS-toegang en/of vraag collega’s in de buurt naar hoe zij dat hebben geregeld.
  • Bekijk welke mogelijkheden er zijn binnen de praktijk om taken anders te verdelen.
  • In het geval van de poh-ggz is de inzet van beeldbellen ook een mogelijkheid als de poh-ggz in quarantaine zit en zelf niet ziek is.

Adviezen afschaling huisartsenzorg:

  •  Als het door uitval van medewerkers echt niet mogelijk is om in een praktijk de (volledige) huisartsenzorg nog te bieden, dan treedt het regionale huisartsenrampenopvangplan (harop) in werking. Als u problemen voorziet, neem dan contact op met het crisisteam in uw regio.

terug naar boven

8. Afschalen en overnemen ziekenhuiszorg

Uitgangspunten bij afschalen ziekenhuiszorg:

Als ziekenhuizen poliklinische en klinische zorg afschalen, heeft dit impact op de huisartsenzorg. Zorg dat u weet wat de situatie in de ziekenhuizen in uw regio is. De Federatie Medisch Specialisten (FMS) heeft een handreiking gepubliceerd met handvatten voor medisch specialisten en de besturen van ziekenhuizen om de non-covid poliklinische zorg zoveel mogelijk te behouden of, als dat moet, veilig af te schalen. Deze handreiking is ook te gebruiken voor overleg tussen medisch specialisten, ziekenhuizen en huisartsen om goede afspraken te maken.

Adviezen rondom afschalen ziekenhuiszorg:

  • Maak gebruik van bestaande contacten met specialisten om zicht te hebben op de mogelijkheden en eventueel wachttijden voor het verwijzen en follow-up van patiënten.
  • Zorg dat u goed bereikbaar bent voor intercollegiaal overleg.
  • Als een patiënt wordt terugverwezen of door afschaling in het ziekenhuis daar niet gezien kan worden, maak dan afspraken met de specialist over diens bereikbaarheid mocht de conditie van de patiënt verslechteren.

Uitgangspunten bij overnemen van ziekenhuispatiënten

Op verschillende plaatsen in Nederland maken huisartsen afspraken met ziekenhuizen over de zorg voor coronapatiënten en het overnemen van patiënten uit de ziekenhuizen. Dit gebeurt na een opname in het ziekenhuis. Vaak gaat het om pilots/noodoplossingen voor patiënten met COVID-19 die vervroegd met zuurstofbehandeling uit het ziekenhuis worden ontslagen, vanwege schaarste aan zorgcapaciteit in het ziekenhuis.

De eerste prioriteit van u als huisarts ligt bij de huisartsenzorg. Het is van groot belang dat die voor zowel COVID- als niet-COVID-patiënten kan blijven doordraaien. Zorg dat dat duurzaam geregeld is. Naast medisch-inhoudelijk, zijn er ook organisatorische, juridische en financiële zaken waar u rekening mee moet houden als u aan zo’n project meedoet.

Adviezen over overnemen van ziekenhuispatiënten:

  • Neemt u deel aan een pilot/noodoplossing, besef dan dat het hier gaat om een nieuwe manier van transmurale zorgverlening, waarbij nog zaken onbekend zijn en het niet geheel duidelijk is welke risico’s u als zorgverlener loopt. Maak afspraken met de artsen in het ziekenhuis over een gedeelde verantwoordelijkheid. Als u die afspraken niet maakt, bent u in principe eindverantwoordelijk voor het leveren van de zorg thuis.
  • Maak duidelijke werkafspraken met het ziekenhuis, waarin staat om welke patiëntengroep het gaat, wat over en weer van elkaar wordt verwacht wordt en hoe de verantwoordelijkheden en taken verdeeld zijn (zoals over hoofd- of gedeeld behandelaarschap, wie nagaat of er voldoende thuiszorg beschikbaar is en wie de thuiszorg regelt). Spreek ook af dat u 24/7 de mogelijkheid heeft tot laagdrempelig overleg met een medisch specialist in het ziekenhuis, bijvoorbeeld bij klinische achteruitgang van de patiënt.
  • Zorg dat er voldoende zorgverleners beschikbaar zijn in de huisartsenpraktijk, dat de benodigde kennis en vaardigheden aanwezig zijn en dat de huisartsenzorg niet alleen overdag, maar ook in de ANW-uren geborgd is.
  • De patiënt en eventuele mantelzorger moeten ook instemmen met de overdracht van ziekenhuis naar thuissituatie en zij moeten weten wat ze moeten doen als de patiënt achteruit gaat. 
  • Houd rekening met de declaratieregels. Daarbij maakt het uit of u wel of geen hoofdbehandelaar bent. Bent u hoofdhandelaar, dan geldt wat er in de NZA-beschikking staat: “Thuisvisites aan patiënten met (verdenking op) een besmetting van het SARS-CoV-2 virus kunnen in rekening worden gebracht door middel van de prestatie “intensieve zorg”. Is de patiënt niet langer coronabesmet, dan adviseren we u de gewone visitetarieven te declareren. Zowel intensieve zorg als een reguliere visite kunnen gewoon bij de zorgverzekeraar van de patiënt in rekening worden gebracht.
  • In de situatie dat u géén hoofdbehandelaar bent, dan kan het zijn dat uw zorg niet wordt gerekend tot de huisartsenzorg en dat u met verzekeraar en/of ziekenhuis aanvullende afspraken moet maken over financiering.

terug naar boven