Voor een gezonde huisartsenzorg
 

Medisch beroepsgeheim & privacy

 
 
Patiënten moeten er op kunnen vertrouwen dat zij met hun verhaal bij u als huisarts terecht kunnen en dat er goed wordt omgegaan met deze informatie. Steeds vaker krijgt u de vraag (medische) gegevens uit te wisselen. Op deze pagina leest u hoe u hiermee omgaat, zonder dat u uw medisch beroepsgeheim schendt.

U heeft op basis van uw medisch beroepsgeheim de plicht te zwijgen over alles wat u tijdens de uitoefening van uw beroep over iemand te weten komt. De informatie die de patiënt aan u verschaft, mag door u niet zonder toestemming van de patiënt voor andere doeleinden gebruikt of aan derden verstrekt worden.

Het beroepsgeheim is echter niet absoluut

Wat zijn de uitzonderingen op uw geheimhoudingsplicht?

  • Toestemming van de patiënt
    Dit is de belangrijkste uitzondering. Hierbij is het een vereiste dat de patiënt weloverwogen, gerichte toestemming geeft voorafgaand aan de informatieverstrekking. Met andere woorden: de patiënt moet weten waarvoor hij toestemming geeft en wat de gevolgen (kunnen) zijn van deze toestemming. De toestemming hoeft niet schriftelijk te worden gegeven, maar is wel aan te raden. Als u mondelinge toestemming krijgt, dan is het aan te bevelen dat u hiervan een aantekening maakt in het dossier. 
  • Informatie-uitwisseling met zorgverleners
    Wanneer zorgverleners samenwerken is gegevensuitwisseling vaak noodzakelijk en (wettelijk) toegestaan. Zeker als het gaat om zorgverleners die als team betrokken zijn bij de zorg zoals de huisarts, praktijkondersteuner en waarnemer. Ook wanneer u een patiënt doorverwijst naar een medisch specialist, mag u hem informatie verstrekken. De wet bepaalt echter wel dat alleen die informatie mag worden verstrekt die noodzakelijk is voor de zorgverlener om de patiënt te kunnen behandelen, dan wel begeleiden.
  • Wettelijk voorschrift en conflict van plichten
    Wanneer wordt samengewerkt met niet-zorgverleners, bijvoorbeeld binnen sociale wijkteams in het kader van bemoeizorg, is gegevensuitwisseling alleen toegestaan als u hiervoor expliciete toestemming van de patiënt heeft. Een convenant met bijvoorbeeld de gemeente ontslaat u nooit van de verplichting toestemming te vragen. Daarnaast kan het verstrekken van gegevens vereist zijn op grond van een wettelijk voorschrift, zoals de meldingsprocedure euthanasie, of een conflict van plichten. Denk bij dit laatste aan de KNMG Meldcode Kindermishandeling.

Bekijk ook:

Hoe werkt gegevensuitwisseling met niet-zorgverleners?

Wanneer wordt samengewerkt met niet-zorgverleners, bijvoorbeeld binnen sociale wijkteams in het kader van bemoeizorg, is gegevensuitwisseling alleen toegestaan als u hiervoor expliciete gerichte toestemming van de patiënt heeft. Een convenant met bijvoorbeeld de gemeente ontslaat u nooit van de verplichting toestemming te vragen. Daarnaast kan het verstrekken van gegevens vereist zijn op grond van een wettelijk voorschrift, zoals de meldingsprocedure euthanasie, of een conflict van plichten. Denk bij dit laatste aan de KNMG Meldcode Kindermishandeling.

Te nemen stappen bij gegevensuitwisseling met niet-zorgverleners

Geef geen medische informatie, ook niet mondeling, tenzij er een formeel-schriftelijk verzoek aan ten grondslag ligt. Behandel dit verzoek als volgt:

  1. Verifieer of uw patiënt toestemming heeft verleend.
    U controleert of uw patiënt de toestemming weloverwogen en in volledige vrijheid heeft gegeven. Daarnaast is het raadzaam de toestemming in het dossier aan te tekenen of de schriftelijke toestemming (toestemmingsformulier) aan het dossier toe te voegen. De toestemming van de patiënt verplicht u overigens niet om de gevraagde informatie ook te verstrekken.
  2. Beperk u tot het beantwoorden van de gerichte schriftelijke vragen.
    U mag slechts relevante feitelijke medische informatie(diagnose) verstrekken. Op algemeen geformuleerde vragen of vragen van oordelende aard (prognose) geeft u geen antwoord.
  3. Bekijk of er sprake is van medische noodzaak.
    Ook persoonsgegevens vallen onder het beroepsgeheim, u mag dus niet met het wijkteam delen wie er bij u staat ingeschreven. Uitgezonderd zijn die gevallen waarin het delen van de gegevens noodzakelijk is om een ernstig nadeel voor de gezondheidstoestand van de zorg mijdende patiënt - al dan niet gepaard gaand met ernstige overlast door de patiënt - te voorkomen (bemoeizorg).
  4. Maak melding in het medisch dossier.
    Als u overgaat tot uitwisseling van medische gegevens, is het van belang hierover per keer melding te maken in het medisch dossier. Het is daarbij raadzaam te vermelden welke gegevens u met welk doel, aan wie heeft verstrekt.

Wet langdurige zorg (Wlz) en het medisch beroepsgeheim

Hoewel de LHV de uitgangspunten van het nieuwe wetsvoorstel langdurige zorg onderschrijft, heeft zij zich ingezet voor bescherming van het medisch beroepsgeheim in deze wet. Door een aangenomen amendement van D66 en PvdA mogen instanties het medisch beroepsgeheim niet zomaar doorbreken en is voor het opvragen van medische gegevens altijd expliciete toestemming nodig van de patiënt. De zogeheten ‘achterdeur’ is helaas niet gesloten. Dit betekent dat het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) medische gegevens kan leveren aan instellingen zoals bijvoorbeeld het UWV waar ook medewerkers zonder medisch beroepsgeheim kunnen werken. Meer in het dossier Wlz

Meer informatie