Voor en door huisartsen
 
 

Kindermishandeling en huiselijk geweld

Laatst bijgewerkt: 01/11/2018 - 14:29
Kindermishandeling en huiselijk geweld
Kindermishandeling is een grote bedreiging voor de gezondheid en ontwikkeling van het kind en moet daarom worden bestreden. U als huisarts heeft in het signaleren van kindermishandeling een belangrijke rol, omdat u niet alleen zicht heeft op het kind maar ook op de andere leden van het gezin en samenlevingsverband. In dit dossier een overzicht van de hulpmiddelen en de meldcode die voor u van toepassing zijn.

Kindermishandeling

De KNMG Meldcode kindermishandeling en huiselijk geweld is het uitgangspunt voor alle artsen. Motto van de meldcode is: 'spreken, tenzij'. Bij het vermoeden van kindermishandeling heeft de huisarts de verantwoordelijkheid om de noodzakelijke stappen te ondernemen om na te gaan of er sprake is van kindermishandeling. De KNMG Meldcode biedt hiervoor een helder stappenplan.

De KNMG-meldcode Kindermishandeling en huiselijk geweld is in 2018 aangepast met nieuw afwegingskader en stappenplan. Dit om meer houvast te bieden bij het nemen van de beslissing om te melden. Lees meer over dit nieuwe afwegingskader.

Volwassenengeweld

De KNMG Meldcode kindermishandeling is in 2012 uitgebreid met het stappenplan volwassenengeweld. Dit beschrijft welke stappen u als arts kan of moet zetten als u signalen van huiselijk geweld jegens volwassenen krijgt.

De artsen van Veilig Thuis (voorheen AMK) zitten verspreid over het hele land, in 26 regio’s. U kunt snel en gemakkelijk de dichtstbijzijnde Veilig Thuis-vestiging vinden via de site www.vooreenveiligthuis.nl of via deze flyer. Of u neemt contact op met het landelijk nummer 0800-2000 (gratis en 24/7 bereikbaar).

Hoe herkent u verwaarlozing of mishandeling bij een kind in uw praktijk? En hoe maakt u dit vermoeden bespreekbaar? Het zijn vragen waarmee een huisarts-ambassadeur aanpak kindermishandeling u kan helpen. Huisartsen uit verschillende delen van het land willen een vraagbaak zijn voor collega’s die mishandeling vermoeden of signaleren. Samen met de LHV wordt een landelijk ambassadeursnetwerk opgezet, de eerste huisarts-ambassadeurs zijn bekend.

De ambassadeurs vervullen vooral een 'brugfunctie'. Ze leggen contacten tussen de spelers in het veld, versoepelen de samenwerking, delen hun specifieke kennis en ervaring, kaarten vaker voorkomende problemen of misverstanden aan bij instanties en proberen ze op te lossen. De vertrouwensarts van Veilig Thuis is de eerst aangewezen persoon om mee te overleggen als het om een specifieke casus gaat, maar daaraan voorafgaand kunt u ook met een ambassadeur sparren.

Als LHV-lid kunt u op een landkaartje contactgegevens van de huisarts-ambassadeur bij u in de buurt vinden. Zelf ambassadeur worden? Meld u dan aan bij Jelly Hogendorp, beleidsmedewerker bij de LHV, via j.hogendorp@lhv.nl.

Naar Overzicht huisarts-ambassadeurs

Als sprake is van een schadelijke situatie, moet u als huisarts tijdig goede hulp kunnen inzetten voor het kind. Die hulp begint met signalering. Om de signalering en een adequate hulpverlening te ondersteunen, bieden huisartsenorganisaties NHG, LHV en InEen, het ministerie van VWS en Augeo u ondersteuningsmaterialen aan.

Kindcheck-alert in het HIS

De digitale kindcheck-alert in NHGDoc in de HIS’en werkt voor u als geheugensteun. Als er vanuit het patiëntendossier zorgelijke signalen over de ouders of verzorgenden komen, zoals huiselijk geweld, een suïcidepoging of alcohol- of drugsmisbruik, dan helpt de alert aan eventuele kinderen te denken en door te vragen of deze veilig zijn.

Geactualiseerde LESA

Bij de aanpak van kindermishandeling zijn vaak meerdere hulpverleners betrokken. In de Landelijke Eerstelijns SamenwerkingsAfspraken (LESA) Kindermishandeling staat hoe er wordt samengewerkt, wat de taken en verantwoordelijkheden zijn van de partijen naast de huisarts en wat de rol is van de vertrouwensarts, jeugdgezondheidszorg, de kinderarts en Veilig Thuis. De samenwerkingsafspraken zijn in 2016 door het NHG geactualiseerd, samen met andere beroepsgroepen uit de jeugdgezondheidszorg. De LESA geeft ook informatie over de competenties en houding van hulpverleners, de KNMG-meldcode, de kindcheck, het beroepsgeheim en dossiervorming bij kindermishandeling.

Aangepaste PraktijkWijzer en Thuisarts.nl

De NHG-PraktijkWijzer Kwaliteit en Veiligheid bevat een in 2016 geactualiseerd voorbeeldprotocol Kindermishandeling. De praktijkwijzer ondersteunt bij het opzetten van een kwaliteitssysteem in een huisartsenpraktijk. Wie het document uitwerkt, kan ervan uitgaan dat de kwaliteit van zorg op alle gebieden goed is geregeld, ook als het gaat om de aanpak van kindermishandeling.

De voorlichtingswebsite en app Thuisarts.nl heeft ook publieksteksten over kindermishandeling:

Scholing

Nageschoolde artsen ondernemen vaker actie wanneer een kind in de problemen zit. Er zijn verschillende scholingen waarmee u uw deskundigheid kunt bevorderen:  

  1. NHG-scholing biedt een groepsgewijze scholing van 4 uur aan voor huisartsen en POH’s-GGZ, waarin u kennis maakt met systeemgericht werken bij huiselijk geweld. Het uitgangspunt is de onderlinge relatie tussen de gezinsleden en de omstandigheden waarin het gezin functioneert.
  2. Augeo academy biedt scholingen voor professionals die met kinderen en ouders werken. NHG en Augeo hebben een blended e-learning-programma ontwikkeld, in combinatie met een face-to-face training. Vanaf 1 oktober 2016 is de blended learning beschikbaar.

Stel uw vraag

Jelly Hogendorp

Jelly Hogendorp

085 04 80 075