Voor en door huisartsen
 

Keuzehulp POH-jeugd: kansen en risico’s

 
 
Keuzehulp POH-jeugd: kansen en risico’s
Veel huisartsen hebben vragen over de POH-jeugd (Praktijk Ondersteuner Huisartsenzorg voor de jeugd) en dan vooral over de afspraken die zij hierover willen en kunnen maken met gemeenten en soms met zorgverzekeraars. De LHV helpt u als huisarts graag met uitzoeken of een POH-jeugd wel past in uw aanbod en in uw team.

Want hoewel er (succesvolle) pilots zijn, is het goed dat u eerst af te vragen. Een POH-jeugd is namelijk niet de enige vorm van ondersteuning op het gebied van zorg voor de jeugd waarvoor u kunt kiezen. Ook is het verstandig dat u kijkt wat de mogelijke risico’s en (on)mogelijkheden zijn van een POH-jeugd. Om u te ondersteunen bij het maken van een keuze zetten we wat adviezen voor u op een rij. Download daarna onderaan onze complete Keuzehulp.

In het kort

  • Ondersteuning op het gebied van de zorg voor de jeugd wordt in verschillende regio’s op verschillende wijze ingevuld met bijvoorbeeld POH-jeugd, jeugdconsulent, ondersteuner jeugd.
  • Een medewerker in dienst van de gemeente, die voor u de contactpersoon en verbinding is met (het wijkteam van) de gemeente, kan heel goed werken. 
  • Het is belangrijk te weten dat het geen verplichting is met een POH-jeugd of ondersteuner jeugd te werken. Bedenk daarom goed wat u wilt bieden aan de jeugd in uw praktijk: het basisaanbod huisartsenzorg of ook extra aanbod? (ga direct naar punt 2 voor meer informatie)
  • In plaats van het zelf organiseren van extra zorg voor de jeugd, met alle verantwoordelijkheden die daar bij horen, inclusief de financiële verantwoordelijkheid, kunt u er ook voor kiezen te investeren in betere samenwerking met de gemeente en de jeugdhulpaanbieders. Denk bijvoorbeeld ook aan de mogelijke rol van de jeugdarts.
  • Verantwoordelijkheden: als u samenwerkt met een ondersteuner jeugd, pas dan wel op met het nemen van verantwoordelijkheid voor jeugdhulp.
  • Gegevensuitwisseling: houd er rekening mee dat het afhankelijk is van de aard en verantwoordelijkheden van de ondersteuner (zoals wel of geen huisartsenzorg) of inzage in het dossier toegestaan, nodig en gewenst is.

 

1. Wat houdt de functie POH-jeugd in? 

Op veel plaatsen wordt extra ondersteuning van huisartsen ingezet voor de zorg aan jeugdigen. We zien in het veld de volgende categorieën:

1.1. Zorg voor de jeugd in kader van huisartsenzorg: POH-jeugd

De POH-jeugd is een medewerker die doet wat een POH-GGZ doet, maar dan specifiek voor kinderen en jongeren. Deze POH biedt samen met de huisarts de huisartsenzorg voor patiënten van 0-18 jaar met (lichte, veelvoorkomende) psychische problematiek. Dit betreft dan zorg die onder de huisartsenzorg en dus Zorgverzekeringswet valt. Opmerking hierbij: het meest wenselijke is dat de POH GGZ alle patiënten van 0-100 kan bedienen, maar dat is nog niet altijd het geval. Belangrijk is dat het hier gaat om huisartsenzorg en dat de taken van de POH daartoe beperkt moeten worden.

Meer informatie over de notitie Aanbod huisartsenzorg voor patiënten met psychische problematiek.

1.2. Zorg voor de jeugd in kader van jeugdhulp: ondersteuner jeugd

De ondersteuner jeugd is een medewerker die andere taken, grenzend aan of buiten de huisartsenzorg, vervult.

Dit kan bijvoorbeeld een verbindende functie zijn naar het (jeugd)wijkteam van de gemeente of een specifiek ADHD-project. Hier gaat het om extra zorg die niet onder de Zorgverzekeringswet valt, maar jeugdhulp is en onder de Jeugdwet valt. We adviseren een andere naam te gebruiken voor deze medewerker (niet de term POH) aangezien het geen huisartsenzorg betreft.

1.3. Een combinatie van beide

Hier biedt de POH zorg zoals de POH-GGZ biedt (huisartsenzorg bij veelvoorkomende psychische problematiek), maar doet daarnaast ook taken vanuit de Jeugdwet (verbindende functie vanuit wijkteam, vormen van jeugdhulp). In dit geval kan er een deel door de gemeente en een deel door de zorgverzekeraar worden gefinancierd.


2. Hoe ga ik aan de slag?

Het is heel belangrijk om allereerst zelf uw visie te bepalen. Dit klinkt als een open deur, toch blijkt het niet vanzelfsprekend. Wat wilt u kinderen en jongeren vanuit uw huisartsenpraktijk bieden en hoe? Een paar vragen die daarbij kunnen helpen, zetten we hier onder elkaar:

2.1. Wat? Vraag van en aanbod voor kinderen en jongeren

Welke zorg wilt u in uw praktijk bieden aan kinderen en jongeren? Hoe groot is de vraag naar zorg voor jeugd in uw praktijk? Kiest u voor de basis huisartsenzorg of wilt u meer bieden? Dat zijn goede beginvragen.

Uit uw HIS kunt u gegevens selecteren om de zorgvraag in beeld te brengen. Vervolgens kunt u zich afvragen: wat wilt u zelf oplossen en wat moet/kan door anderen worden opgelost? U kunt uiteraard prima volstaan met de basis huisartsenzorg. Wie meer wil bieden, kan hiervoor verschillende redenen hebben. Wat is voor u de aanleiding om meer aanbod voor kinderen te willen organiseren vanuit de huisartsenpraktijk?

De LHV merkt uit vragen van leden dat het aanstellen van een POH-jeugd soms een oplossing lijkt te zijn voor een probleem dat (deels) elders ligt of anders opgelost kan worden. Zoals onvoldoende jeugdhulp ingekocht door de gemeente, onvoldoende afstemming met de wijkteams, gebrekkige samenwerking met jeugdartsen. De vraag is of de keuze voor een POH-jeugd de beste route is voor het gesignaleerde probleem. 

Het uitgangspunt voor de huisartsenzorg voor kinderen is beschreven in de volgende documenten:

2.2. Hoe? Organisatie en financiering

Heeft u besloten wat u wilt bieden aan de kinderen en jongeren in uw praktijk, dan is de volgende vraag: hoe wilt u dat doen? Er zijn twee opties.

A. Basis huisartsenzorg

Hierbij kunt u binnen uw praktijk, met eventueel ondersteuning van uw POH-GGZ, kinderen begeleiden met lichte psychische klachten. Verder zou u zich kunnen denken aan meer afstemming met jeugdartsen, het wijkteam en de vertrouwensarts van Veilig Thuis.

B. Extra aanbod

Bij extra aanbod is het de vraag of u extra ondersteuning in uw praktijk wilt organiseren. In dat geval: wilt u een all round POH-GGZ of een POH die meer gespecialiseerd is in jeugd?

Vanuit de visie van LHV en NHG op het team in de huisartsenpraktijk heeft het de voorkeur niet voor iedere doelgroep aparte ondersteuning te organiseren, maar te streven naar een generalistisch team, met een POH-somatiek en een POH-GGZ. Beiden zijn ondersteunend aan de huisarts voor de gehele patiëntenpopulatie, dus van 0-100 jaar. We realiseren ons dat dit niet altijd overeenkomt met de huidige mogelijkheden, omdat niet iedere POH-GGZ in staat is om zowel volwassenen als kinderen te begeleiden. Om een generalistisch team te realiseren, is het wel een model waar we naartoe willen groeien.

Wilt u extra zorg bieden aan de jeugd in uw praktijk, dan kan het zijn dat u – vaak na overleg met de gemeente – een POH overweegt die specifiek ondersteunt in de zorg voor kinderen en jongeren. We zien in het veld nu grofweg drie vormen voor ondersteuning aan jeugdigen. Een beschrijving van die vormen vindt u in het antwoord op vraag 1.

 

3. Hoe is de financiering geregeld?

Als u heeft bepaald dat u extra aanbod wilt bieden en dat u dat met extra ondersteuning van een POH-jeugd wilt doen, volgt vaak een gesprek met de gemeente en/of zorgverzekeraar over de financiering. Weeg hoe dan ook goed de kosten en baten af.

3.1. Wat kost een POH-jeugd (werkgeverslasten) en wat levert het u op?

Financiering door de gemeente is afhankelijk van gemeentebeleid. Dat betekent dat het budget en de afspraken afhankelijk zijn van de politieke keuzes en met iedere gemeenteraadsverkiezing en samenstelling van het collega van B&W kunnen wijzigen. Het is goed hiermee rekening te houden bij het aangaan van afspraken met de gemeente, het starten van een project en het doen van structurele investeringen (langlopende contracten). Hoe zeker is het dat financiering ook na afloop van de pilotperiode of raadstermijn wordt gecontinueerd? Het is verstandig het risico van niet-gecontinueerde financiering mee te nemen in de afweging. 


4. Welke afspraken moet ik maken met de gemeente?

U heeft uw aanbod bepaald en de wijze waarop u dat wilt organiseren. U komt tot de conclusie dat u financiering nodig heeft vanuit de gemeente om dit te realiseren. Welke afspraken maakt u dan met de gemeente?

4.1. Aansprakelijkheid en verantwoordelijkheidsverdeling

Waarvoor bent u als huisarts verantwoordelijk en waarvoor niet?

Zeker in het geval van een takenpakket waarbij naast huisartsenzorg deels taken vanuit de Jeugdwet worden uitgevoerd, is dit een belangrijk aandachtspunt. Het is in elk geval van belang om het volgende in uw achterhoofd te houden bij het inzetten van de POH-jeugd/ondersteuner jeugd en het maken van afspraken:

De huisarts blijft in alle gevallen verantwoordelijk voor de aansturing van de POH-jeugd wat betreft de huisartsenzorg en het nemen van beslissingen over eventuele doorverwijzing en voorschrijven van medicatie. De huisarts is jegens patiënten ook aansprakelijk voor het handelen van de POH-jeugd (voor zo ver het huisartsenzorg betreft). Ons advies is dan ook om uw beroepsaansprakelijkheidsverzekering aan te vullen c.q. te wijzigen voor wat betreft het handelen van de POH-jeugd, ook als hij/zij niet bij u in dienst is.

Indien deels taken vanuit de Jeugdwet worden uitgevoerd (vallend buiten het verlenen van huisartsenzorg), is het van belang om ook duidelijk af te spreken met de gemeente dat de uitvoering van die taken buiten de verantwoordelijkheid van de huisarts valt.

4.2. Privacy en informatie-uitwisseling

Mag een POH-jeugd in uw HIS werken en welke informatie mag met de POH-jeugd worden gedeeld?

Bij een POH-jeugd die alleen huisartsenzorg biedt, is werken in het HIS geen probleem.

Als de POH-jeugd ook wordt ingezet voor taken die vallen buiten de huisartsenzorg, kan er op het gebied van privacy en medisch beroepsgeheim sprake zijn van een spanningsveld. De POH-jeugd heeft vanuit het verlenen van huisartsenzorg immers kennis van patiënten die ook bij het uitvoeren van andere taken niet mag worden gedeeld.

Ons advies is in dat geval: bekijk of toegang tot het HIS voor de POH-jeugd noodzakelijk is. Zo ja, dan kunt u als huisarts specifieke gegevens verstrekken aan de POH-jeugd, alleen met toestemming van de patiënt of zijn/haar wettelijke vertegenwoordiger(s) (zoals ook uitgelegd in de aanbevelingen huisarts en wijkteam). Daarbij laat u de POH-jeugd een geheimhoudingsverklaring ondertekenen. U kunt hiervoor een voorbeeld opvragen bij het team Juridische Zaken van de LHV.


5. Wat is het advies van de LHV?

Realiseert u zich dat er risico’s verbonden kunnen zijn aan het in dienst nemen van extra personeel.

5.1. LHV-adviezen

  • Pas op met langlopende contracten. Zeker als de financiering via de gemeente verloopt, waar het bestuur kan wisselen en er besloten kan worden tot andere financiële keuzes.
  • Laat de conceptovereenkomst die u hebt gemaakt of gekregen eventueel checken door onze juristen, via jz@lhv.nl.
  • Hebt u vragen over dit artikel of andere vragen over de POH-jeugd, dan kunt u ook contact opnemen met Jelly Hogendorp j.hogendorp@lhv.nl, senior beleidsmedewerker LHV.

5.2. Keuzehulp downloaden (pdf)

In het document Keuzehulp POH-jeugd staat een schema om u nog beter te helpen in uw keuze rondom POH-Jeugd:

Download Keuzehulp POH-jeugd

BijlageGrootte
PDF-pictogram Keuzehulp POH-jeugd 2019763.47 KB