Spring naar content

Jeugd

Waar ligt de grens tussen wat u als huisarts zelf doet voor jeugd in de praktijk, en wanneer u doorverwijst naar opvoedondersteuning of een specialist? Hoe organiseert u extra ondersteuning op jeugd en ggz in de praktijk? Op deze pagina geven we daar uitleg over, reiken instrumenten aan en laten zien welke samenwerkingsafspraken met andere beroepsgroepen er zijn.

Aanbod huisartsenzorg voor jeugd

Het veranderde zorglandschap voor jongeren met psychische klachten roept nog steeds veel vragen op bij onze leden. U kunt het aanbod van (psychosociale) huisartsenzorg voor de jeugd op 3 verschillende manieren organiseren. We zetten het kort voor u op een rij. Bekijk ook het volledige Aanbod huisartsenzorg voor jeugd met psychische of psychosociale klachten, met alle informatie en randvoorwaarden.

In het basismodel biedt de huisartsenpraktijk alle jeugd het basisaanbod huisartsgeneeskundige zorg. Het is uw vak om mogelijk achterliggende psychische of sociale problemen van lichamelijke aandoeningen te onderscheiden.

Een groot deel van de zorgvraag vangt u zelf op, met ondersteuning van de praktijkassistent en eventueel de praktijkondersteuner. De inzet van de POH-GGZ kan uiteraard meerwaarde hebben, maar is bij het basismodel geen voorwaarde.

In deze variant biedt de huisartsenpraktijk de zorg zoals omschreven bij het basismodel. Maar met extra aandacht en aanbod voor kinderen en jongeren met lichte, veel voorkomende psychische problematiek. Daarbij ligt de focus op uitgebreidere vraagverheldering en kortdurende begeleiding bij lichte problematiek.

Dit model kan interessant zijn als u werkt in een wijk waar onder de jeugd meer psychische of psychosociale problematiek voorkomt. Uiteraard is het belangrijk de zorg die u binnen dit model biedt, uw verantwoordelijkheid en expertise niet te buiten gaan.

In deze derde variant is er sprake van een speciaal aanbod voor behandeling van kinderen en jongeren met psychische problematiek, binnen de huisartsenpraktijk. Dit aanbod betreft echter géén kerntaak van de huisartsenzorg en valt onder jeugdhulp. Dit kan zich toespitsen op kinderen met een aandoening als ADHD, of bijvoorbeeld op kinderen uit multiprobleemgezinnen.

U investeert in dit geval extra tijd in probleemverheldering. Ook kunt u binnen de praktijk verwijzen naar een aparte ondersteuner jeugd (we noemen het hier geen POH omdat het geen huisartsenzorg betreft) voor behandeling en begeleiding van de jonge patiënt.

Let op: het werken in deze constructie brengt risico’s met zich mee, omdat het de expertise en verantwoordelijkheid van de huisarts te buiten gaat. Weeg daarom goed af wat de consequenties zijn van het bieden van bijzonder aanbod.

Standpunt LHV

Met de komst van de Jeugdwet is de verantwoordelijkheid van gemeenten op gebied van jeugdhulp toegenomen. Lees hier hoe de LHV de rol van de huisarts ziet:

  • Huisartsen blijven kinderen de basis huisartsenzorg bieden. De voornaamste rol van de huisarts is die van poortwachter: hij kent het gezin, de voorgeschiedenis en de context en neemt dat mee bij het verhelderen van de vraag en het vaststellen van een vervolgtraject.
  • Extra aanbod (bijvoorbeeld door zelf een POH in dienst te nemen met een specialisme op ggz én jeugd) is voor veel huisartspraktijken niet haalbaar en ook niet altijd wenselijk.
  • De huisarts kan een goede poortwachter zijn als gemeenten voldoende, kwalitatief hoogstaand en toegankelijk jeugdzorgaanbod in eerste en tweede lijn garanderen.
  • Elke gemeente moet een actuele sociale kaart hebben, om duidelijk te maken voor professionals en cliënten waar zij terecht kunnen.
  • Medisch noodzakelijke zorg moet voor elk kind altijd toegankelijk zijn, ongeacht de gemeente of regio waarin het woont.
  • De huisarts verwijst op basis van medisch-inhoudelijke richtlijnen en alleen wanneer hij dat noodzakelijk acht. Afspraken tussen huisartsen en gemeenten mogen daarin geen restrictie zijn.

Samenwerking met andere professionals

Omdat uw rol als huisarts voor jeugd en ggz beperkt is, werkt u met verschillende partijen samen. We vertellen u meer over ieders rol, de afspraken over samenwerking en we geven u de producten die u daarbij kunt gebruiken.

Kindermishandeling

Kindermishandeling is een grote bedreiging voor de gezondheid en ontwikkeling van het kind en moet daarom worden bestreden. U als huisarts heeft in het signaleren van kindermishandeling een belangrijke rol, omdat u niet alleen zicht heeft op het kind maar ook op de andere leden van het gezin en samenlevingsverband.

Wetten en jeugd

Welke wetten zijn van invloed op uw werk als huisarts? We lichten het hier toe voor thema Jeugd.

Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de jeugdhulp. Zij kunnen de zorg dichter bij de inwoners organiseren, in samenhang met ondersteuning van gezinnen bij werk, inkomen en schulden. Dat staat in de Jeugdwet.

Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het beschikbaar stellen van alle vormen van jeugdhulp. Bijvoorbeeld hulp aan huis bij problemen in het gezin, maar ook bij psychische en gedragsproblemen van kinderen en jongeren.

De volgende zorg is bij de gemeenten komen te liggen:

  • de jeugdzorg, die tot en met 2014 verantwoordelijkheid was van de provincie
  • de gesloten jeugdzorg, onder regie van het ministerie van VWS
  • de jeugd-GGZ, die onder de Zorgverzekeringswet valt
  • de zorg voor verstandelijk gehandicapte jongeren op basis van de AWBZ
  • begeleiding en persoonlijke verzorging (en het bijbehorende kortdurende verblijf), onder andere voor dove en blinde kinderen (eerder vanuit de AWBZ)
  • de jeugdbescherming en jeugdreclassering, van het ministerie van Veiligheid en Justitie

Hier leest u meer over wat de rol van de gemeente betekent voor u als huisarts.

Producten rondom jeugd

De LHV heeft een aantal producten voor u, die u kunnen helpen extra ondersteuning te bieden aan jeugd.

Naar de producten

Nieuws

Op dinsdag 22 juni was er een debat in de Tweede Kamer over het jeugdbeleid, huiselijk geweld en kindermishandeling. Een groot deel van het debat ging over de wachtlijsten en tekorten in de jeugdhulp. Als huisartsen hadden we vooraf onze zorgen gedeeld met de Kamerleden.

Vraagt u zich weleens af of een bepaald verzoek wel of niet op uw bord hoort? Of u wel of niet met een zorgvraag aan de slag moet gaan? De nieuwe LHV Aanbodwijzer helpt u met een praktisch online stroomschema keuzes te maken.

In de afgelopen jaren is er het nodige veranderd in het zorglandschap voor jongeren met psychische klachten. Huisartsen bemerken de gevolgen daarvan dagelijks in de praktijk, zoals de lange wachtlijsten waarop hun patiënten komen te staan na verwijzing. De LHV wil huisartsen helpen in wat hun rol is binnen de zorg voor jongeren, door een actualisering van het Aanbod huisartsenzorg voor jeugd met psychische klachten.