Gezondheidsvaardigheden
Wist je dat 29 procent van jouw patiënten beperkt gezondheidsvaardig is? Deze patiënten hebben minder kennis over gezondheid en ziekte en vinden minder gemakkelijk hun weg in de zorg. Hoe kun je hier als huisarts rekening mee houden? Op deze pagina vind je adviezen en handige hulpmiddelen.
Wat zijn gezondheidsvaardigheden?
Bij gezondheidsvaardigheden kan je denken aan:
- lezen van bijsluiters en etiketten op voedingsmiddelen (lezen)
- noteren van afspraken en het invullen van vragenlijsten (schrijven)
- tijdig innemen van medicijnen en het tellen van calorieën (rekenen)
- telefonisch een afspraak maken, luisteren en het formuleren van klachten (gespreksvaardigheden)
- vragen durven stellen, informatie vergelijken en het samen nemen van beslissingen (sociale vaardigheden)
- informatie opzoeken op internet en het opvragen van een herhaalrecept (digitale vaardigheden)
Omvang van het probleem
- Voor 3 op de 10 volwassen Nederlanders is het vinden, begrijpen, beoordelen en toepassen van gezondheidsinformatie problematisch
- 29% van de mensen die naar de huisartsenpraktijk komen, is beperkt gezondheidsvaardig
- 1 op de 2 Nederlanders heeft moeite om zelf de regie te voeren over gezondheid, ziekte en zorg
- 2 op de 3 laaggeletterden is autochtoon Nederlander; 1 op de 3 heeft een niet-westerse achtergrond
- 2,5 miljoen mensen in Nederland hebben moeite met lezen en schrijven
Bron: Vilans. Handreiking ‘Aandacht voor zelfmanagement én gezondheidsvaardigheden’. Utrecht, 2019.
Deze producten helpen je op weg
Toolkit laaggeletterdheid
Checklist om laaggeletterdheid te herkennen en tips voor communicatie met patiënten.
Routekaart Naar begrijpelijk zorg
Met tips voor activiteiten en middelen en aandachtspunten door Stichting Lezen en Schrijven.
Voorlichtingsmap ‘Begrijp je lichaam’
Online map met eenvoudig te begrijpen afbeeldingen en voorlichtingsteksten over het menselijk lichaam.
Zelfmanagement bij patiënten
Deze handreiking ondersteunt jou als huisarts bij het versterken van zelfmanagement bij minder gezondheidsvaardige patiënten
Standpunt van de LHV
In Nederland hebben 2,5 miljoen mensen moeite met lezen en schrijven, een schrikbarend hoog aantal vinden wij. Laaggeletterdheid heeft een negatieve invloed op de kwaliteit van leven en met name ook op de gezondheid. Bewustwording van het probleem is het eerste begin van oplossingen aanreiken voor laaggeletterde patiënten.
5 patiënten per dag
Huisartsen zien gemiddeld vijf laaggeletterden per dag in hun spreekkamer. Weet jij wie het zijn? Kun je je voorstellen wat zij ervaren? En hoe ga je met hen om in je praktijk- en gespreksvoering?
Lees de artikelen ‘Sorry, ik ben mijn bril vergeten’ (pdf) en Begrijpt je patiënt jou? (pdf)
Bekijk ook
Meer weten?
Heb je meer vragen over gezondheidsvaardigheden? We staan je graag te woord!