Spring naar content

Formulariumgericht voorschrijven

Formulariumgericht Voorschrijven helpt u om voor elke aandoening de meest doelmatige farmacotherapie te kiezen. Op deze pagina leest u wat formulariumgericht voorschrijven is, waarom het er is en hoe de beloning is geregeld.

Uitgelegd in 2 video’s

Hoe werkt formulariumgericht voorschrijven?

Beloning bij formulariumgericht voorschrijven

Formulariumgericht voorschrijven (FGV) in 2021

Sinds 2018 wordt FGV gemeten door een enkele indicator, FGV1. Dit is het aantal eerste voorschriften die behoren tot het opgegeven formularium t.o.v. het totaal aantal eerste voorschriften. Deze indicator is weinig onderscheidend gezien de kleine verschillen tussen de praktijken. Terwijl er soms wel een grote invloed is op de beloning. Daarnaast biedt een enkele indicator weinig ruimte voor verbetering én is deze weinig zeggend over de kwaliteit van het voorschrijven in de praktijk.

Daarom is het FGV verder doorontwikkeld tot een set indicatoren met meer onderscheidend vermogen. Dat was ook de opzet bij dit systeem. Vanaf 2020 zijn de landelijke formularia waarmee wordt getoetst uitgebreid met regionale formularia en met de combinatietoets. Met de combinatietoets wordt de indicator FGV1 bepaald aan de hand van ATC codes uit het regionaal gebruikte formularium. Dit wordt aangevuld met ATC codes vanuit het NHG formularium voor indicaties die niet zijn opgenomen in het regionale formularium.

In 2021 zijn 2 nieuwe indicatoren ingevoerd:

  • FGV2-diagnose toetst of een eerste voorschrift past bij de indicatie, op basis van ICPC codering.
  • FGV3-long toetst bij eerste voorschriften van longmedicatie of er een medicament en toedieningsvorm is voorgeschreven dat voorkomt in het gebruikte formularium, gebaseerd op PRK-codes. FGV3-long wordt alleen getoetst als u gebruik maakt van een specifiek longformularium. Of bij een regionaal formularium met specifieke adviezen voor astma en/of COPD. U geeft dit aan bij de contractering met de zorgverzekeraar.

Zie voor meer informatie de veelgestelde vragen hieronder.

Tips hoe u optimaal scoort op de indicatoren FGV:

  • Gebruik bij twijfel het Elektronisch Voorschrift Systeem (EVS) in uw HIS.
  • Raadpleeg bij twijfel uw (regionale) (long)formularium.
  • Maak gebruik van een ‘stoplichtsysteem’ in uw HIS. Dit kan bijvoorbeeld in MicroHis.
  • Bekijk in uw managementinformatie de afwijkingen van het FGV. Bespreek dit op praktijk- en FTO-niveau. Deze functie is in alle HIS’en aanwezig via RxConForm of via Printmanager (Medicom). Enige uitzonderingen is Chipsoft.
  • Accepteer dat u incidenteel en beargumenteerd afwijkt van het formularium. Uw collega’s zullen dat ook doen waardoor het globaal geen effect op uw prestatie zal hebben.
  • Wijkt het aanbod van uw praktijk aanmerkelijk af van een gemiddelde praktijk? Dan kan dit invloed hebben op uw voorschrijfgedrag. En daarmee op uw prestatie. Bijvoorbeeld als uw praktijk als bijzonder aanbod zorg aan HIV-patiënten levert. Neem in zo’n geval contact op met uw zorgverzekeraar.
  • Bekijk voor indicator FGV1 de gemiddelde scores voor het NHG of Health Base formularium én voor de combinatietoets via de website van het Nivel. Hier kunt u zien hoe uw score zich verhoudt tot het gemiddelde van andere praktijken die hetzelfde formularium gebruiken. In de loop van 2021 wordt dit verder uitgebreid met de nieuwe indicatoren: FGV2-diagnose en FGV3-long.

Veelgestelde vragen

Huisartsen hadden een aantal stevige bezwaren bij de wijze waarop de prestatiebeloning voor doelmatig voorschrijven in segment 3 tot en met 2017 werd gemeten en uitbetaald. Zo werd er gemeten op basis van indicatoren van het Instituut voor Verantwoord Medicatiegebruik, terwijl deze niet waren ontwikkeld voor dit doel.

Deze indicatoren waren aan de hand van (gedeclareerde) uitgiften bij de apotheek gemeten, en niet de voorschriften in het HIS. Dit gaf vervuiling in de uitkomsten. Bijvoorbeeld omdat apothekers soms anders afleveren dan de huisarts voorschrijft.

Een laatste belangrijk bezwaar is dat de uitbetaling van doelmatig voorschrijven driekwart jaar op zich liet wachten. Op basis van de knelpunten uit het verleden heeft de LHV samen met de zorgverzekeraars een nieuwe systematiek gezocht.

De LHV verstaat onder Formulariumgericht Voorschrijven:

  • Het voorschrijven van geneesmiddelen met het beste therapeutische resultaat voor de patiënt: farmacotherapie op maat
  • Doelmatigheid van het geneesmiddel wordt gemeten op het klinische effect, dus niet op de prijs van het geneesmiddel
  • Kiezen voor het goedkoopste geneesmiddel dat het beoogde resultaat kan bereiken
  • Huisartsgeneeskundige richtlijnen vormen de basis voor de inhoud van het formularium
  • Er wordt rekening gehouden met:
    • werking
    • bijwerkingen
    • patiëntveiligheid (bijvoorbeeld bij zwangerschap)
    • contra-indicaties
    • interacties en gebruiksgemak van het geneesmiddel voor de individuele patiënt

Vanaf 2018 wordt het Formulariumgericht Voorschrijven gemeten t.b.v. de prestatiebeloning doelmatig voorschrijven in segment 3. Hiertoe is een eerste algemene indicator geïntroduceerd. Deze eerste indicator (FGV1) toetst of de werkzame stof van een eerste voorschrift voorkomt in het gebruikte formularium (eerst gestart met alleen het NHG formularium en het Health Base formularium). Na doorontwikkeling zijn FGV1-combinatietoets, FGV2-diagnose en FGV3-long toegevoegd als indicatoren. Zie voor meer informatie over de meting vraag 4.

Vanaf 2021 kijken 4 grote zorgverzekeraars (Zilveren Kruis, CZ, VGZ en Menzis), naar drie indicatoren voor doelmatig voorschrijven:

  • FGV1 toetst of een eerste voorschrift voorkomt in het door u opgegeven formularium (in het geval van de combinatietoets het regionale formularium, aangevuld met het NHG formularium).
  • FGV2-diagnose toetst of een eerste voorschrift past bij de indicatie en het opgegeven formularium, op basis van ICPC codering (idem het regionale formularium, aangevuld met het NHG formularium).
  • FGV3-long toetst bij eerste voorschriften van longmedicatie of er een medicament en toedieningsvorm is voorgeschreven dat voorkomt in het gebruikte formularium, gebaseerd op PRK-codering. FGV3-long wordt alleen getoetst als de huisarts gebruik maakt van een specifiek longformularium of een regionaal formularium met specifieke adviezen voor astma en/of COPD.

De meting vindt plaats op basis van de voorschrijfgegevens in uw HIS over een bepaalde periode. Die voorschrijfgegevens worden vergeleken met de inhoud van het formularium dat u gebruikt. Dit levert een teller en een noemer op, die naar het NIVEL worden gestuurd.

Het NIVEL verstrekt de uitkomst van de berekening (teller en noemer) aan de zorgverzekeraars. Dit gebeurt alleen na expliciete toestemming van u. Uw HIS-leverancier faciliteert die toestemming in uw HIS. Het verschilt per HIS waar u toestemming geeft. Bij Medicom en Chipsoft is dit in het HIS zelf. Bij de overige HISsen via de applicatie RxConForm. Het stappenplan voor als u wilt werken met de module RxConform van Digitalis in uw EVS Prescriptor, vindt u hier.

De zorgverzekeraar ontvangt uitsluitend een teller en noemer voor het uitrekenen van uw score op de indicator. Er zullen geen patiëntengegevens of losse voorschriften worden geëxtraheerd.

Nee, er wordt in uw HIS gemeten wát u voorgeschreven heeft, niet hóe u dat voorgeschreven heeft. De meting wordt gebaseerd op het aantal eerste voorschriften in uw HIS. Er wordt dus niet gemeten of u via het Elektronisch Voorschrijf Systeem (EVS) voorschrijft. Het EVS is uiteraard wel een handig hulpmiddel om binnen het formularium voor te schrijven.

Een eerste voorschrift is een voorschrift dat binnen uw praktijk is aangemaakt, en waarvan de ATC-code niet in de 12 maanden daarvoor binnen uw praktijk is voorgeschreven bij de desbetreffende vaste patiënt. Alleen voorschriften met een geldige ATC-code (werkzame stof) worden in de analyses betrokken. Hierbij wordt gekeken naar de volledige ATC-code. 

Vanaf 2021 wordt de ICPC code bij het voorschrift meegenomen voor indicator FGV2-diagnose. De sterkte en/of dosering wordt niet meegenomen in de indicatoren.

Er wordt voor de berekening alleen rekening gehouden met voorschriften aan vaste patiënten. Voorschriften aan passanten worden niet meegenomen.

Nederlandse huisartsen werken met verschillende formularia die gebaseerd zijn op de voorschrijfrichtlijnen van de beroepsgroep. Het meest gebruikte formularium is dat van het NHG en het Health Base formularium van Stichting Health Base, maar er zijn ook meerdere regionale formularia en aandoening specifieke formularia. De zorgverzekeraar heeft u gevraagd, of zal u nog vragen, via welk formularium u werkt. In uw HIS worden de indicatoren op basis van dat formularium uitgerekend. De formularia waar u uit kunt kiezen zijn:

  • NHG
  • Health Base (Medicom)
  • Nijmegen
  • FTO Asten
  • MIJN.streek
  • SOFA
  • Heuvelland
  • PoZoB
  • Cohesie
  • Medicamus
  • Uw lokale longformularium (mits elektronisch beschikbaar in HIS en bekend bij stuurgroep FGV en goedgekeurd door uw preferente verzekeraar)

De indicatoren FGV1 en FGV2-diagnose worden berekend voor één van de onderstaande formularia. Indien u een formularium gebruikt dat niet op deze lijst staat, vindt de toetsing plaats op het NHG-formularium. Uw HIS geeft dan aan dat de indicator is berekend op basis van het NHG-formularium.

De formularia waar u uit kunt kiezen zijn:

  • NHG
  • Health Base (Medicom)
  • Nijmegen
  • FTO Asten
  • MIJN.streek
  • SOFA
  • Heuvelland
  • PoZoB
  • Cohesie
  • Medicamus

Indicator FGV3 wordt berekend op uw lokale longformularium, mits elektronisch beschikbaar in uw HIS of via Prescriptor, bekend bij stuurgroep FGV, en goedgekeurd door uw preferente verzekeraar.

Bij Medicom en Chipsoft kunt u uw score per kwartaal in zien. Voor alle andere HISsen kunt u – als u gebruik maakt van Rx Conform van Digitalis – in die applicatie uw (tussentijdse) resultaten bekijken en rapporten inzien over de achterliggende voorschriften. Ook wordt hier de actuele verzendstatus (wel/niet verzonden naar het Nivel) aangegeven.

Ja. Op de website van het Nivel wordt na afloop van elk kwartaal een update gegeven over de gemiddelde score op de indicatoren FGV. In verschillende grafieken wordt de gemiddelde score weergegeven, inclusief het interval waar 80% van de praktijken in scoren. De scores zijn berekend op basis van alle praktijken die gegevens hebben aangeleverd ten behoeve van de prestatiebeloning voor doelmatig voorschrijven. U kunt uw eigen score hiermee vergelijken. De volgende informatie is beschikbaar:

  • Gemiddelde scores indicator FGV1 voor het NHG en Health Base formularium, voor elk kwartaal, vanaf 2018.
  • Gemiddelde scores indicator FGV1 volgens de combinatietoets, per kwartaal vanaf het 3e kwartaal van 2019. Los gerapporteerd voor elk regionale formularium.

De scores op indicator FGV2-diagnose en FGV3-long worden in de loop van 2021 toegevoegd.

Nee, alleen de grote zorgverzekeraars(Menzis, CZ, VGZ, Zilveren Kruis en Zorg & Zekerheid) hebben het Formulariumgericht Voorschrijven in hun contract opgenomen. Heeft u dus een andere preferente zorgverzekeraar, dan is doelmatig voorschrijven in segment 3 op een andere manier (of helemaal niet) ingevuld in uw contract. Kijk hiervoor in uw contract, of neem contact op met uw preferente zorgverzekeraar.

Uw zorgverzekeraar heeft met u de afkapwaarden en daarbij horende beloning gecommuniceerd. De afkapwaarden worden bepaald per formularium op basis van de praktijkvariatie van de binnengekomen scores. De afkapwaarden en de indeling in kwartielen of een enkel afkappunt  kunnen tussen de zorgverzekeraars verschillen.

Ook de meetperiode verschilt per zorgverzekeraar. De meetperiode varieert van een half jaar, 3 kwartalen, tot een heel jaar. Het vaststellen van de afkapwaarden en de daarbij behorende tarieven gebeurt door iedere zorgverzekeraar afzonderlijk, meestal op basis van de meting over de afgelopen meetperiode.

De tarieven zijn vergelijkbaar met de tarieven voor doelmatig voorschrijven. Uw preferente zorgverzekeraar heeft deze bekend gemaakt. Het totaalbedrag voor Formulariumgericht Voorschrijven dat beschikbaar is voor alle huisartsen, is gelijk aan het bedrag dat tot en met 2017 beschikbaar was voor doelmatig voorschrijven.

Na afloop van het meetjaar worden de gegevens aangeleverd naar de zorgverzekeraars. De deadline voor huisartsen (alleen van toepassing als er toestemming gegeven moet worden in het HIS, dit is eenmalig nodig, let op bij wijzigingen in AGB code of wisseling van HIS) is 31 december van het meetjaar. In de derde week van januari worden de gegevens vanuit het HIS/RxConForm aangeleverd bij het Nivel. Deze controleert de scores en verzend deze naar de zorgverzekeraars. Aanvullend wordt na afloop van kwartaal twee ook een aanlevering gedaan aan alleen Menzis.

Het is belangrijk dat u als huisarts voor het einde van het jaar toestemming geeft voor de gegevens aanlevering als de praktijk in aanmerking wil komen voor de prestatiebeloning.  Als uw gegevens na 31 december bij het Nivel worden aangeleverd is de kans groot dat uw scores niet meer naar de zorgverzekeraar worden verzonden. 

In het geval van Medicom: Controleer eerst zelf of de toestemming goed staat op de volgende manier binnen Medicom; Hoofdmenu Medicom – Praktijk beheer – Onderhoud instellingen – Externe toegang – Klik op uw praktijk – Controleer of de instelling op ‘Ja’ staat en er een mailadres is ingevuld. Staat deze op nee, neem dan contact op met de supportafdeling van Medicom om de resultaten alsnog aan te leveren.
Tevens verwijzen wij u graag naar het volgende nieuwsbericht: PharmaPartners lanceert nieuwe module Formularium Gericht Voorschrijven 

In het geval van andere HISsen geeft u toestemming via RxConForm: zie http://www.prescriptor.nl/nl/nieuws/Status-FGV-bij-HISsen.
Zie ook het antwoord bij vraag 4.

Bij het bepalen van eerste voorschriften binnen de praktijk, worden eerst de voorschriften door de specialist verwijderd. Vervolgens wordt er gekeken naar wat eerste recepten door de huisarts zijn. Het is daarom mogelijk dat een eerste voorschrift door de huisarts eigenlijk een herhaalrecept van de specialist is.  

Wij vinden dit ongewenst en er wordt voor de toekomst gekeken of en hoe dit beter ondervangen kan worden. In algemene zin wordt u door deze werkwijze niet benadeeld. U wordt bij het berekenen van de percentages vergeleken met uw collega’s die hetzelfde probleem hebben. In specifieke gevallen kan het wel zo zijn, bijvoorbeeld doordat u juist afspraken gemaakt hebt met een specialist om grote groepen patiënten over te nemen. In dat geval adviseren wij u contact op te nemen met uw preferente zorgverzekeraar en bij blijvende onduidelijkheid met ons (via i.de.ruiter@lhv.nl).

Medicom: Sinds 2021 heeft u voor deelname aan Formulariumgericht Voorschrijven een betaalde module nodig. Dit geldt ook voor indicator FGV1 die voorheen in de onbetaalde basismodule was opgenomen. Zie voor meer informatie en de aanmeldingsknop voor de FGV module: https://www.pharmapartners.nl/fgv/. Zonder FGV module in Medicom maakt u geen aanspraak op de prestatiebeloning.

Digitalis/Rx ConForm: U heeft een licentie nodig voor de Rx ConForm module, bij Digitalis geregistreerd en tenaamgesteld op de praktijk. Let op! U kunt hiervoor geen generieke licentie gebruiken. Aan dit gebruik zijn kosten verbonden, waarvoor u een factuur ontvangt (Promedico-ASP) of welke collectief worden verrekend door uw HIS.

Nee, voor het aanleveren van de gegevens vanuit Promedico-ASP aan het Nivel heeft u een licentie voor de Rx ConForm module naast Prescriptor nodig, bij Digitalis geregistreerd en tenaamgesteld op de praktijk. Promedico-ASP gebruikers maken on-demand gebruik van de RxConform module voor het aanleveren van gegevens aan het Nivel. Aan dit gebruik zijn kosten verbonden, waarvoor u een factuur ontvangt.

De combinatietoets is sinds 2020 een meting binnen de indicatoren FGV1 en FGV2-diagnose waarbij het gebruik van een regionaal formularium wordt gecombineerd met het NHG-formularium. In de teller staat dan het aantal eerste voorschriften volgens het regionale formularium, aangevuld met de werkzame stoffen (ATC-codes) uit het NHG formularium en in de noemer het totaal aantal eerste voorschriften.

Door het regionale formularium te combineren met het NHG formularium ontstaat een gecombineerd formularium waarop wordt getoetst. Deze combinatie doet recht aan het belang van het regionaal afstemmen van farmacotherapeutisch beleid.

Voor de volgende formularia worden deze combinatiescores berekend: MIJN.streek, Nijmegen, SOFA, Cohesie, Heuvelland, PoZoB en Medicamus. Voor praktijken die Medicom gebruiken wordt de combinatietoets niet toegepast, de meting blijft uitsluitend gebaseerd op het Health Base formularium.

Wellicht, er wordt een verkenning gedaan in 2021 voor een indicator waarin behandelstappen (volgens de NHG standaarden) worden meegenomen in de FGV toets.

Voordelen

FGV heeft veel voordelen als u het eenmaal heeft ingevoerd in uw praktijk. FGV zorgt voor:

  • een stappenplan in de behandeling van de patiënt
  • het opbouwen van een volledig dossier in uw HIS
  • een automatische alert bij contra-indicaties en comorbiditeit. Het formularium geeft aan hoe u moet handelen
  • printbare patiënteninformatie en recepten

Méér dan doelmatig voorschrijven

FGV zorgt voor een betere farmacotherapie en levert daarmee een belangrijke bijdrage aan de verbetering van uw patiëntenzorg. Zowel kwalitatief als uit het oogpunt van kostenbeheersing in de zorg.

Dankzij het volgen van een geprotocolleerd stappenplan kunt u zowel effectiever als efficiënter voorschrijven. Daarom geven wij als LHV de voorkeur aan de term ‘formulariumgericht voorschrijven’ boven ‘doelmatig voorschrijven’.

Randvoorwaarden

  • FGV mag uw professionele autonomie niet beperken  
  • FGV kan alleen bij recepten waarvoor de voorschrijver primair verantwoordelijk is
  • Het effect van FGV moet meetbaar zijn
  • De beoogde resultaten moeten zijn vastgelegd in de door de beroepsgroep opgestelde en geaccepteerde richtlijnen
  • FGV mag niet leiden tot extra administratieve belasting
  • Veranderingen in de praktijkvoering door FGV moeten stapsgewijs worden ingevoerd om uw praktijkvoering niet te veel te belasten

Nieuws

Formulariumgericht Voorschrijven is en blijft een belangrijk onderwerp van gesprek. Veel huisartsen laten de LHV weten dat het middel het doel voorbij streeft en in de praktijk onvoldoende aansluit op de werkwijze/keuzes. Tijd om FGV onder de loep te nemen en te kijken of het moet blijven en anders hoe het beter aan kan sluiten bij de doelen en verwachtingen.

De Tweede Kamer debatteert op woensdagavond 16 juni met minister Van Ark (Medische Zorg) over het geneesmiddelenvergoedingssysteem (GVS). De minister heeft besloten om inwerkingtreding van de modernisering van het GVS met een jaar uit te stellen en af te zien van uitbreiding van Medische Noodzaak (MN) naar het GVS. Het NHG en de LHV hebben zware kritiek op de plannen van de minister en verzoeken af te zien van deze zogenoemde modernisering van het GVS en de medische beroepsrichtlijnen leidend te laten zijn om besparingen te realiseren.

Er blijven veel vragen komen over formulariumgericht voorschrijven. Dat is niet verwonderlijk, want het gaat over een systematiek die nog doorontwikkeld wordt. In dit bericht leest u de laatste stand van zaken per verzekeraar.