De huisarts is meer dan een consult: tijd voor een eerlijke waardering

Triage en risico’s inschatten, hulpvraagverheldering, een patiënt behandelen en beslissen of verwijzen nodig is: het hoort allemaal bij jouw werk als huisarts. Voor praktijkhouders komt daar de verantwoordelijkheid voor de hele praktijk bij. Wij vinden dat de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) deze combinatie van verantwoordelijkheden onvoldoende waardeert in de huisartsentarieven. Ook na een kritische uitspraak van de rechter bleef de functiewaardering gelijk. Waarom vinden wij dat dit anders moet?

Verwijzen of niet? Juist dát is een belangrijk onderdeel van het vak

Een patiënt komt op het spreekuur met aanhoudende klachten. Er is niet direct een duidelijke diagnose. Wat is verstandig? Zelf behandelen, aanvullend onderzoek doen, afwachten of toch verwijzen naar het ziekenhuis?

Het zijn afwegingen die huisartsen dagelijks maken. Vaak onder tijdsdruk, met onvolledige informatie en soms met (potentieel) grote gevolgen voor de patiënt. Een verwijzing kan noodzakelijk zijn. Maar niet verwijzen is óók een medische beslissing. Het vraagt kennis, ervaring en het vermogen om risico’s zorgvuldig af te wegen.

Dat is de kern van de poortwachtersfunctie van de huisarts. Die functie is niet alleen belangrijk voor de individuele patiënt, maar ook voor de toegankelijkheid van de gezondheidszorg. Huisartsen behandelen veel klachten zelf en zorgen ervoor dat patiënten waar nodig passende specialistische zorg krijgen. Juist dit soort afwegingen laat zien waarom de rechter kritisch was op de functiewaardering.

Een huisarts is ook verantwoordelijk voor wat er buiten de spreekkamer gebeurt

Naast medische verantwoordelijkheid dragen praktijkhoudende huisartsen ook verantwoordelijkheid voor de organisatie van de praktijk. Dat betekent onder andere zorgen voor voldoende personeel, een veilige werkomgeving, kwaliteit van zorg, contractering, financiën, huisvesting en samenwerking met andere zorgverleners.

Bij personeelsuitval of een ICT-probleem tijdens een druk spreekuur moet de praktijkhouder de medische zorg én de bereikbaarheid van de praktijk blijven organiseren. Dat vraagt voortdurend schakelen tussen medische beslissingen, leidinggeven en praktijkvoering. Volgens ons zit juist in die combinatie een belangrijk deel van de zwaarte van het praktijkhouderschap. Die gecombineerde verantwoordelijkheid moet herkenbaar en zorgvuldig worden meegewogen bij het bepalen van de arbeidskosten die onderdeel zijn van de huisartsentarieven.

Waarom zijn we niet tevreden over de nieuwe beoordeling?

De NZa liet Berenschot eerder onderzoeken hoe zwaar de functie van praktijkhoudend huisarts is. Daarbij is gekeken naar de medische functie én naar de verantwoordelijkheden van het praktijkhouderschap. Dat onderzoek leidde tot een waardering van 374 punten.

De rechter oordeelde in november 2025 dat de beoordeling onvoldoende transparant was. Bovendien was de poortwachtersfunctie ondergewaardeerd. De NZa moest daarom opnieuw naar de onderbouwing (laten) kijken. Op 30 juni 2026 presenteerde de NZa de uitkomsten van de herbeoordeling. Het functiebeeld en de onderbouwing waren uitgebreider geworden. Maar de uiteindelijke waardering bleef gelijk. Volgens de NZa bevestigt het aanvullende onderzoek dat de oorspronkelijke waardering juist was.

Meer uitleg, maar dezelfde functiewaardering

Oorspronkelijke beoordeling	Herbeoordeling 2026
374 punten*	374 punten*
Functiewaardering Berenschot	Functiewaardering na aanvullend onderzoek

Toelichting: de punten geven de functiezwaarte weer. Ze zijn niet gelijk aan het inkomen van een huisarts. De functiewaardering is wel bepalend voor de berekening van de normatieve arbeidskostencomponent (NAC), die doorwerkt in de huisartsentarieven.

Wat vinden we?

Volgens de rechter had Berenschot de poortwachtersfunctie onvoldoende gewaardeerd: de complexiteit en verantwoordelijkheid van wel of niet verwijzen waren onderschat. Bij een gelijk aantal punten heeft de NZa de uitspraak van de rechter simpelweg niet uitgevoerd. Duidelijk moet zijn hoe de verantwoordelijkheden van de praktijkhoudend huisarts daadwerkelijk zijn meegewogen en of de uiteindelijke waardering daaraan recht doet.

Wat vragen we?

Voor ons gaat het niet alleen om een hogere score of een andere berekening. Het gaat erom dat de waardering recht doet aan het werk en de verantwoordelijkheden die (praktijkhoudende) huisartsen daadwerkelijk dragen. Daarom vragen we om een functiewaardering waarin twee zaken aantoonbaar en zorgvuldig worden meegewogen:

1. De poortwachtersfunctie als onderdeel van de medische en maatschappelijke verantwoordelijkheid. Bepalen of een patiënt specialistische zorg nodig heeft, is op zichzelf een medisch probleem dat de huisarts moet oplossen. Een verwijzing betekent dus niet dat de huisarts dat probleem doorschuift. Volgens ons komt de zwaarte van deze afweging onvoldoende terug in de functiewaardering van Berenschot en de NZa.

2. De combinatie van huisartsenzorg en praktijkhouderschap. Een praktijkhouder is niet afwisselend huisarts óf ondernemer, maar draagt beide verantwoordelijkheden tegelijkertijd. Volgens de LHV moet ook die combinatie voldoende tot uitdrukking komen in de waardering.

Wij vinden dat de NZa deze punten bij de herbeoordeling onvoldoende heeft opgelost. Daarom leggen we het herziene tariefbesluit opnieuw voor aan de rechter.

De functiewaardering vormt de basis voor de normatieve arbeidskostencomponent (NAC). Met deze component worden de arbeidskost

Waarom raakt dit iedere huisarts?

De berekening gaat specifiek over de praktijkhoudend huisarts. Maar praktijkhouders, huisartsen in loondienst en waarnemers hebben samen belang bij goed georganiseerde, financieel gezonde praktijken. Een passende waardering helpt praktijkhouderschap aantrekkelijk en houdbaar te houden, ook voor huisartsen die een praktijk willen overnemen.

Daarom zetten we ons in voor een functiewaardering die de medische verantwoordelijkheid én het praktijkhouderschap herkenbaar meeweegt. De waarde van het praktijkhouderschap raakt ook de vraag of huisartsen die verantwoordelijkheid in de toekomst willen overnemen.

Meer weten?