Goede huisartsenzorg heeft ruimte nodig

De wijk groeit. Het aantal patiënten groeit mee. Maar een extra spreekkamer, een grotere wachtruimte of een werkplek voor een praktijkondersteuner komt er niet vanzelf. Huisartsen hebben passende praktijkruimte nodig om goede zorg te kunnen leveren. Na een uitspraak van de rechter heeft de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) de vergoeding voor huisvesting verhoogd. Een belangrijke stap, maar volgens de LHV is het herstel nog niet compleet. Waarom is huisvesting zo’n belangrijk onderdeel van de discussie over huisartsentarieven?

Goede zorg begint bij een passende praktijk

Een huisartspraktijk is meer dan stenen. Het is de plek waar patiënten terecht kunnen met vragen, zorgen en klachten. Waar assistenten triëren, praktijkondersteuners patiënten begeleiden en huisartsen samenwerken met andere zorgverleners. Dat vraagt om voldoende ruimte, privacy en toegankelijkheid.

De omvang en samenstelling van de bevolking veranderen, net als de zorgvraag. Daardoor verandert ook de huisartsenzorg. Praktijkteams worden groter, patiënten hebben vaker complexe zorgvragen en samenwerking met andere zorgverleners wordt steeds belangrijker. Dat vraagt meer van de huisvesting. Voor veel praktijken is die ruimte er niet. Uit een groot LHV-onderzoek bleek dat meer dan 3 op de 4 huisartsen op de een of andere manier een probleem hebben met huisvesting: te krap, te duur, ongeschikt. Dat moet anders.

Waarom bemoeit de rechter zich met praktijkruimte?

Bij het vaststellen van de huisartsentarieven moet de NZa rekening houden met de redelijke kosten die nodig zijn om zorg te leveren. Daar horen ook de kosten van passende huisvesting bij. Maar juist daar ging het volgens de rechter mis.

Op 18 november 2025 oordeelde het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) dat de NZa onvoldoende had aangetoond dat de tarieven kostendekkend waren. De NZa had de tarieven gebaseerd op de werkelijke huisvestingskosten van praktijken. Maar veel van die praktijken waren al te klein. Daardoor hield de berekening onvoldoende rekening met de extra kosten die nodig zijn om praktijkruimte aan te passen of uit te breiden. De NZa moest daarom opnieuw onderzoeken wat adequate huisvesting kost.

De NZa heeft de vergoeding verhoogd. Is het probleem daarmee opgelost?

Na de uitspraak heeft de NZa nieuw onderzoek laten uitvoeren door TNO. Daarbij is gekeken naar wat passende huisvesting voor huisartsenpraktijken moet kosten. Hiervoor zijn onder andere de bouwnormen van de LHV gebruikt. Op basis daarvan heeft de NZa de vergoeding voor huisvestingskosten met 35% verhoogd. Dat betekent niet dat alle tarieven stijgen. De NZa heeft alleen de tarieven verhoogd die zij zelf vaststelt. De overige tarieven gaan niet vanzelf omhoog. Wij zien deze verhoging wel als een belangrijke stap vooruit, maar daarmee is nog niet alles geregeld.

Daarom is ook huisvesting opnieuw onderdeel van de rechtszaak op 19 januari. De NZa heeft ongeveer twee derde van de hogere huisvestingskosten verwerkt in de tarieven die zij zelf vaststelt. Voor het resterende deel, dat onder meer betrekking heeft op zorg in segment 2 en 3, zijn aanvullende afspraken met zorgverzekeraars nodig. Die afspraken zijn nog niet gemaakt.

Daarom zetten we ons ervoor in dat ook deze kosten worden vergoed. We spreken individuele zorgverzekeraars hierop aan en willen dat de hogere huisvestingskosten volledig bij huisartsenpraktijken terechtkomen.

Wat betekent dit voor jouw praktijk?

Voor praktijkhouders gaat het om de financiële ruimte om een geschikte praktijk te kunnen huren, onderhouden, aanpassen of uitbreiden. Maar passende huisvesting is belangrijk voor iedere huisarts. Ook huisartsen in loondienst, waarnemers en zzp’ers hebben een goede werkplek nodig om patiënten te kunnen helpen. Hetzelfde geldt voor doktersassistenten, praktijkondersteuners en andere medewerkers. Uiteindelijk is het de patiënt die profiteert van een praktijk die voldoende ruimte biedt voor een goed functionerend team dat klaarstaat voor zijn of haar zorgvraag.

Wat moet je nu doen?

De hogere huisvestingsvergoeding werkt door in de aangepaste tarieven voor 2025 en 2026. We werken met zorgverzekeraars aan afspraken over de nabetaling daarvan. Je hoeft hiervoor op dit moment niets te doen. Blijf in 2026 volgens de huidige werkwijze declareren en dien de hogere tarieven over 2025 of 2026 niet zelf in. We houden je op de hoogte van de afspraken over de nabetaling. Lees de actuele informatie over de nabetaling en het financiële herstel.

Hulp nodig bij jouw praktijkhuisvesting?

We zetten ons niet alleen in voor een betere vergoeding van huisvestingskosten. We ondersteunen huisartsen ook bij praktische huisvestingsvraagstukken. Heb je te weinig ruimte, wil je verbouwen of zoek je een nieuwe praktijklocatie? Dan kun je bij de LHV terecht voor informatie, advies en praktische hulpmiddelen.
Via Huisvestingsproblemen lees je wat de LHV doet om huisvestingsproblemen aan te pakken en welke ondersteuning beschikbaar is. Bij LHV Bouwadvies kun je terecht voor onafhankelijk advies over bijvoorbeeld bouw- en verbouwplannen, de indeling van je praktijk, huurkosten en de haalbaarheid van nieuwe huisvesting.

De basis moet op orde zijn

Tegelijkertijd werken we aan een bekostiging die beter aansluit bij de huisartsenzorg van vandaag en morgen. Want wie wil dat iedereen toegang houdt tot huisartsenzorg dichtbij huis, moet ook zorgen dat praktijken de ruimte hebben om die zorg te blijven bieden.

Meer weten? Bekijk het thema Zorg voor de basis.