Werken aan een veilige en inclusieve praktijk

Binnen de huisartsenzorg vinden we het belangrijk dat elke patiënt en elke medewerker zich gezien en gehoord voelt. En kan rekenen op een sociaal veilige en inclusieve (werk)omgeving. Grensoverschrijdend gedrag, zoals agressie en discriminatie hoort daarom niet in de huisartsenpraktijk thuis.  Hoe ga je er mee om als dit toch gebeurt? En hoe kun je het zoveel mogelijk voorkomen? Op deze webpagina vind je informatie en handvatten om te bouwen aan een veilige en inclusieve praktijk.

Wat kan je doen?

Om je praktijk een veilige en inclusieve omgeving te maken voor je patiënten en je team is het belangrijk om in te zetten op drie zaken.

• Signaleren: zorg dat collega’s en patiënten weten wat ze kunnen doen als zij grensoverschrijdend gedrag signaleren of zich onveilig of onheus bejegend voelen. 
• Adresseren: zorg dat er iets gebeurt met de meldingen die binnenkomen. Zorg voor een transparante afhandeling en geef aan wat je doet om te zorgen voor een veilige en inclusieve omgeving. 
• Voorkomen: maak het bespreekbaar en kijk samen met je team wat er nodig is voor een veilig en inclusieve werkomgeving. Hierbij kan je ook gebruik maken van middelen buiten je eigen praktijk. Zo is er via SSFH een vertrouwenspersoon voor alle huisartsenpraktijken.

Signaleren

• Zorg dat ervaringen van onveiligheid (anoniem) kunnen worden gemeld en dat medewerkers en patiënten weten hoe en waar zij een klacht kunnen indienen.
• Benoem expliciet welk gedrag of situaties gemeld kunnen worden, zodat betrokkenen goed weten wat er allemaal valt onder grensoverschrijdend gedrag.  Zorg voor een transparante opvolging van de meldingen en signalen
• Bespreek signalen/meldingen/klachten en de opvolging daarvan regelmatig in je team. Hebben jullie het idee dat jullie goed zicht hebben op grensoverschrijdend gedrag?                                    
• Gebruik de informatie van het SSFH en maak deze toegankelijk voor professionals en patiënten.

Adresseren

• Zorg voor adequate en transparante opvolging van de meldingen en klachten. Ga het gesprek aan met de betrokken personen en neem indien nodig maatregelen.
• Maak het thema veiligheid en inclusiviteit bespreekbaar in het team. Hierdoor expliciteer je de individuele aannames en referentiekaders. Dit geeft binnen het team duidelijkheid over grenzen en toont dat het onderwerp belangrijk is binnen de praktijk. Het verlaagt daarmee de drempel om elkaar aan te spreken of het te signaleren als iemand grensoverschrijdend gedrag ziet / meent te zien.
• Gebruik de tools van de SSFH kennisbank. Denk aan:
  • Een gesprekskaart agressie en ongewenst gedrag
  • Een voorbeeldprotocol ongewenst gedrag

Voorkomen

Voorkomen start met inzicht in de risico’s binnen je praktijk. Denk aan ongelijke macht en hiërarchie, of de aard van het werk. Vervolgens kun je maatregelen treffen gericht op preventie. Zoals:

• Het agenderen van het onderwerp en het ophangen van informatie voor patiënten.
• Trainen en scholen van medewerkers, gericht op bijvoorbeeld het herkennen van microagressies.
• Investeren in bewustwording. Hiervoor kan je de volgende instrumenten gebruiken:
  • De handreiking ‘cultuurverandering op de werkvloer’ van de regeringscommissaris grensoverschrijdend gedrag.
  • Het voorbeeldprotocol ongewenst gedrag van de SSFH. Hang het op in de teamruimte en in de wachtkamer, zodat iedereen het kan zien.

Aan de slag! Handige links

Zo kun je grensoverschrijdend gedrag onder de aandacht brengen: wat hebben we gezien/gehoord een bewustwording creëren binnen jouw praktijk.