Voor en door huisartsen
 
 

Ggz

Laatst bijgewerkt: 14/10/2019 - 13:01
Ggz
Als huisarts maakt u een inschatting van de aard en ernst van de psychische klachten en adviseert de patiënt over het vervolgtraject. Hierbij worden steeds meer huisartsen ondersteund door een POH-GGZ. In dit dossier leest u over het aanbod van de huisarts voor patiënten met psychische problematiek en over de samenwerking met de gzz.

In een aantal brieven aan de Tweede Kamer hebben LHV, InEen en NHG al een aantal keer duidelijk gemaakt dat de zorg voor patiënten met ernstige ggz-problematiek niet goed verloopt door de wachtlijsten in de ggz en het gebrek aan goede samenwerking met de ggz bij op- en afschalen van zorg. Dit geeft veel druk op de huisartsenpraktijken.

De rol van de POH-GGZ 

Wat goed gaat
De afgelopen jaren zijn bijna alle huisartsen gaan werken met een POH-GGZ in hun team, naar volle tevredenheid. De POH-GGZ biedt huisartsenzorg aan patiënten met lichte ggz-problematiek, ondersteunend aan de huisarts en volgens de richtlijnen van het NHG. Daardoor kunnen veel meer patiënten laagdrempelig in de huisartsenpraktijk worden geholpen.

Wat we gaan doen?

  • De komende maanden actualiseren we het functieprofiel van de POH-GGZ (gereed eind 2019).
  • We communiceren over het belang van het uitoefenen van de functie binnen de grenzen van de huisartsenzorg en op basis van de NHG richtlijnen. Daarmee temperen we ook de verwachtingen van de POH-GGZ die er zijn naar buiten toe.

Wachtlijsten ggz

Wat goed gaat
Er zijn in alle regio’s taskforces aan de slag om concreet de problemen in de regio op te lossen. Het regionale gesprek tussen ggz-aanbieders, huisartsen, patiënten en zorgverzekeraars wordt vaak als positief ervaren. Een goed voorbeeld is Flevoland waar bijvoorbeeld de afspraak is gemaakt om iets te doen aan stapeling van wachttijden en onvoldoende doorstroom en waar iedere verwijzing van een huisarts binnen twee weken wordt gecheckt. Is de patiënt in de betreffende instelling niet op de juiste plek dan wordt dat meteen gemeld aan de huisarts en wordt patiënt op de juiste plek geplaatst, met meenemen van de wachttijd.

Bij de LHV krijgen we met enige regelmaat signalen van huisartsen die patiënten niet verwezen krijgen. Vooral patiënten met specifieke aandoeningen, zoals bepaalde autistische stoornissen, moeten vaak maanden wachten.

Wat we gaan doen?

  1. Het verzamelen van de cases waarin de samenwerking met de ggz niet goed verloopt.
  2. Het verzamelen van goede voorbeelden.
  3. Contact leggen met de huisartsen in de regionale taskforces en vragen hoe het loopt en of we vanuit de LHV nog zaken aan de orde kunnen stellen bij GGZ Nederland.
  4. Op basis van goede en slechte voorbeelden, info uit taskforces en herhaling van de peiling onder leden een beeld vormen van de regio’s waar het goed en de regio’s waar het niet goed loopt. Dit bespreken met zorgverzekeraars en ggz instellingen.
  5. Aanschuiven bij stuurgroep wachttijden (GGZ, ZN, VWS).

De patiënt met chronische ggz-problematiek

In de toolkit ggz en in brieven aan de Tweede Kamer hebben we vastgelegd wat de huisartsenzorg wel en niet kan betekenen voor patiënten met een chronische psychische aandoening.

Wat beter kan
In de praktijk merken huisartsen dat patiënten worden ‘overgedragen’ vanuit de ggz zonder warme overdracht, zonder overleg of brief. We krijgen regelmatig vragen van leden wat daartegen te doen is. Leden krijgen juridisch advies onder andere hoe zij de stappen die zij zetten moeten vastleggen.

Deze voorbeelden tekenen het gebrek aan regulier overleg tussen ggz en huisartsen dat er op veel plaatsen is. Er bestaat nog veel afstand tussen beide werelden.

Wat we gaan doen?

  • Met GGZ Nederland willen we huisartsen en ggz instellingen vragen om goede voorbeelden te melden zodat we deze kunnen verspreiden.
  • Met GGZ Nederland trekken we de parallel met de ziekenhuizen: hoe is de samenwerking tussen specialisten en huisartsen georganiseerd en wat kunnen we daarvan meenemen naar de ggz? Ook bespreken: wat te doen bij gecombineerde, ingewikkelde problematiek? Met wie kan dan worden overlegd over de vervolgstappen?
  • We blijven druk uitoefenen om de door ons beschreven rol huisartsenzorg te respecteren bij de implementatie van de Wet verplichte ggz.

Voor de verwijzing naar de ggz geldt:

  1. Er moet sprake zijn van een (vermoeden van een) psychische stoornis. Alleen patiënten met een (vermoeden van een) stoornis krijgen een behandeling in de ggz vergoed.
  2. Psychische klachten waarbij geen sprake is van een psychische stoornis worden behandeld door de huisarts, eventueel met ondersteuning van een POH-GGZ. Of op eigen kosten in de ggz.
  3. U maakt bij verwijzing de inschatting, net als voorheen, of de patiënt het beste geholpen kan worden in de generalistische basis ggz of de gespecialiseerde ggz en verwijst naar de betreffende zorgaanbieder.
  4. Voor de generalistische basis ggz hoeft u geen indicatie voor de zorgzwaarte te geven; u hoeft als huisarts dus niet aan te geven of een patiënt een kort, middel, intensief of chronisch traject in de ggz nodig heeft. Die inschatting wordt door de zorgverlener in de ggz gemaakt.
  5. Sinds 1 april 2017 is er geen doorverwijzing van de huisarts meer nodig als de patiënt wordt overgedragen van de generalistische basis ggz naar de gespecialiseerde ggz en omgekeerd. Een melding aan u als huisarts volstaat.

Verder zijn door het NHG samen met de ggz-partijen de Landelijke ggz-afspraken gemaakt, waarin ook zaken rond de verwijzing zijn afgesproken.

De LHV en het NHG werken nauw samen op het onderwerp ggz. Wij stemmen informatie en standpunten over de rol van de huisartsenzorg in de ggz met elkaar af. Bekijk ook het NHG-dossier over ggz.

De NHG-richtlijn voor informatie-uitwisseling wordt geactualiseerd. De digitale envelop is al geactualiseerd en te gebruiken. In deze envelop staan de benodigde gegevens voor administratieve afhandeling. Het is noodzakelijk dat deze gegevens met de verwijzing worden meegestuurd. De ggz- partijen en zorgverzekeraars ondersteunen dit format. Dat betekent dat uw verwijsbrief administratief voldoet als u de gegevens van de envelop hebt vermeld. 

Digitale envelop

In de digitale envelop staan de gegevens die nodig zijn voor de ggz-aanbieder en de zorgverzekeraar voor de administratieve afhandeling. De zorgverzekeraar heeft dus niet de gehele verwijsbrief nodig. U kunt hier zien welke gegevens zijn opgenomen in de envelop. 

Het NHG is bezig met Zorgdomein om invoering van de envelop en de verwijsbrief te organiseren in alle HIS’en. Veel velden worden dan automatisch door het HIS ingevuld.

Huisarts en POH-GGZ bieden huisartsenzorg

Huisartsen bieden hun patiënten een breed palet aan somatische, psychische en psychosociale zorg. Zij behandelen hun patiënten vanuit het generalistische perspectief: altijd wordt de klacht of vraag van de patiënt bekeken en behandeld in de context van de hele persoon in zijn omgeving. Dat geldt ook voor klachten met een psychische, psychiatrische of psychosociale achtergrond. De beroepsgroep heeft, net als in de somatiek, richtlijnen voor de veel voorkomende psychische aandoeningen (NHG).

Huisartsen begeleiden daarnaast de patiënten in hun praktijk met zeldzame aandoeningen. De huisarts biedt deze zorg steeds vaker samen met de POH-GGZ. Samen bieden zij huisartsenzorg, niet meer en niet minder, ook voor hun patiënten met een psychische klacht of aandoening. De LHV vindt het van groot belang dat de POH-GGZ, net als de POH-S, werkt vanuit het generalistische perspectief dat de huisartsenzorg kenmerkt.

Onafhankelijk poortwachter

De huisarts is ook bij psychische klachten en aandoeningen, de poortwachter in de zorg. Zij zorgt voor een juiste inschatting van de aard en ernst van de klachten en voor de juiste behandeling of verwijzing. De LHV vindt de onafhankelijke positie van de huisarts als poortwachter van cruciaal belang. Alleen door volledig onafhankelijk te blijven van andere zorgaanbieders waar de huisarts mogelijk naar kan verwijzen, blijft de geloofwaardigheid van de poortwachter overeind. Datzelfde geldt onverkort voor de POH-GGZ van de huisarts. Ook deze zal bij het inschatten van de klachten en het verwijzen volstrekt onafhankelijk moeten zijn van iedere tweedelijns zorgaanbieder waarnaar mogelijk wordt verwezen.

Voldoende capaciteit is nodig

De verwachting is dat de komende tijd door verschillende ontwikkelingen meer mensen met psychische klachten en aandoeningen een beroep zullen doen op de huisartsenzorg. Om deze toenemende vraag op te vangen, zal voldoende capaciteit in de huisartsenzorg moeten worden gerealiseerd. Alleen met voldoende capaciteit kan de huisartsenzorg proberen om binnen de mogelijkheden kwantitatief meer patiënten met psychische klachten binnen de vertrouwde huisartsenpraktijk op te vangen. Daarbij kijken ze ook naar innovatieve methoden en werken ze nauw samen met de partners in de basis generalistische ggz en de gespecialiseerde ggz. De huisartsenzorg kan haar taak als poortwachter alleen goed uitoefenen met een uitstekend functionerende 'achterdeur', dus de mogelijkheid om, indien nodig, adequaat door te verwijzen.

BijlageGrootte
PDF-pictogram Standpunt Ggz in de huisartsenzorg725.22 KB

Stel uw vraag

Jelly Hogendorp

Jelly Hogendorp

085 04 80 075