Spring naar content

Bijzondere patiëntengroepen

Asielzoekers, ongedocumenteerden, gedetineerden en patiënten in achterstandswijken: allemaal bijzondere patiëntengroepen. De LHV ondersteunt je met informatie over het beleid ten aanzien van deze groepen. Wat is belangrijk om te weten?

Patiënten in achterstandswijken

Je krijgt een opslag op het inschrijftarief als je patiënten hebt die op een achterstandspostcode staan ingeschreven. Lees verder om te zien wat wij doen voor goede toegankelijkheid van patiëntenzorg in achterstandssituaties.

Huisartsenpraktijken in achterstandswijken hebben te maken met complexe zorgvraag en een hoge werklast. Om te voorkomen dat de beschikbaarheid van de huisartsenzorg in achterstandswijken in gevaar zou komen, zijn in 1997 op initiatief van de LHV en in samenwerking met Zorgverzekeraars Nederland (ZN) de Achterstandsfondsen opgericht.

De Achterstandsfondsen ondersteunen huisartsenpraktijken in achterstandswijken om de kwaliteit van huisartsenzorg te bevorderen. Zij financieren projecten op basis van knelpunten die in de huisartsenpraktijken in achterstandswijken worden ervaren. Meer informatie vind je op www.achterstandsfondsen.nl.

Meer informatie met betrekking tot de postcodelijst achterstandswijken vind je op de pagina tarieven huisartsenzorg, onder het uitklapje tariefbeschikking.

Wij bieden je in samenwerking met de Achterstandsfondsen:

  • inzicht in de financiering van de achterstandsfondsen. Bij downloads vind je de postcodetabel en de declareerwijzer.
  • een landelijk netwerk voor huisartsen in achterstandswijken
  • kennisuitwisseling over interventies voor patiënten met een lage SES (sociaal economische status) en migratieachtergrond. Hierdoor krijgen best practices een groter bereik
  • conferenties om kennis over nieuwe ontwikkelingen te verspreiden
  • nascholing in samenwerking met NHG en Pharos

Herijking
Naar aanleiding van de herijking ingaande op 1 januari 2019 zijn een aantal aanpassingen doorgevoerd in de systematiek van achterstandsfinanciering. De NZa heeft samen met een klankbordcommissie van LHV, InEen, VPH, ZN, VWS en de achterstandsfondsen gekeken naar mogelijkheden tot verbeteringen van de herijkingssystematiek en daarmee het herijken van de achterstandspostcodes.

Hieronder kun je lezen welke systematiek en criteria zijn gehanteerd en welke gevolgen dit heeft voor individuele huisartsen.

Systematiek

  • Het aantal achterstandspatiënten is uitgebreid naar 1,5 miljoen. De opslag op het inschrijftarief groeit mee met deze uitbreiding (totaal € 11,8 miljoen)
  • Door verfijning van de beschikbare data (CBS) is het mogelijk om achterstandspostcodes op postcodepositie 6 niveau vast te stellen
  • Het criterium omgevingsadressendichtheid wordt niet meer gebruikt

Gehanteerde criteria

  • Percentage inwoners met laag inkomen
  • Percentage niet-actieven
  • Percentage niet-Westerse allochtonen en MOE-landers (Midden- en Oost-Europeanen)

Gevolgen

Door de nieuwe systematiek zijn veel achterstandspostcodes niet langer geconcentreerd in steden, maar tevens verspreid over de regio. Bij de vorige herijking in 2012 waren er 42 gemeenten met achterstandspostcodes, nu zijn dat er 323.

Gevolgen voor individuele huisartsen

Voor individuele huisartsen betekent dit dat je voor patiënten die ingeschreven zijn in jouw praktijk en woonachtig op een aangewezen achterstandspostcode een opslag op het inschrijftarief kunt declareren. Als het goed is integreert jouw HIS deze gegevens automatisch.

Downloads (pdf)

Asielzoekers en statushouders

Hoe is de zorg voor asielzoekers en statushouders geregeld, binnen én buiten de huisartsenpraktijk? Lees verder om te zien hoe het zit. Zo lees je bijvoorbeeld hoe je het medisch dossier van een asielzoekers of statushouder opvraagt bij het AZC.

Ongedocumenteerden

Ongedocumenteerden (illegalen) kunnen vanwege hun verblijfsstatus geen zorgverzekering afsluiten, maar hebben wel recht op medische zorg. Ook als zij de kosten niet zelf kunnen betalen. Hier lees je hoe je hier als huisarts mee om moet gaan.

Om de medische zorg voor ongedocumenteerde onverzekerbare patiënten te waarborgen, kun je als huisarts een beroep doen op de financieringsregeling van het Centraal Administratie Kantoor (CAK). Je kunt 80 procent van de oninbare vordering declareren.

Passantentarief

Voor een consult mag je een passantentarief hanteren (ook als je de patiënt wel inschrijft). Bij zwangerschap en bevalling bedraagt de vergoeding 100 procent van de oninbare vordering. Voorwaarde is dat de zorg medisch noodzakelijk is en dat je hebt geprobeerd om de kosten te verhalen op je patiënt.

Deze regeling geldt alleen voor ongedocumenteerde migranten van buiten de EU. EU-migranten verblijven legaal in Nederland en kunnen een zorgverzekering afsluiten.

Voor onverzekerde Nederlanders is er sinds 1 maart 2017 een subsidieregeling waardoor zorgaanbieders hun kosten kunnen declareren. Het gaat daarbij bijvoorbeeld om dak- en thuislozen die geen vast adres hebben en daarom geen zorgverzekering kunnen afsluiten. Meer informatie vind je bij het CAK

Meer informatie

Op de website van het CAK zijn de specifieke voorwaarden en declaratieformulieren te vinden om gebruik te kunnen maken van de financiële regeling voor ongedocumenteerden. Meer informatie vind je op de website van Dokters van de Wereld en in de geaccrediteerde e-learning van de Johannes Wier Stichting.

De LHV werkt op dit onderwerp samen met:

  • Stichting Lampion, het landelijk informatie- en adviespunt over zorg aan ongedocumenteerden. Verschillende organisaties nemen deel aan Lampion.
  • NHG

Downloads:

Gedetineerden

De zorg in justitiële inrichtingen is specifiek vanwege het gedwongen verblijf van gedetineerden en de specifieke problematiek, zoals verslaving en psychiatrie. Lees verder om te zien wanneer je als huisarts aan de slag kunt in bijvoorbeeld een gevangenis.

Bijscholing

Huisartsen werkzaam in een justitiële inrichting moeten zich bijscholen als justitieel geneeskundige. De opleiding is in samenwerking met Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI), LHV, LPG en het Juliuscentrum van het UMCU ontwikkeld. De opleiding is geaccrediteerd voor 60 punten en kan door alle huisartsen die bij DJI werkzaam zijn gratis worden gevolgd. Vervolgens kan de huisarts zich registreren bij het CHBB.

Competentieprofiel

Het competentieprofiel Justitieel geneeskundige bevat een beschrijving van de competenties die een huisarts nodig heeft om adequaat te kunnen functioneren binnen een justitiele inrichting. 

Artikel over dit onderwerp:

Spreekuur met: huisarts Joep van Buuren
Joep van Buuren is als huisarts werkzaam is in een gevangenis en een jongereninrichting. De diagnostiek verschilt in een gevangenis nogal van een gewone praktijk. Is de patiënt door een van de bewakers naar de huisarts gestuurd of komt hij zelf met een klacht? Heeft hij een alibi nodig, is het een schreeuw om aandacht of is er echt iets aan de hand? “Wij zien veel schotwonden en ‘oude’ gebroken ledematen. En veel mensen met wat ik altijd noem ‘achterstallig onderhoud’.” Lees het artikel.

Veteranen

Veteranen zijn (ex-)militairen die namens Nederland zijn ingezet onder oorlogsomstandigheden of tijdens (vredes)missies. Nederland telt momenteel 105.350 veteranen, dat betekent waarschijnlijk dat er ook in jouw huisartsenpraktijk veteranen komen. Lees verder over wat je voor militairen, veteranen en hun families kunt betekenen.

Veteranen

De handreiking van het ministerie van Defensie en de LHV helpt je bij het bieden van goede huisartsenzorg aan militairen, veteranen en hun families. Een militaire uitzending leidt bij een kleine groep militairen tot psychische of psychosociale problemen, soms pas jaren na de uitzending. De overheid heeft een bijzondere zorgplicht om veteranen (en hun relaties) bij te staan als zij door hun militaire inzet zorg nodig hebben bij revalidatie, re-integratie en bij het verkrijgen van materiele zorg, maatschappelijke ondersteuning of ggz. Deze bijzondere zorgplicht voor veteranen vult Defensie zelf in. Goede afstemming tussen de civiele huisartsenzorg en de zorg op militair terrein is daarbij noodzakelijk.

Veteranenloket

Veteranen kunnen bij psychosociale of psychische problemen, die te maken hebben met hun uitzending, terecht bij het Veteranenloket. Ook als huisarts kun je terecht bij het Veteranenloket, bijvoorbeeld om in contact te komen met deskundigen die je kunnen adviseren over een doorverwijzing. Het Veteranenloket is 24 uur per dag en 7 dagen per week bereikbaar voor veteranen. Dit is de toegangspoort naar het Landelijk Zorgsysteem voor Veteranen, met specifieke deskundigheid over de militaire context, de gevolgen van uitzendingen voor militairen (en hun relaties) en PTSS.

Downloads

Herregistratie-eisen

Let op, als je als huisarts buiten de huisartsenpraktijk werk doet voor bijzondere patiëntengroepen, kan dit gevolgen hebben voor de herregistratie.  Werkzaamheden voor een aantal bijzondere groepen tellen alleen mee als u daarnaast gemiddeld minimaal 8 uur per week over vijf jaar in de dagelijkse huisartspraktijk als huisarts heeft gewerkt. De groepen die wel meetellen zijn: asielzoekers, psychiatrische patiënten, gedetineerden, militairen, dak- en thuislozen.

Voor andere patiëntengroepen tellen de werkzaamheden niet mee voor de herregistratie als huisarts. Kijk op de website van de KNMG om welke groepen het gaat. Neem voor vragen over herregistratie contact op met de KNMG/RGS via herregistratie@fed.knmg.nl.

De juiste zorg voor kwetsbare patiënten

Huisartsen willen meer tijd voor langere consulten. Alleen dan is de juiste zorg mogelijk voor de kwetsbare patiënt. In deze podcastaflevering praten hoogleraar UMC Radboud en huisarts Maria van den Muijsenbergh, huisarts Marieke Out, huisarts en co-host Rutger Verhoeff en podcast-host Folkert Tempelman over de juiste zorg voor de kwetsbare patiënt. Wat is een kwetsbare patiënt en hoe ga je ermee om?

Naar de podcast