Spring naar content

Bijzondere patiëntengroepen

Asielzoekers, ongedocumenteerden, gedetineerden en patiënten in achterstandswijken: allemaal bijzondere patiëntengroepen. De LHV ondersteunt u met informatie over het beleid ten aanzien van deze groepen. Wat is belangrijk om te weten?

Patiënten in achterstandswijken

U krijgt een opslag op het inschrijftarief als u patiënten heeft die op een achterstandspostcode staan ingeschreven. Lees verder om te zien wat wij doen voor goede toegankelijkheid van patiëntenzorg in achterstandssituaties.

Huisartsenpraktijken in achterstandswijken hebben te maken met complexe zorgvraag en een hoge werklast. Om te voorkomen dat de beschikbaarheid van de huisartsenzorg in achterstandswijken in gevaar zou komen, zijn in 1997 op initiatief van de LHV en in samenwerking met Zorgverzekeraars Nederland (ZN) de Achterstandsfondsen opgericht.

De Achterstandsfondsen ondersteunen huisartsenpraktijken in achterstandswijken om de kwaliteit van huisartsenzorg te bevorderen. Zij financieren projecten op basis van knelpunten die in de huisartsenpraktijken in achterstandswijken worden ervaren. Meer informatie vindt u op www.achterstandsfondsen.nl.

Meer informatie met betrekking tot de postcodelijst achterstandswijken vindt u op de pagina tarieven huisartsenzorg, onder het uitklapje tariefbeschikking.

Wij bieden u in samenwerking met de Achterstandsfondsen:

  • inzicht in de financiering van de achterstandsfondsen. Bij downloads vindt u de postcodetabel en de declareerwijzer
  • een landelijk netwerk voor huisartsen in achterstandswijken
  • kennisuitwisseling over interventies voor patiënten met een lage SES (sociaal economische status) en migratieachtergrond. Hierdoor krijgen best practices een groter bereik
  • conferenties om kennis over nieuwe ontwikkelingen te verspreiden
  • nascholing in samenwerking met NHG en Pharos

Herijking
Naar aanleiding van de herijking ingaande op 1 januari 2019 zijn een aantal aanpassingen doorgevoerd in de systematiek van achterstandsfinanciering. De NZa heeft samen met een klankbordcommissie van LHV, InEen, VPH, ZN, VWS en de achterstandsfondsen het afgelopen jaar gekeken naar mogelijkheden tot verbeteringen van de herijkingssystematiek en daarmee het herijken van de achterstandspostcodes.

Hieronder kunt u lezen welke systematiek en criteria zijn gehanteerd, welke gevolgen dit heeft voor individuele huisartsen.

Systematiek

  • Het aantal achterstandspatiënten is uitgebreid naar 1,5 miljoen. De opslag op het inschrijftarief groeit mee met deze uitbreiding (totaal € 11,8 miljoen)
  • Door verfijning van de beschikbare data (CBS) is het mogelijk om achterstandspostcodes op postcodepositie 6 niveau vast te stellen
  • Het criterium omgevingsadressendichtheid wordt niet meer gebruikt

Gehanteerde criteria

  • Percentage inwoners met laag inkomen
  • Percentage niet-actieven
  • Percentage niet-Westerse allochtonen en MOE-landers (Midden- en Oost-Europeanen)

Gevolgen

Door de nieuwe systematiek zijn veel achterstandspostcodes niet langer geconcentreerd in steden, maar tevens verspreid over de regio. Bij de vorige herijking in 2012 waren er 42 gemeenten met achterstandspostcodes, nu zijn dat er 323.

Gevolgen voor individuele huisartsen

Voor individuele huisartsen betekent dit dat u voor patiënten die ingeschreven zijn in uw praktijk en woonachtig op een aangewezen achterstandspostcode een opslag op het inschrijftarief kunt declareren. Als het goed is integreert uw HIS deze gegevens automatisch.

Downloads (pdf)

Asielzoekers en statushouders

Hoe is de zorg voor asielzoekers en statushouders geregeld, binnen én buiten de huisartsenpraktijk? Lees verder om te zien hoe het zit. Zo leest u bijvoorbeeld hoe u het medisch dossier van een asielzoekers of statushouder opvraagt bij het AZC.

Ongedocumenteerden

Ongedocumenteerden (illegalen) kunnen vanwege hun verblijfsstatus geen zorgverzekering afsluiten, maar hebben wel recht op medische zorg. Ook als zij de kosten niet zelf kunnen betalen. Hier leest u hoe u hier als huisarts mee om moet gaan.

Om de medische zorg voor ongedocumenteerde onverzekerbare patiënten te waarborgen, kunt u als huisarts een beroep doen op de financieringsregeling van het Centraal Administratie Kantoor (CAK). U kunt 80 procent van de oninbare vordering declareren.

Passantentarief

Voor een consult mag u een passantentarief hanteren (ook als u de patiënt wel inschrijft). Bij zwangerschap en bevalling bedraagt de vergoeding 100 procent van de oninbare vordering. Voorwaarde is dat de zorg medisch noodzakelijk is en dat u heeft geprobeerd om de kosten te verhalen op uw patiënt.

Deze regeling geld alleen voor ongedocumenteerde migranten van buiten de EU. EU-migranten verblijven legaal in Nederland en kunnen een zorgverzekering afsluiten.

Voor onverzekerde Nederlanders is er sinds 1 maart 2017 een subsidieregeling waardoor zorgaanbieders hun kosten kunnen declareren. Het gaat daarbij bijvoorbeeld om dak- en thuislozen die geen vast adres hebben en daarom geen zorgverzekering kunnen afsluiten. Meer informatie vindt u bij het CAK

Meer informatie

Op de website van het CAK zijn de specifieke voorwaarden en declaratieformulieren te vinden om gebruik te kunnen maken van de financiële regeling voor ongedocumenteerden. Meer informatie vindt u op de website van Dokters van de Wereld en in de geaccrediteerde e-learning van de Johannes Wier Stichting.

De LHV werkt op dit onderwerp samen met:

  • Stichting Lampion, het landelijk informatie- en adviespunt over zorg aan ongedocumenteerden. Verschillende organisaties nemen deel aan Lampion.
  • NHG

Downloads:

Gedetineerden

De zorg in justitiële inrichtingen is specifiek vanwege het gedwongen verblijf van gedetineerden en de specifieke problematiek, zoals verslaving en psychiatrie. Lees verder om te zien wanneer u als huisarts aan de slag kunt in bijvoorbeeld een gevangenis.

Bijscholing

Huisartsen werkzaam in een justitiële inrichting moeten zich bijscholen als justitieel geneeskundige. De opleiding is in samenwerking met Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI), LHV, LPG en het Juliuscentrum van het UMCU ontwikkeld. De opleiding is geaccrediteerd voor 60 punten en kan door alle huisartsen die bij DJI werkzaam zijn gratis worden gevolgd. Vervolgens kan de huisarts zich registreren bij het CHBB.

Competentieprofiel

Het competentieprofiel Justitieel geneeskundige bevat een beschrijving van de competenties die een huisarts nodig heeft om adequaat te kunnen functioneren binnen een justitiele inrichting. 

Artikelen over dit onderwerp

  • Zorg voor gedetineerden
    Huisartsenzorg aan gedetineerden is bijzonder. De arts krijgt te maken met mensen die ernstige psychische problemen hebben. Vaak ook zijn ze verslaafd, soms zwakbegaafd. En de helft van de gedetineerden is niet-Nederlander. Het is een vak apart. Daarom leert LHV-beleidsmedewerker Jos Schoenmakers huisartsen hoe ze met de specifieke problemen kunnen omgaan. Lees het artikel Zorg voor gedetineerden.
  • Meldpunt Vreemdelingendetentie
    De Stichting Landelijk Ongedocumenteerden Steunpunt (LOS) heeft een Meldpunt Vreemdelingendetentie voor klachten over de detentieomstandigheden van vreemdelingen. Meer informatie vindt op www.meldpuntvreemdelingendetentie.nl.
  • Spreekuur met: huisarts Joep van Buuren
    Joep van Buuren is als huisarts werkzaam is in een gevangenis en een jongereninrichting. De diagnostiek verschilt in een gevangenis nogal van een gewone praktijk. Is de patiënt door een van de bewakers naar de huisarts gestuurd of komt hij zelf met een klacht? Heeft hij een alibi nodig, is het een schreeuw om aandacht of is er echt iets aan de hand? “Wij zien veel schotwonden en ‘oude’ gebroken ledematen. En veel mensen met wat ik altijd noem ‘achterstallig onderhoud’.” Lees het artikel.

Extra brief: