Samenwerkingsrelaties in de huisartsenpraktijk - wet DBA

Laatst bijgewerkt: 16/12/2020 - 10:44
Samenwerkingsrelaties in de huisartsenpraktijk - wet DBA
Het voorkómen van schijnzelfstandigheid en de verantwoordelijkheden van opdrachtnemer en opdrachtgever meer in balans brengen, zijn de belangrijkste onderdelen van de wet DBA. Deze wet maakt de opdrachtgever en opdrachtnemer samen verantwoordelijk voor de arbeidsrelatie die ze aangaan. Op deze pagina leest u wat u als opdrachtgever of opdrachtnemer binnen de huisartsenzorg kunt doen om aan de wet DBA (deregulering beoordeling arbeidsrelaties) te voldoen.

Lees onze Keuzewijzers (onderaan) met informatie over de alternatieve samenwerkingsvormen en bijbehorende overeenkomsten.

Bespreek samen uw arbeidsrelatie, ondernemerschap en samenwerking

De basis is dat degene die werk uitvoert voor een ander dat doet als medewerker of als zelfstandige. Meer smaken zijn er niet. Iemand werkt als zelfstandige als er geen sprake is van een dienstbetrekking. Meestal omdat werkgeversgezag ontbreekt. Feiten en omstandigheden bepalen dit. Niet hoe u het zelf noemt of wat u boven een overeenkomst zet. Een zzp’er is dus feitelijk een medewerker als de opdrachtgever in de praktijk bepaald hoe de zzp’er moet werken, ook als partijen werken met een zzp overeenkomst.

Het onderscheidt tussen een medewerker en een zzp’er is van belang voor het arbeidsrecht, de belastingen en verzekeringen. Een medewerker heeft bijvoorbeeld recht op ontslag bescherming en betaalde vakantiedagen. Een zzp’er niet. Ook is een medewerker verzekerd voor ziekte en werkloosheid. Een opdrachtgever draagt hiervoor sociale premies af. Een zelfstandige moet deze risico’s zelfstandig dragen.

Zelfstandige zijn betekent dus werken buiten dienstbetrekking. Of een zzp’er buiten dienstbetrekking werkt is de totaalweging van meerdere factoren in onderling verband. Bijvoorbeeld: zzp’er is zelf verantwoordelijk voor aansprakelijkheid, arbeidsongeschiktheid en pensioen. Mag zelf een eigen tijdsindeling maken en mag voor meerdere opdrachtgevers tegelijk werken. In de memo toetsing arbeidsrelatie waarnemer leest u alle elementen die meewegen uitvoerig terug.

Wij adviseren om regelmatig de arbeidsrelatie te bespreken, ook als u gebruikmaakt van de door de belastingdienst goedgekeurde overeenkomsten (duurwaarneming of praktijkmedewerking). Als de voorwaarden van de overeenkomst of criteria voor ondernemerschap onder druk staan dan is het verstandig samen te kijken naar andere vormen van samenwerken.

Lees hier hoe u uw (huidige) arbeidsrelatie toetst

Per 11 januari 2021 start de Overheid met een pilot voor de zzp-webmodule, om u te helpen de arbeidsrelatie juist te beoordelen. Tot dusverre vindt de LHV de webmodule een generiek hulpmiddel, dat onvoldoende aansluit bij de huisartsenzorg. Wij adviseren om de arbeidsrelatie te toetsen met behulp van de memo toetsing arbeidsrelatie waarnemer en met behulp van onze Keuzewijzers (zie groene kader hieronder). Mede vanwege de pilot met de zzp-webmodule is de handhaving aan de opdrachtgeverszijde verder uitgesteld tot oktober 2021.

Keuzewijzers: kies de overeenkomst die bij uw situatie past

Met de wet DBA is het niet mogelijk om voorafgaand aan de opdracht definitieve zekerheid te krijgen over uw arbeidsrelatie. Als de Belastingdienst achteraf constateert dat er feitelijk sprake was van een dienstverband, kunnen alsnog premies of loonheffingen bij de opdrachtgever worden geïncasseerd of kan de opdracht van de opdrachtnemer alsnog achteraf worden bestempeld als dienstbetrekking.  

In de Keuzewijzers leest u welke juridische samenwerkingsvormen en alternatieven u als waarnemer of praktijkhouder heeft. Heeft u vragen? Wij helpen u graag bij het maken van de juiste keuze zodat u uw vak met plezier kunt uitoefenen. Neem contact op voor een persoonlijk gesprek.

Voor waarnemers

Voor praktijkhouders

Naar de veelgestelde vragen

  • Een manier om toch zoveel mogelijk zekerheid te krijgen over uw arbeidsrelatie is het werken met modelovereenkomsten. Als u daadwerkelijk werkt conform hetgeen in vastgelegd in een door de Belastingdienst goedgekeurde overeenkomst, wordt de opdracht bestempeld als “buiten dienstbetrekking”. Minister Koolmees (SZW) heeft aangegeven een duurzame toekomst te zien voor de modelovereenkomsten.

    De door de LHV opgestelde en door de Belastingdienst goedgekeurde, overeenkomsten kunt u als lid gratis via de LHV contractgenerator invullen. Hier vindt u ook de nieuwe modelovereenkomst praktijkmedewerking, die langdurige waarneming onder voorwaarden mogelijk maakt.

  • Als LHV-lid kunt u in 2021 het volgende van ons verwachten:

    1. Wij gaan door met onze lobby;
    2. We sluiten aan bij de sectorale gesprekken;
    3. We houden de ontwikkelingen nauwlettend in de gaten en blijven u informeren;
    4. Eerstelijns advies van onze juristen. Lees waar de LHV u mee kan helpen.

     

    De LHV zet (sinds 2016) de lobby in op verschillende onderwerpen en thema’s:

    1. Een zzp-webmodule die werkt voor de zorg;
    2. Behouden LHV-modelcontracten;
    3. Nieuwe modelcontracten om langdurige inzet van zzp-huisartsen te faciliteren (contact Belastingdienst);
    4. Behouden flexibele schil (waarnemen bij ziek, piek en uniek);
    5. Belangenbehartiging bij verschillende stakeholders over hoe wetgeving de huisartsenzorg raakt;
    6. Voorkomen van extra administratieve lasten voor onze leden;
    7. Voorkomen dat voorstellen schuren met huidig gezondheidsrecht;
    8. Behouden van flexibele schil binnen de huisartsenzorg door inzet van zzp’ers. Minimaal moet er ruimte zijn voor de inzet bij ziekte, pieken en andere vormen van tijdelijke inzet. Onze waarnemers zijn onmisbaar voor het goed functioneren van de huisartsenzorg.
  • De afkorting DBA staat voor (deregulering beoordeling arbeidsrelatie). De wet DBA blijft ook na 2020 van kracht. Op de website van de Belastingdienst leest u wat de wet DBA inhoudt.

  • De ontwikkelingen van de Wet DBA

    Najaar 2021 (oktober)

    Einde handhavingsmoratorium voor opdrachtgevers

    11 januari 2021

    Start pilot “zzp-webmodule”

    Najaar- eind 2020 / begin 2021

    Gesprekken ministerie SZW met verschillende sectoren. Het ministerie SZW heeft de LHV laten weten open te staan voor een specifieke/zorg-brede evaluatie van de zzp-webmodule, n.a.v. een specifiek verzoek van onze zijde.

    Najaar 2020

    Besluit kabinet fiscaal handhavingsmoratorium uit te stellen tot oktober 2021, in afwachting van de resultaten uit de pilot met de “zzp-webmodule”, die start op 11-01-2021. Alleen als opdrachtgevers zich kwaadwillend opstellen zullen boetes worden opgelegd. 

    Najaar 2020

    Het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid zet het bedenken van oplossingen om schijnzelfstandigheid en oneerlijke concurrentie tegen te gaan door naar een volgend kabinet. 

    Na de zomer 2020

    Kabinetsreactie op het rapport van de commissie Borstlap

    Kort na de zomer 2020

    Brief staatssecretaris Vijlbrief (Financiën) over uitrol pilot webmodule waarin hij ingaat op indicatoren/criteria en de weging ervan

    Februari 2020

    Stichting van de Arbeid komt met advies over uitwerking van de verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen (onderdeel pensioenakkoord)

    Eind januari 2020

    Advies commissie Regulering van Werk

    Advies commissie Regulering van Werk (commissie Borstlap), met daarin de meer structurele voorstellen over de positie van de zelfstandigen. De rode draad uit hun tussenrapport was het verkleinen van de fiscale en sociale zekerheidsverschillen tussen werknemers en zelfstandigen. De uitwerking van het advies van deze commissie is aan een volgend Kabinet.

    November 2019

    Nader bericht over webmodule

    Nader bericht over voortgang ‘webmodule’, de digitale manier om opdrachtgeversverklaring aan te vragen voor opdrachten boven minimumtarief. Mogelijk volgt dan ook weer een nieuw overleg met het werkveld, waarbij ook de LHV weer bij aanwezig zal zijn.

    November 2019

    LHV modelcontracten biedt zorgspecifieke invulling

    Het wetsvoorstel dat nu op tafel ligt, is onderdeel van een groter geheel. Voor de middencategorie van de zzp-markt (E 16 – E 75) komt er een webmodule die opdrachtgevers en opdrachtnemers kunnen invullen, daar komt dan uit of de opdracht als zelfstandige kan worden uitgevoerd. Daarvoor is geen wetswijziging nodig. De webmodule is echter een One size fits all product. Hoewel wij dit onophoudelijk hebben bepleit, is kans dat hierin rekening wordt gehouden met de zorgprofessional klein. Daarmee sluit de webmodule een groep uit die juist gebruik had kunnen maken van deze module. Gelukkig heeft Minister Koolmees wél expliciet benoemd dat de webmodule optioneel is: in plaats daarvan kan ook gebruik blijven worden gemaakt van de modelovereenkomsten die zijn afgestemd met de belastingdienst.

    De LHV heeft deze overeenkomsten in 2015 al afgestemd met de belastingdienst, deze contracten kunnen dus ook gewoon gebruikt blijven worden, als alternatief voor de webmodule. In de contracten zijn de zorgspecifieke zaken goed verwerkt. De contracten bieden daarmee nu en in de toekomst een goede uitgangspositie voor de huisarts. Wél loop je als praktijkhouder en waarnemer risico wanneer je dit jaarcontract jaar na jaar verlengt, omdat de kans dan wel aanzienlijk is dat er in de praktijk tóch anders wordt gewerkt dan in de overeenkomst staat. En dan vervalt de fiscale zekerheid. Vandaar dat wij aangeven vooral problemen te zien bij de vaste waarnemingen. 

    November 2019

    Gezamenlijke reactie op Internetconsultatie (vervanger Wet DBA)

    In het nieuwsbericht leest u de gezamenlijke reactie van LHV, KNMT, FMS en de VvAA.

    Oktober 2019 

    Start ‘internetconsultatie’ van concept over minimumtarief en zelfstandigenverklaring 

    Start ‘internetconsultatie’ van concept wetsvoorstel over minimumtarief en zelfstandigenverklaring (voor opdrachten boven 75,- per uur). Iedereen kan dan zijn/haar reactie op het wetsvoorstel geven. Voor de webmodule is geen wetswijziging nodig, daar komt dus ook geen internetconsultatie over.

    Oktober 2019

    Internetconsultatie voor regelgeving betreft bovenkant en onderkant markt 

    Dit najaar (oktober) volgt de internetconsultatie voor de regelgeving wat betreft de bovenkant van de markt (uurtarief meer dan 75 euro) en de onderkant markt (tarief tot 16 euro per uur), uiteraard gaan we dan ook weer een zienswijze indienen.

    10 september 2019

    Tweede Kamer wil mogelijkheid voor verruiming 1 jaar termijn

    De Tweede Kamer heeft op 10 september een motie van D66 en VVD aangenomen waarin aandacht gevraagd wordt voor interim opdrachten die langer dan een jaar kunnen duren met een tarief van boven de € 75,- per uur. Met de aangenomen motie roept het kabinet op om aandacht te hebben voor het feit dat complexe opdrachten vaak langer duren dan een jaar. Minister Koolmees gaf bij het indienen van de motie aan niet erg enthousiast te zijn over een verruiming van de termijn van 1 jaar.

    Ook voor vervangingen in de gezondheidszorg is een duur van 1 jaar beperkend. Dit is een eerste ontwikkeling op de duur van overeenkomsten. De LHV blijft de ontwikkelingen hierop volgen.

    23 augustus 2019

    Gesprek met Martin Flier, ambtenaar SZW (Directeur Arbeidsverhoudingen)

    De LHV zat aan tafel met de verantwoordelijke ambtenaar (directeur arbeidsverhoudingen) op het DBA dossier. We zijn daar geïnformeerd over de huidige stand van zaken en hebben (opnieuw) onze zorgen geuit.

    Heel kort samengevat is er meer reden om aan te nemen dat de bestaande flexibele schil rond de praktijk kan blijven bestaan. Duidelijk werd dat men erop inzet dat het huidige systeem met de modelovereenkomsten gewoon kan blijven bestaan. Dit naast de (nieuwe) webmodule (opdrachtgeversverklaring). Wel blijven er zorgen over de opdrachten langer dan een jaar. Daar kreeg de LHV in het gesprek niet meer duidelijkheid over.

    27 juni 2019

    Update Wet DBA: Handhaving uitgesteld tot 2021, scherpe randjes voor tijdelijke waarneming eraf

    Minister Koolmees van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) heeft een zogenaamde “voortgangsbrief” gepubliceerd. In die brief laat hij weten wat de voortgang is met betrekking tot de vervanging van de Wet DBA. Uit de brief komt naar voren dat het Kabinet in 2021 met nieuwe wetgeving voor zzp’ers komt. Deze wetgeving wordt ook van toepassing op zelfstandig werkende zorgprofessionals zoals waarnemend huisartsen. Praktijkhouders die met waarnemers werken, krijgen er ook mee te maken.

    De contouren van de nieuwe regelgeving waren al wel bekend, hierover hebben wij u eerder al geïnformeerd. Maar de schets wordt nu al wel wat concreter. Wij schetsen de belangrijkste voornemens en de praktische gevolgen in ons nieuwsbericht, wat u hier kunt lezen.

    Verder staat in de voortgangsbrief dat een arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen verplicht gaat worden.

    12 februari 2019

    Opvolger wet DBA vraagt om zorgspecifieke invulling

    Het Kabinet komt waarschijnlijk in 2020 met nieuwe wetgeving voor zzp’ers. Deze wetgeving wordt ook van toepassing op zelfstandig werkende zorgprofessionals zoals waarnemend huisartsen. Praktijkhouders die met waarnemers werken, krijgen er ook mee te maken. De LHV is samen met andere zorgorganisaties bezorgd dat zorgspecifieke punten onvoldoende worden meegenomen in het nieuwe wetsvoorstel met negatieve gevolgen voor de gezondheidszorg. Lees verder.

    27 juni 2018

    Wet DBA: betrek zorg bij vormgeven nieuwe wet

    Om te bereiken dat de bijzondere positie van zzp'ers in de zorg meer aandacht krijgt, heeft de LHV samen met de KNMT, Federatie Medisch Specialisten en VvAA een brief aan de Tweede Kamer gestuurd. De beroepsorganisaties willen betrokken worden bij het vormgeven van de nieuwe zzp-wet. Lees verder.

    14 juni 2017

    Invoering wet DBA verder uitgesteld

    De overgangsperiode voor de invoering van de wet DBA als opvolger van de VAR wordt opnieuw verlengd. De overgangsperiode liep tot 1 januari 2018, nu is dat tot 1 juli 2018. Dat heeft voor u als huisarts geen gevolgen. Lees verder.

    6 april 2017

    Wet DBA: maak geen nieuwe regels die inzet waarnemers belemmert 

    De LHV waarschuwt de overheid voor het ontwerpen van nieuwe regels die de duur van waarneemcontracten beperken. De mogelijkheid om voor kortere of langere periode een waarnemer in te zetten is belangrijk voor de continuïteit en kwaliteit van patiëntenzorg. Zowel praktijkhouders als waarnemers zijn gebaat bij flexibiliteit. Lees verder.

    2 februari 2017

    Waarneemcontracten LHV: nu ook voor apotheekhoudende praktijk

    De LHV-generator voor waarneemcontracten biedt nu ook de mogelijkheid om contracten op te stellen voor waarnemingen van het apotheekdeel in een apotheekhoudende praktijk. Met de generator stelt u binnen enkele minuten een kant-en-klare overeenkomst op voor duurwaarnemingen en incidentele waarnemingen. Lees verder.

    22 november 2016

    Overgangsperiode voor invoering modelcontract verlengd

    De overgangsperiode voor de invoering van het nieuwe modelcontract als opvolger van de VAR wordt verlengd. De overgangsperiode van de VAR naar de wet DBA duurt niet tot 1 mei 2017 zoals aanvankelijk de bedoeling was, maar tot 1 januari 2018. Lees verder.

    2 februari 2016

    VAR verdwijnt definitief

    De Eerste kamer heeft besloten dat de VAR vanaf 1 mei 2016 definitief wordt vervangen door het modelcontract voor freelancers en zzp'ers. Dat heeft de Eerste Kamer besloten. Tussen 1 mei 2016 en 1 mei 2017 zal een overgangsperiode gelden, die praktijkhouders en waarnemers de tijd geeft hun werkwijze aan te passen aan de nieuwe wet. Lees verder.

Stel uw vraag

David Renkema

David Renkema

085 04 80 076
 

Artikelen

Op deze pagina leest u over de verschillen tussen de nieuwe Modelovereenkomst praktijkmedewerking en de bestaande Modelovereenkomst duurwaarneming en welke praktische gevolgen dit heeft voor de...