Zzp-wetgeving in de huisartsenzorg (wet DBA)

Of je kunt werken als waarnemer is afhankelijk van een groot aantal factoren die in jurisprudentie (bijv. het Deliveroo-arrest) is ontwikkeld: aantal opdrachtgevers, duur opdracht, is sprake van gezag of niet, risico als ondernemer etc.   

De vergewistool die we ontwikkelen kan je helpen de situaties te identificeren waarin je naar verwachting als waarnemer kunt werken/ een waarnemer kunt inzetten. 

Langdurige waarneming wordt naar alle waarschijnlijkheid door de Belastingdienst wel als schijnzelfstandigheid aangemerkt. We raden je aan al je opdrachten vooraf te toetsen met de vergewistool. Als daaruit blijkt dat veel niet meer als zelfstandige kan worden gedaan, is het raadzaam om na te denken over een loondienstverband of praktijkhouderschap.

Ja. We zijn ervan overtuigd dat er binnen de huidige wetgeving en rechtspraak ruimte is om waarnemers in te huren voor kortdurende waarnemingen. We raden je wel aan om voorafgaand aan de opdracht samen met de waarnemer je via de vergewistool te ervan te vergewissen of de opdracht daadwerkelijk buiten dienstbetrekking kan worden gedaan.

De overheid wil schijnzelfstandigheid terugdringen. Opdrachtgever en opdrachtnemer zijn samen verantwoordelijk om schijnzelfstandigheid te voorkomen. Met de vergewistool kan je vooraf je ervan vergewissen of een arbeidsrelatie mogelijk beoordeeld wordt als een schijnzelfstandigheid. En met het gebruik ervan kan je aantonen dat je je verantwoordelijkheid hebt genomen. Uiteraard geldt dit alleen als je het advies van de vergewistool hebt opgevolgd. Disclaimer: de vergewistool geeft geen garantie; de belastingdienst kan altijd anders oordelen. 

Voordelen gebruik vergewistool: 

• Helpt je bij afweging voor toekomstige werkwijze: in loondienst of waarnemer 
• Snel advies of je een opdracht als zelfstandige kan uitvoeren 
• Advies over te leveren ‘bewijs/documentatie’ 
• Suggestie voor alternatief als er niet als zzp-huisarts gewerkt kan worden 

Hoewel de modelovereenkomsten zijn verlengd tot en met 31 december 2029 bieden ze geen garantie dat een opdracht wordt beoordeeld als buiten dienstbetrekking. De Belastingdienst beoordeelt de arbeidsrelatie op basis van de werkwijze in de praktijk. Echter dienen opdrachtgevers en opdrachtnemers nog steeds een overeenkomsten van opdracht met elkaar te sluiten. Als dezelfde bepalingen worden gehanteerd zoals in de goedgekeurde modelovereenkomsten, dan mag je erop vertrouwen dat werken buiten dienstbetrekking mogelijk is, mits ook daadwerkelijk wordt gewerkt zoals afgesproken in de overeenkomst. Het wettelijk kader is immers niet veranderd met het afschaffen van het handhavingsmoratorium / het systeem van de modelovereenkomsten. 

Hiervoor hebben we een aantal scenario’s opgesteld. Deze berekeningen geven globaal duidelijkheid over het verschil in kosten en inkomsten tussen werken als zelfstandige of in loondienst.

Ook het rekenmodel zoals getoond tijdens het webinar zelfstandigenbeleid kan duidelijkheid geven. Dit rekenmodel is te vinden op de website van De bevlogen huisartsen en op de cursuspagina van Medische Scholing.

We werken langs vijf actielijnen.   

1. Politieke lobby: We richten onze politieke lobby op de Zelfstandigenwet en vragen om wettelijke borging voor de flexibele schil (ziek, piek en uniek) en de inzet van zzp-ers in de ANW-zorg. We vragen om risicogestuurde handhaving (alleen daar waar problemen zijn of risico op misstanden) totdat er nieuwe wetgeving is.  Voor onze lobby hebben we regelmatig overleg met het ministerie van VWS, SZW en de Belastingdienst. 
2. De Vergewistool: Samen met de Waarneemapp ontwikkelen we een Vergewistool, een vragenlijst die werkt als een soort ‘knikkerbak’. Hiermee kun je vooraf toetsen of een specifieke opdracht naar verwachting als zzp’er kan worden gedaan is. De tool kan je ook helpen om een afweging te maken voor een toekomstige werkwijze. We maken de tool samen met de Waarneemapp en hopen deze in het 3^e kwartaal te lanceren.  
3. Alternatieven voor de dagpraktijk: We verkennen, samen met InEen,  nieuwe organisatievormen voor situaties waarin reguliere waarneming lastig wordt.  
4. Oplossingen voor de ANW: We zijn geen voorstander van de optie in dienst bij de HAP, vanwege de vele nadelen. Daarom onderzoeken we, samen met InEen, hoe zzp-ers wel compliant kunnen blijven werken op de HAP, bijvoorbeeld via een coöperatie of een andere rechtsvorm.  
5. Juridische actie: De Belastingdienst heeft naar onze mening te weinig oog voor wat werken in de huisartsenzorg feitelijk inhoudt. Huisartsen, ook zzp-ers, hebben een eigen professionele autonomie, ingevuld door gezondheidswetgeving. Anders dan de Belastingdienst vinden wij dit geen werkgeversgezag. We verkennen de mogelijkheid om hierover een gerechtelijke uitspraak af te dwingen. 

Onze lobbydoelen worden breed gesteund in de Tweede Kamer. Er zijn diverse moties aangenomen voor behoud flexibele schil en risicogestuurde handhaving

• motie van de VVD c.s. (oktober 2025) om huisartsenzorg en spoedzorg ruimte te geven om te blijven werken met zelfstandigen;
• een motie van de SGP c.s. (mei 2025) voor behoud van een flexibele schil in de huisartsenzorg
• motie van de VVD c.s. (september 2024)
• motie van Denk c.s. (oktober 2025)

Lees meer over onze inzet in ons nieuwsbericht: Verzoek aan kabinet: zet in op risicogericht handhaven in 2026 – LHV

Lees alle nieuwsberichten over dit thema