Spring naar content

Ouderenzorg

Wat is het basisaanbod dat u als huisarts biedt aan uw oudere patiënten? Wanneer verwijst u door naar andere organisaties en specialisten? En wat doet u wel en niet voor ouderen in een zorginstelling? Op deze pagina vindt u daar uitleg over, reiken we instrumenten aan en ziet u de samenwerkingsafspraken met andere beroepsgroepen.

Goede zorg voor ouderen is een belangrijk onderdeel van uw werk, in de meeste huisartsenpraktijken. Uw patiënten variëren van vitale ouderen die alleen basiszorg nodig hebben, tot zeer kwetsbare, dementerende, of terminale ouderen met een complexe zorgvraag.

Uw regierol als huisarts neemt toe naarmate uw patiënt kwetsbaarder wordt. Daarin werkt u bovendien met steeds meer partijen samen, zoals wijkverpleging, de specialist ouderengeneeskunde en de casemanager dementie.

Aanbod huisartsenzorg voor ouderen

Wij zien het als LHV als onze opgave om duidelijk vast te stellen wat wel en niet van u als huisarts verwacht kan worden. Wat valt er onder het basisaanbod? En wanneer verwijst u door? We zetten het kort voor u op een rij, met de aantekening dat we op dit moment nieuwe afspraken maken over de afbakening van het aanbod. Bekijk hier de huidige afspraken over het Aanbod huisartsenzorg voor ouderenzorg, met alle informatie en randvoorwaarden.

Het uitgangspunt is dat u als huisarts medisch generalistische zorg levert aan ouderen. Een groot deel van de zorgvraag vangt u zelf op, met ondersteuning van de praktijkassistent en eventueel de praktijkondersteuner.

In deze variant biedt de huisartsenpraktijk de zorg zoals omschreven bij het basismodel. Daarnaast kunt u kiezen voor aanvullend aanbod. Dat bestaat bijvoorbeeld uit een zorgprogramma dat specifiek op ouderen is gericht en vaak door een POH wordt uitgevoerd.

Dit model kan interessant zijn als u werkt in een wijk waar veel kwetsbare ouderen wonen. Uiteraard is het belangrijk de zorg die u binnen dit model biedt, uw verantwoordelijkheid en expertise niet te buiten gaan.

In deze derde variant is er sprake van extra gespecialiseerde zorg voor ouderen, binnen de huisartsenpraktijk. Deze specialistische zorg valt normaliter onder het aanbod van de specialist ouderengeneeskunde. Als u deze zorg als huisarts zelf verleent, moet u aantoonbaar competent zijn en de zorg ook in de avond-, nacht- en weekenddiensten goed hebben geregeld.

Let op: het werken in deze constructie brengt risico’s met zich mee, omdat het de expertise en verantwoordelijkheid van de huisarts te buiten gaat. Weeg daarom goed af wat de consequenties zijn van het bieden van bijzonder aanbod.

Samenwerking met andere professionals

U hebt als huisarts een regierol als het gaat om de complexe medische problematiek van ouderen patiënten. De is van meerwaarde vanwege de vaak lange relatie met uw patiënt en diens familie. Uw regierol is gericht op onderling afstemmen met andere betrokken artsen en hulpverleners. We vertellen u meer over ieders rol en specifieke afspraken over samenwerking.

  • Wijkverpleegkundige en wijkteam

    U bent samen met de wijkverpleegkundige de spil voor ouderenzorg in de thuissituatie. Ook werkt u als huisarts samen met het wijkteam. Lees hier hoe.

  • Specialist ouderengeneeskunde

    Als de zorgzwaarte van de patiënt de huisartsgeneeskundige zorg overschrijdt, roept u de expertise van een specialist ouderengeneeskunde in.

  • Kaderhuisartsen

    Kaderhuisartsen spelen een belangrijke rol in het opzetten van goede ouderenzorg. Bij de vereniging voor kaderhuisartsen Laego vindt u een kaderhuisarts in uw regio voor advies.

  • Casemanager dementie

    Als u bij uw patiënt dementie vermoedt, kunt u de casemanager dementie inzetten. Deze dementie-specialist is uw partner om de zorg in goede banen te leiden.

  • Cliëntondersteuner

    Een cliëntondersteuner uw patiënten en  hun naasten door goed te luisteren, mee te denken over de zorgbehoefte en hen de weg te wijzen naar de best passende zorg.

  • Mantelzorger

    Een mantelzorger is in feite ook een partner waar u vaak mee samenwerkt in de zorg rond oudere patiënten. Om hen te ondersteunen, ontwikkelden we de toolkit Mantelzorg.

Standpunten LHV

U wilt goede ouderenzorg kunnen bieden, binnen uw mogelijkheden als huisarts. Wij kijken als LHV kritisch mee met de politieke besluitvorming en wetgeving over ouderenzorg. Lees hier hoe de LHV ouderenzorg ziet:

  • Goede huisartsenzorg bieden aan ouderen kan niet zonder dat er voldaan is aan randvoorwaarden: voldoende tijd en middelen, goede lokale netwerkpartners en lokale voorzieningen, en voldoende competent personeel binnen de praktijk en in het netwerk.
  • Goede zorg is passende zorg: die rekening houdt met de variatie tussen ouderen en hun persoonlijke keuzes.
  • Goede zorg is werkbare zorg: waarbij de verschillende professionals goed samenwerken. En waarbij ouderen en mantelzorgers weten wat ze van wie kunnen verwachten en wie waarop aanspreekbaar is.
  • Goede zorg is toekomstige zorg: die anticipeert op alle innovaties in de maatschappij, het zorgsysteem en de zorgorganisaties.
  • We vragen extra aandacht voor ouderen met complexe problematiek.


Bekijk de Visie huisartsenzorg voor ouderen, het KNMG-standpunt Sterke medische zorg voor kwetsbare ouderen en de Handreiking kwetsbare ouderen thuis.

En lees ook onze informatie over GZSP, ELV en Wlz.

  • Eerstelijnsverblijf

    Hier leest u alles over het ELV, welke rol u als huisarts heeft en wat de regionale coördinatiepunten doen.

  • GZSP

    Lees wat generalistische zorg voor specifieke groepen (GZSP) is en wat er voor u als huisarts is veranderd is voor deze specifieke patiëntengroepen.

  • Extra producten over samenwerken in de wijk

    Voor ouderen die veel zorg nodig hebben, is goede samenwerking en afstemming tussen zorg- en hulpverleners in de wijk én met de oudere en mantelzorgers essentieel.

Wetten ouderenzorg

Welke wetten zijn van invloed op uw werk als huisarts? We lichten het hier toe voor thema Ouderen.

De Wet langdurige zorg (Wlz) bekostigt zware, intensieve verpleegkundige zorg voor kwetsbare ouderen thuis en in instellingen.

Het CIZ verstrekt nieuwe indicatiebesluiten en herindicatiebesluiten van de patiënt aan u als huisarts en brengt u daarvan op de hoogte via Zorgmail. Hoe het zit met declareren van Wlz-zorg, leest u op de pagina Declareren en tarieven.

De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) regelt dat mensen met een beperking voorzieningen, hulp en ondersteuning krijgen. U krijgt hier vaak vragen over van uw patiënten en hun mantelzorgers. We adviseren u om uw patiënten hiervoor door te verwijzen naar de gemeente.

Als u in uw praktijk patiënten heeft met een psychogeriatrische aandoening (zoals dementie) kunt u te maken krijgen met de wet rond ‘onvrijwillige zorg’. Deze wet regelt de voorwaarden waaronder tegen iemands wil in zorg verleend mag worden. Oók in de thuissituatie. Bij thema Onvrijwillige zorg leest u wat deze wet betekent voor uw werk als huisarts en wat de LHV hierin doet.

Lees uit tijdschrift De Dokter

Nieuws

Zelfstandigheid tot op hoge leeftijd betekent niet altijd langer thuis blijven. Langer zelfstandig zijn zou het uitgangspunt moeten zijn voor het inrichten van de zorg voor ouderen. Dat schrijven wij samen met InEen in een reactie op de Dialoognota Ouder worden 2020-2040 van het ministerie van VWS.

Vanaf 1 januari 2021 hebben mensen die vanwege hun psychiatrische stoornis blijvend behoefte hebben aan permanent toezicht of 24 uur per dag zorg, recht op zorg uit de Wlz (Wet langdurige zorg). Dit kan gevolgen hebben voor huisartsen die aan deze patiënten zorg bieden. De LHV heeft voor u op een rijtje gezet waar u rekening mee moet houden en welke keuzes u hierin heeft.

Heeft u patiënten zonder Wlz-indicatie omdat zij nog geen 24-uurstoezicht en zorg in nabijheid nodig hebben? Maar die wel baat kunnen hebben bij een integrale en multidisciplinaire behandeling? Denk bijvoorbeeld aan ouderen met multi-problematiek of mensen met een lichamelijke of verstandelijke beperking. Lees dan in dit bericht wat GZSP is en wat er per 1 januari 2021 verandert voor deze specifieke patiëntengroepen.

Meer nieuws